Trong nhiều năm, người dân thị trấn nhỏ Kičevo ở Macedonia (nay là Bắc Macedonia) tin rằng họ đang sống ở một nơi yên bình, nơi những tin tức đáng chú ý nhất thường chỉ xoay quanh trường học, hội đồng thành phố hay các sự kiện cộng đồng. Và người kể lại những câu chuyện đó cho họ suốt hai thập kỷ là một nhà báo trầm lặng tên Vlado Taneski.

Không ai có thể ngờ rằng, đằng sau những bài viết điềm đạm ấy, Taneski lại là một kẻ sát nhân hàng loạt. Từ năm 2005 đến 2008, ông ta đã cưỡng hiếp và sát hại ít nhất ba phụ nữ lớn tuổi – rồi bình thản viết bài tường thuật về các vụ án đó trên chính những tờ báo địa phương nơi mình làm việc.

Một cuộc đời tưởng như bình thường

Vlado Taneski sinh năm 1952 và lớn lên tại Kičevo, một thị trấn nhỏ nằm giữa những ngọn đồi. Ông là người ít nói, kín đáo và khá hòa nhã. Những người quen biết mô tả ông là người có học, cư xử lịch thiệp và sống tương đối khép kín.

Taneski kết hôn và có hai con. Người vợ cũ sau này nói rằng họ từng có một “cuộc hôn nhân lý tưởng”. Bà mô tả ông là người “hiền lành” và “trầm tính”. Tuy nhiên, bà cũng thừa nhận rằng ông mang trong mình sự oán giận sâu sắc đối với mẹ ruột.

Mẹ của Taneski là một lao công trong thị trấn. Theo một số nguồn tin, mối quan hệ giữa hai mẹ con đã căng thẳng từ lâu và trở nên tồi tệ hơn sau khi cha ông tự sát năm 1990. Một số nhà điều tra sau này cho rằng sự thù hận bị dồn nén này có thể đã đóng vai trò trong động cơ gây án.

Tuy nhiên, trong mắt hàng xóm và đồng nghiệp, không có dấu hiệu rõ ràng nào cho thấy người đàn ông trung niên ấy có thể trở thành một kẻ giết người máu lạnh.

Bước ngoặt năm 2005

Cuối năm 2004, một phụ nữ 64 tuổi tên Mitra Simjanoska mất tích. Bà làm nghề dọn dẹp và được biết đến trong cộng đồng nhỏ. Vài tuần sau, vào tháng 1/2005, thi thể bà được tìm thấy, bọc trong túi nhựa, vứt bỏ ở khu vực ngoại ô thị trấn.

Kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy bà đã bị tra tấn, cưỡng hiếp và siết cổ đến chết.

Vụ án gây rúng động Kičevo. Và cũng từ đây, Vlado Taneski bắt đầu có “câu chuyện" lớn nhất trong sự nghiệp báo chí của mình. Ông viết những bài tường thuật chi tiết về quá trình điều tra, mô tả tỉ mỉ hoàn cảnh phát hiện thi thể và những giả thuyết xung quanh hung thủ. Các bài viết của ông được đánh giá là hấp dẫn, có chiều sâu và cung cấp nhiều thông tin.

Không ai nghi ngờ rằng nguồn thông tin đặc biệt phong phú ấy đến từ chính… hung thủ.

Chuỗi án mạng tiếp diễn

Trong ba năm tiếp theo, thêm hai phụ nữ khác biến mất.

Tháng 11/2007, Ljubica Licoska, 56 tuổi, mất tích. Thi thể bà được tìm thấy vào tháng 2/2008, cũng bị cưỡng hiếp, siết cổ và bọc trong túi nhựa trước khi bị vứt bỏ.

Tháng 5/2008, Zivana Temelkoska, 65 tuổi, biến mất. Chỉ khoảng một tuần sau, thi thể bà được phát hiện với phương thức gây án tương tự.

Cả ba nạn nhân đều là phụ nữ lớn tuổi làm nghề lao công hoặc dọn dẹp - giống như mẹ của Taneski trước đây. Và cả ba đều sống gần nhà ông ta.

Điều đáng sợ là tất cả các vụ án đều được Taneski đưa tin. Ông dường như luôn có mặt đúng lúc, viết bài rất nhanh, thậm chí đề xuất đề tài cho tòa soạn ngay sau khi thi thể được phát hiện.

