Chương trình mới nhấn mạnh đánh giá năng lực và vận dụng thực tiễn thay vì chỉ kiểm tra kỹ năng tính toán thuần túy. Để giúp học sinh tự tin và đạt kết quả cao trong môn Toán kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, cô giáo Trần Thị Minh Ngọc, giáo viên dạy Toán, Trường THCS Trần Duy Hưng (Hà Nội) chia sẻ bí quyết làm bài môn học này.
Một giờ học của học sinh Trường THCS Trần Duy Hưng, Hà Nội. Ảnh: NVCC
Theo cô Trần Thị Minh Ngọc, trước những bài toán thực tế, học sinh cần đọc lướt đề để nắm được câu hỏi cuối cùng của đề bài, đó chính là vấn đề cần giải quyết. Tiếp theo, học sinh gạch chân dưới các số liệu, từ khóa quan trọng trong đề bài, từ đó lập bảng tóm tắt hoặc sơ đồ để tìm mối liên hệ giữa các đại lượng xuất hiện trong bài toán.
Các dạng toán thống kê, mức độ đề khá cơ bản, học sinh cần đọc và quan sát kĩ để trả lời đúng kiến thức câu hỏi đang đề cập đến. Ở bài xác suất, học sinh cần trình bày rõ ràng 3 nội dung: Các kết quả có thể (không gian mẫu), các kết quả thuận lợi, và tính đúng xác suất theo công thức.
Cô Trần Thị Minh Ngọc cho biết: "Trong quá trình giảng dạy, tôi luôn hướng học sinh chủ động theo nhiều cách khác nhau như khuyến khích học sinh tìm cách giải khác, đưa ra các đề bài tương tự, biến đổi từ bài toán mới về bài toán quen thuộc, tự đặt câu hỏi “Tại sao..?” để học sinh đào sâu kiến thức được tối đa, sẵn sàng ứng biến với những thay đổi của đề thi".
Một trong những điểm quan trọng thí sinh cần lưu ý khi làm bài chính là việc tối ưu hóa thời gian. Học sinh cần tranh thủ thời gian phát đề (3 - 5 phút) để kiểm tra đề, đọc lướt toàn bộ đề, nhanh tay ghi 1 số ý tưởng, hoặc điều kiện; Học sinh dành từ 50 - 60 phút cho phần Đại số và Thống kê (chiếm 55% số điểm); Học sinh dành từ 20 - 30 phút cho các bài toán hình học (mức độ cơ bản), phần này chiếm 30 - 35% số điểm).
Theo cô Trần Thị Minh Ngọc, với những học sinh nắm được kiến thức cơ bản, thời gian còn lại dùng để soát bài, kiểm tra phần trình bày và lỗi chính tả; với những học sinh khá giỏi, các em có thể tiếp tục suy nghĩ cho các câu phân loại để dành được 10% số điểm còn lại.
Bên cạnh đó các em cần phải để ý phần trình bày. Có những lỗi trình bày 'kinh điển' khiến nhiều học sinh bị mất điểm oan trong bài thi tự luận. Theo hướng dẫn của cô giáo Trần Thị Minh Ngọc: “Các bài toán thực tế, học sinh hay gặp thiếu sót ở phần đặt điều kiện, đơn vị. Các em cũng cần lưu ý kết luận của bài toán (giải quyết vấn đề) là một câu khẳng định. Trong bài toán hình không gian, học sinh cần xác định đúng quy định làm tròn và quy đổi (nếu có) trong đề bài. Với câu hỏi về viết, tuy chỉ chiếm 0,5 điểm nhưng học sinh cần bao quát thật cẩn thận vì hay gặp điều kiện bổ sung như: có ẩn ở mẫu, có ẩn dưới căn, tập hợp số thỏa mãn...".
“Những học sinh khá giỏi, nếu gặp các câu lạ ở ý phân loại, các em cần bĩnh tĩnh kết nối các dữ kiện. Bài 5 là bài toán thực tế tối ưu, nếu học sinh lập được phương trình, hoặc bất phương trình sẽ có được 0,25 điểm cho phần này”, cô Trần Thị Minh Ngọc lưu ý.