Mặc dù đã có vaccine phòng bệnh hiệu quả, nhưng bệnh sởi vẫn có nguy cơ bùng phát do nhiều người chưa tiêm và có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Bệnh nhi mắc sởi điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Hà Đông.
Sởi không lành tính như nhiều người nghĩ
Tại khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông, số ca mắc sởi nhập viện bắt đầu gia tăng trong những ngày gần đây. Riêng trong tuần qua, tại đây đã ghi nhận 3 ca mắc sởi. Trong đó có trường hợp bị biến chứng viêm phổi gây khó khăn trong quá trình điều trị và chăm sóc bệnh nhi.
Chia sẻ về tình hình bệnh nhi mắc sởi, BSCKII Nguyễn Thị Thùy Dương, khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông cảnh báo: "Sởi không phải là bệnh lành tính như nhiều người vẫn nghĩ. Việc phát hiện sớm, theo dõi sát và xử trí kịp thời sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng cho trẻ. Theo thống kê của Bộ Y tế, riêng quý I/2026, cả nước đã có khoảng 2.430 trường hợp sốt phát ban nghi sởi. Thực tế này cho thấy việc chủ động phòng bệnh, đặc biệt là tiêm chủng đầy đủ cho trẻ cần được quan tâm".
Theo BS. Nguyễn Thị Thùy Dương, sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra, bệnh có thể lây lan rất nhanh qua đường hô hấp. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là những trẻ chưa được tiêm phòng đầy đủ. Mặc dù đã có vaccine phòng bệnh hiệu quả, sởi vẫn có nguy cơ bùng phát và gây nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Virus sởi lây truyền rất dễ, chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, phát tán virus vào không khí. Đáng chú ý, virus có thể tồn tại lơ lửng trong không khí nhiều giờ và lây nhiễm ngay cả khi người bệnh chưa xuất hiện phát ban. Chỉ cần tiếp xúc gần hoặc ở cùng không gian với người mắc bệnh, nguy cơ lây nhiễm đã rất cao. Một người mắc sởi có thể lây cho nhiều người xung quanh nếu chưa có miễn dịch.
Chú ý các dấu hiệu sớm
BS. Nguyễn Thị Thùy Dương hướng dẫn: Bệnh sởi có nhiều biểu hiện giống các bệnh truyền nhiễm khác. Tuy nhiên cha mẹ cần theo dõi, chú ý các dấu hiệu đặc trưng để phân biệt bệnh sởi, đưa trẻ đi khám kịp thời.
Cụ thể, ở giai đoạn khởi phát (3–5 ngày đầu), trẻ mắc sởi thường có biểu hiện sốt cao 39–40 độ C, ho khan, chảy mũi, hắt hơi, mắt đỏ và chảy nước mắt; trẻ có thể mệt mỏi, quấy khóc, kém ăn... Dấu hiệu đặc trưng của bệnh sởi là bệnh nhân xuất hiện các hạt Koplik (là những chấm trắng nhỏ xuất hiện trong niêm mạc miệng, thường ở mặt trong má).
Khi bước sang giai đoạn toàn phát, trẻ xuất hiện ban đỏ bắt đầu từ sau tai, lan ra mặt rồi xuống thân mình và toàn thân. Ban sởi mọc theo trình tự, không xuất hiện đồng loạt.
Đặc biệt, bởi có thể diễn tiến nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ hoặc trẻ có sức đề kháng kém. Các cha mẹ cần chú ý những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm để đưa trẻ đến cơ sở y tế thăm khám kịp thời như: Dấu hiệu hô hấp như thở nhanh, khó thở, rút lõm lồng ngực, ho nhiều tím tái; dấu hiệu thần kinh như co giật, lơ mơ, li bì, gọi không đáp ứng; dấu hiệu toàn thân nặng như sốt cao liên tục không hạ, bỏ ăn, bỏ bú, nôn nhiều, tiêu chảy mất nước. Những biểu hiện trên có thể là biểu hiện của các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm não hoặc suy dinh dưỡng nặng.
Bác sĩ khuyến cáo, để phòng bệnh sởi chủ động, tiêm vaccine đầy đủ là biện pháp hiệu quả nhất. Trẻ cần được tiêm mũi đầu tiên khi 9 tháng tuổi và mũi nhắc lại khi 18 tháng tuổi hoặc theo chương trình tiêm chủng mở rộng.
Bên cạnh đó, cha mẹ cần duy trì các biện pháp vệ sinh cá nhân cho trẻ như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho, hắt hơi. Trong thời điểm có dịch, hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người và cần cách ly trẻ mắc bệnh để tránh lây lan.
Việc tăng cường sức đề kháng cho trẻ thông qua dinh dưỡng đầy đủ và bổ sung vitamin A theo hướng dẫn của nhân viên y tế cũng đóng vai trò quan trọng.
Các bậc phụ huynh cũng cần chủ động đưa trẻ đi khám ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc sởi, đồng thời tuân thủ lịch tiêm chủng để bảo vệ sức khỏe cho con em mình.