Một số đồng nghiệp nhận thấy ông đặc biệt quan tâm đến chuỗi án mạng này. Tuy nhiên, không ai nghĩ rằng sự quan tâm ấy xuất phát từ tội lỗi cá nhân.

Sự nghi ngờ của cảnh sát

Ban đầu, cảnh sát Kičevo không có nhiều manh mối. Tuy nhiên, khi đọc lại các bài báo về vụ án, họ bắt đầu nhận thấy điều bất thường. Các bài viết của Taneski chứa những chi tiết không được công bố công khai – những thông tin chỉ có hung thủ hoặc điều tra viên mới biết. Ông mô tả chính xác cách thi thể được bọc, vị trí vứt xác và tình trạng nạn nhân.

Phát ngôn viên cảnh sát Ivo Kotevski sau này cho biết: “Chúng tôi đọc các bài viết của ông ta và bắt đầu nghi ngờ. Ông ta biết quá nhiều”.

Ngoài ra, các điều tra viên cũng nhận thấy rằng Taneski thường đề xuất viết bài rất nhanh sau mỗi vụ án, như thể ông đã chuẩn bị sẵn, và sự nghi ngờ ngày càng tăng.

Bằng chứng DNA và cuộc bắt giữ

Năm 2008, bước đột phá đến khi kết quả giám định pháp y cho thấy DNA của Taneski trùng khớp với mẫu tinh dịch thu thập từ một trong các nạn nhân. Cảnh sát tiến hành khám xét nhà ông. Họ tìm thấy đồ vật thuộc về các nạn nhân, dây điện thoại tương tự loại được dùng để siết cổ, và một bộ sưu tập lớn tài liệu khiêu dâm. Ngày 22/6/2008, Vlado Taneski bị bắt.

Thị trấn Kičevo rơi vào trạng thái bàng hoàng. Đồng nghiệp của ông tại các tờ báo Nova Makedonija và Utrinski Vesnik không tin nổi sự thật.

Một nhà báo làm việc cùng ông nói: “Khi cảnh sát gọi và nói ‘Phóng viên của anh là kẻ giết người’, tôi không tin vào tai mình. Ông ấy luôn bình tĩnh khi bàn về các vụ án".

Cảnh sát đủ bằng chứng để truy tố Taneski về hai vụ giết người và đang chuẩn bị buộc tội vụ thứ ba. Họ cũng nghi ngờ hắn có liên quan đến một phụ nữ 78 tuổi mất tích năm 2003.

Nhưng trước khi phiên tòa diễn ra, Taneski đã tự sát trong phòng giam bằng cách dìm đầu vào một xô nước. Cái chết của hắn khép lại vụ án về mặt pháp lý, nhưng để lại vô số câu hỏi chưa lời đáp.

Động cơ và những giả thuyết

Vì không có lời thú nhận, động cơ thực sự của Taneski chỉ có thể được suy đoán. Một giả thuyết cho rằng sự oán giận với mẹ – người cũng làm nghề lao công – đã khiến ông nhắm vào những phụ nữ có hoàn cảnh tương tự. Tất cả các nạn nhân đều quen biết mẹ ông.

Một giả thuyết khác cho rằng việc viết bài về các vụ án giúp ông thỏa mãn nhu cầu kiểm soát và tái hiện tội ác của mình. Việc đưa tin có thể mang lại cho ông cảm giác quyền lực, khi vừa là hung thủ vừa là người định hình câu chuyện trước công chúng.

Trong tâm lý học tội phạm, hiện tượng hung thủ quay lại hiện trường hoặc tham gia vào quá trình điều tra không phải hiếm. Nhưng việc một nhà báo liên tục đưa tin về chính những vụ giết người mình gây ra vẫn là điều gây sốc.

Với thị trấn Kičevo, vụ án Vlado Taneski không chỉ là câu chuyện về một kẻ sát nhân hàng loạt, mà còn là cú sốc đối với một cộng đồng nhỏ tin vào sự an toàn và quen thuộc. Người dân Kičevo phải đối mặt với sự thật rằng kẻ giết người không phải là người lạ mặt bí ẩn, mà là một người đàn ông họ gặp mỗi ngày, đọc bài viết của ông trên báo và tin tưởng ông như một người đưa tin trung thực.

Câu chuyện của Taneski là lời nhắc nhở rùng rợn rằng tội ác có thể ẩn sau những gương mặt tưởng chừng bình thường nhất, và đôi khi, kẻ kể lại câu chuyện lại chính là người tạo ra nó.