Theo Euronews ngày 20/1, Ngoại trưởng Bỉ Maxime Prévot cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tìm cách làm suy yếu và thay thế hệ thống của Liên hợp quốc thông qua sáng kiến mang tên Hội đồng Hòa bình, một cơ chế do Washington thúc đẩy trong bối cảnh hậu xung đột tại Dải Gaza.
Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN
Trả lời phỏng vấn với kênh Euronews bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos ngày 20/1, ông Prévot nhận định sáng kiến này là hoàn toàn không thể chấp nhận được, đồng thời cáo buộc Tổng thống Trump đang tìm cách xây dựng một cơ chế điều hành quốc tế mang tính cá nhân, bên ngoài khuôn khổ đa phương hiện có.
Theo Ngoại trưởng Bỉ, Brussels chưa từng nhận được lời mời tham gia Hội đồng Hòa bình. Ông cho rằng việc tạo ra một cấu trúc mới nhằm vượt qua hoặc né tránh vai trò trung tâm của Liên hợp quốc đi ngược lại các nguyên tắc nền tảng của trật tự quốc tế sau Thế chiến II.
Tổng thống Trump bắt đầu gửi lời mời tham gia Hội đồng Hòa bình từ ngày 16/1, kèm theo điều kiện đóng góp 1 tỷ USD. Nhà Trắng mô tả cơ chế này như một cách tiếp cận táo bạo mới để giải quyết xung đột toàn cầu, trong đó Gaza được xem là trường hợp thử nghiệm đầu tiên.
Tuy nhiên, việc Washington quảng bá vai trò của Hội đồng Hòa bình đã làm dấy lên nhiều đồn đoán về khả năng cơ chế này trở thành đối trọng với Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, vốn giữ vai trò trung tâm trong quản trị an ninh toàn cầu suốt nhiều thập niên qua.
Thừa nhận Liên hợp quốc tồn tại nhiều hạn chế, ông Prévot nhấn mạnh nhu cầu cải tổ từ bên trong, thay vì dựng lên một cấu trúc song song. Ông dẫn ví dụ sáng kiến UN80, nhằm hợp nhất một số cơ quan trực thuộc để nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời mở rộng cơ hội đại diện cho các quốc gia ở châu Phi, Mỹ Latinh và châu Á trong Hội đồng Bảo an.
Ngoại trưởng Bỉ cho rằng việc bảo vệ luật pháp quốc tế có ý nghĩa sống còn đối với các quốc gia quy mô trung bình như Bỉ. Theo ông, tạo ra một cơ chế mới để né tránh Liên hợp quốc không phải là con đường mà Brussels lựa chọn.
Trong khi đó, kế hoạch của Tổng thống Trump tiếp tục gây căng thẳng trong quan hệ Mỹ - châu Âu, vốn đã bị ảnh hưởng bởi các tuyên bố cứng rắn của Washington liên quan tới Greenland. Một quan chức Pháp thân cận với Tổng thống Emmanuel Macron cho biết Paris, dù đã nhận được lời mời, hiện chưa có kế hoạch tham gia Hội đồng Hòa bình, do những quan ngại về sự tôn trọng các nguyên tắc và cấu trúc của Liên hợp quốc.
Phản ứng trước thông tin này, Tổng thống Trump đã chỉ trích ông Macron và đe dọa áp thuế 200% đối với rượu vang và champagne của Pháp, làm gia tăng thêm căng thẳng xuyên Đại Tây Dương.
Bên cạnh đó, ông Prévot kêu gọi châu Âu cần đẩy nhanh tiến trình tăng cường tự chủ chiến lược, đặc biệt trong các lĩnh vực quân sự, công nghệ và năng lượng. Ông cảnh báo việc phụ thuộc quá mức vào Mỹ trong vấn đề an ninh có thể khiến châu Âu suy yếu trong dài hạn.
Ngoại trưởng Bỉ cũng cho biết nước này đã đạt mục tiêu chi 2% GDP cho quốc phòng trong năm ngoái và sẽ tiếp tục gia tăng ngân sách quốc phòng, nhằm cải thiện vị thế của Bỉ trong NATO và củng cố năng lực phòng thủ chung của châu Âu.