Tại các xã Như Quỳnh, Lạc Đạo và Đại Đồng (Hưng Yên) đang có các làng nghề tái chế nhựa, tái chế chì và đúc đồng. Các làng nghề này đang tạo nhiều việc làm và thu nhập cho hàng trăm hộ gia đình. Tuy nhiên, có một thực trạng, các làng nghề kể trên đang thải ra một lượng rất lớn phế thải, gây ô nhiễm không khí, nguồn nước, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sức khỏe của người dân trong làng cũng như khu vực lân cận.
Ước tính lượng rác thải đang tồn đọng tại làng Minh Khai khoảng 150.000 tấn, được vùi lấp ở ao hồ, kênh mương, rìa làng.
Đơn cử như làng nghề tái chế nhựa Minh Khai (Như Quỳnh), cách Thủ đô Hà Nội khoảng 18km, nhưng từ lâu đã trở thành điểm nóng môi trường của tỉnh Hưng Yên và vùng phụ cận. Làng có khoảng 700 hộ dân làm công việc liên quan đến sản xuất, tái chế, kinh doanh nhựa, phế thải nhựa. Trung bình mỗi hộ sản xuất khoảng 3 tấn nhựa/ ngày, trong đó có khoảng 1% tạp chất được loại bỏ ra môi trường. Đáng nói, trong quá trình sản xuất phần lớn các hộ dân đều đưa các chất thải, nước thải, khí thải thẳng ra môi trường. Đó là chưa kể, hầu hết các hộ sản xuất nhựa không có hồ sơ về phòng cháy chữa cháy.
Do chưa tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường nên tại thôn Minh Khai, rác thải nhựa được bày, vứt tràn lan, mất cảnh quan; ô nhiễm không khí và nguồn nước. Ước tính lượng rác thải nhựa đang tồn đọng tại làng Minh Khai khoảng 150.000 tấn, được vùi lấp ở ao hồ, kênh mương, rìa làng… “Thủ phủ nhựa độc” nằm nơi cửa ngõ của tỉnh Hưng Yên đang từng ngày hủy hoại môi trường sống.
Rác thải nhựa được tập kết ven đường ĐH 11, xã Như Quỳnh.
Trước thực trạng trên, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hưng Yên đã ra chỉ thị yêu cầu xử lý dứt điểm ô nhiễm tại Minh Khai. Theo đó, tỉnh Hưng Yên yêu cầu lực lượng Công an, chính quyền địa phương kiểm tra và đình chỉ các cơ sở không đủ điều kiện về phòng chống cháy nổ; hóa đơn chứng từ, quy định về xả thải môi trường…
Sau khi các biện pháp trên được triển khai, số hộ tham gia sản xuất tái chế nhựa đã giảm. Tuy nhiên, có một thực tế đáng lo ngại là hiện nay để giải quyết được lượng rác thải nhựa đang tồn đọng tại thôn Minh Khai, cần phải có nguồn lực tài chính rất lớn. Trong khi đó, các bãi xử lý rác của tỉnh Hưng Yên hiện nay đều đang quá tải.
Nhiều khu dân cư của xã Như Quỳnh cũng đang tồn tại rác thải, gây mất mỹ quan, ô nhiễm môi trường.
Ngày 20/8, sau khi kiểm tra thực địa tại các làng nghề và làm việc với lãnh đạo các xã kể trên, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Phạm Quang Ngọc cho rằng, không thể vùng đất ven đô lại trở thành nơi tái chế nhựa của cả nước. Các hộ tham gia hoặc trực tiếp sản xuất nhựa và chì được hưởng lợi nhưng lại gây ảnh hưởng tới cả cộng đồng dân cư.
Với tinh thần sức khỏe, môi trường sống của người dân là trên hết, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên yêu cầu các xã kể trên cần đặc biệt quan tâm, triển khai các biện pháp kiểm soát ô nhiễm môi trường. Bên cạnh những nhiệm vụ cần có thời gian và nguồn lực để giải quyết, trước mắt, các xã cần kiểm soát, hạn chế phát triển các cơ sở, hộ sản xuất nhỏ lẻ không đáp ứng các yêu cầu về môi trường và phòng cháy, chữa cháy.
Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Phạm Quang Ngọc chỉ đạo, không thể để làng Minh Khai thành nơi tái chế rác thải nhựa của cả nước.
Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, nhắc nhở để nâng cao ý thức của người dân, nhất là trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường, không để các tuyến đường trở thành nơi tập kết rác thải. Về lâu dài, chính quyền địa phương cần quan tâm, từng bước đưa các hộ sản xuất vào hoạt động trong các khu, cụm công nghiệp, qua đó tạo điều kiện quản lý, kiểm soát hoạt động sản xuất theo quy chuẩn về môi trường, phòng cháy, chữa cháy, góp phần bảo vệ môi trường chung của cả cộng đồng.
Mặt khác, về lâu dài, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên chỉ đạo, trong quá trình lập quy hoạch, các xã ven đô: Như Quỳnh, Lạc Đạo, Đại Đồng cần nhận diện rõ vị trí “cửa ngõ” của tỉnh, từ đó tổ chức không gian phát triển theo hướng đồng bộ, xanh, văn minh và tăng cường kết nối với các địa phương. Quy hoạch không chỉ đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị mà phải đặt trong tổng thể xây dựng các đô thị sinh thái, hài hòa với tự nhiên, coi cảnh quan và môi trường là một phần quan trọng của không gian phát triển.
Một lượng rác thải nhựa rất lớn đang tồn đọng ở các khu đất trống trong thôn Minh Khai, xã Như Quỳnh, Hưng Yên.
Đặc biệt, các xã tuyệt đối không được chạy theo phát triển bằng mọi giá, tự ý san lấp ao, hồ, kênh, mương. Bởi việc thu hẹp không gian mặt nước không chỉ phá vỡ cảnh quan, hệ sinh thái mà còn làm suy giảm khả năng tiêu thoát nước, gia tăng nguy cơ ngập úng. Vì vậy, ngay từ khâu quy hoạch phải tính toán đầy đủ các yếu tố môi trường, không gian xanh, bảo đảm phát triển đô thị gắn với bảo vệ môi trường và tạo dựng không gian sống xanh, bền vững cho người dân.