Béo phì đang trở thành thách thức sức khỏe cộng đồng ngày càng lớn tại Việt Nam khi khoảng 20 triệu người đang sống chung với thừa cân và béo phì. Nhân Ngày Thế giới nâng cao nhận thức về bệnh béo phì (4/3), các chuyên gia y tế kêu gọi thay đổi cách nhìn nhận căn bệnh này như một bệnh mạn tính cần được phát hiện và can thiệp sớm.
Toàn cảnh sự kiện về nâng cao nhận thức về bệnh béo phì.
Sáng ngày 4/3, hưởng ứng Ngày Thế giới nâng cao nhận thức về bệnh béo phì, Công ty TNHH Novo Nordisk Việt Nam - trực thuộc tập đoàn chăm sóc sức khoẻ toàn cầu Novo Nordisk, phối hợp cùng các đối tác công - tư tổ chức hoạt động tìm hiểu và nâng cao nhận thức về bệnh béo phì tại TP Hồ Chí Minh, với chủ đề “Nâng cao nhận thức về bệnh béo phì: 20 triệu lý do hành động vì bệnh béo phì tại Việt Nam”.
Sự kiện quy tụ các chuyên gia y tế, nhà nghiên cứu và đại diện doanh nghiệp nhằm cập nhật thực trạng bệnh béo phì tại Việt Nam, đồng thời thảo luận các giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa, quản lý và điều trị căn bệnh mạn tính này.
PGS.TS.BS Trần Quang Nam, Trưởng khoa Nội tiết - Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh chia sẻ các nguy cơ bệnh khác do bệnh béo phì gây ra.
Theo các chuyên gia, béo phì không chỉ là vấn đề ngoại hình hay lối sống mà là một bệnh lý mạn tính phức tạp liên quan đến rối loạn chuyển hóa, có thể dẫn đến nhiều bệnh không lây nhiễm nguy hiểm như đái tháo đường típ 2, bệnh tim mạch, đột quỵ, rối loạn hô hấp khi ngủ hay thoái hóa khớp.
PGS.TS.BS Trần Quang Nam, Trưởng khoa Nội tiết - Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, cho biết, Việt Nam hiện có khoảng 19,5% dân số, tương đương gần 20 triệu người đang sống chung với tình trạng thừa cân hoặc béo phì. Đây cũng là một trong những quốc gia có tốc độ gia tăng tỷ lệ béo phì nhanh trong khu vực Đông Nam Á.
Theo BS Trần Quang Nam, béo phì là bệnh lý mạn tính liên quan đến nhiều cơ chế sinh học và chuyển hóa phức tạp, không đơn thuần chỉ là hậu quả của việc ăn uống hay thiếu vận động. Tuy nhiên, trên thực tế nhiều người chỉ tìm đến bác sĩ khi bệnh đã tiến triển hoặc xuất hiện biến chứng, trong khi việc phát hiện và can thiệp sớm có thể giúp kiểm soát bệnh hiệu quả hơn.
Một vấn đề đáng chú ý được nêu tại sự kiện là tình trạng thừa cân, béo phì đang gia tăng ở trẻ em và thanh thiếu niên. Tỷ lệ thừa cân và béo phì ở nhóm 5 - 19 tuổi đã tăng đáng kể trong những năm gần đây, đặc biệt tại các đô thị lớn. Điều này đặt ra thách thức không nhỏ đối với công tác dự phòng và chăm sóc sức khỏe cộng đồng trong tương lai.
Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân, béo phì còn gây ra gánh nặng đáng kể cho hệ thống y tế và nền kinh tế. Các dự báo cho thấy chi phí y tế trực tiếp liên quan đến béo phì tại Việt Nam có thể tăng mạnh trong những năm tới, kéo theo những tác động đáng kể đến năng suất lao động và chất lượng cuộc sống của người dân.
ThS.BS Phạm Thị Minh Châu, Bộ môn Tâm thần - Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh chia sẻ về những hiểu lầm và định kiến là nguyên nhân và rào cản của khám, chữa bệnh béo phì.
Bên cạnh yếu tố y học, một trong những rào cản lớn trong việc quản lý bệnh béo phì là định kiến xã hội. ThS.BS Phạm Thị Minh Châu, Bộ môn Tâm thần - Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh cho biết, người thừa cân hoặc béo phì thường phải đối mặt với nhiều áp lực tâm lý do sự kỳ thị và những định kiến xung quanh ngoại hình.
Nhiều người cho rằng, béo phì là hệ quả của sự thiếu kỷ luật hoặc lười biếng, trong khi thực tế đây là một bệnh lý mạn tính chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như di truyền, chuyển hóa, môi trường sống và lối sống hiện đại. Những định kiến này không chỉ gây tổn thương về mặt tinh thần mà còn khiến không ít người trì hoãn việc tìm kiếm sự hỗ trợ y tế.
Theo các chuyên gia y tế, việc tạo ra môi trường xã hội thấu hiểu và hỗ trợ là yếu tố quan trọng giúp người bệnh tự tin tiếp cận điều trị và chủ động quản lý cân nặng. Khi béo phì được nhìn nhận đúng như một bệnh lý mạn tính, người bệnh sẽ có nhiều cơ hội hơn để tiếp cận các giải pháp điều trị phù hợp và giảm nguy cơ biến chứng.
Các khảo sát gần đây cũng cho thấy, nhận thức của cộng đồng về béo phì đang dần được cải thiện. Tuy nhiên, khoảng cách giữa nhận thức và hành động vẫn còn khá lớn khi nhiều người thừa cân, béo phì thường mất nhiều năm tự tìm cách giảm cân trước khi tìm đến sự tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.
Các chuyên gia y tế trao đổi với báo chí về các lý do và hành động nâng cao nhận thức bệnh béo phí tại Việt Nam.
Tại sự kiện, ông Erik Wiebols, Tổng giám đốc Novo Nordisk Việt Nam, cho rằng việc kiểm soát bệnh béo phì đòi hỏi sự phối hợp của nhiều bên, từ hệ thống y tế, cơ quan quản lý đến cộng đồng và doanh nghiệp. Theo đó, đơn vị cam kết đồng hành cùng ngành y tế và cộng đồng trong việc nâng cao nhận thức về bệnh béo phì, đồng thời thúc đẩy các giải pháp dự phòng và quản lý bệnh hiệu quả.
Trong khuôn khổ chiến dịch nâng cao nhận thức về bệnh béo phì, nhiều hoạt động truyền thông, giáo dục sức khỏe và khuyến khích vận động thể chất sẽ được triển khai nhằm giúp người dân hiểu đúng về căn bệnh này và chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe.
Tại sự kiện, các chuyên gia y tế cũng nhấn mạnh, với khoảng 20 triệu người Việt Nam đang sống chung với thừa cân và béo phì, đây không còn là vấn đề của riêng từng cá nhân mà đã trở thành một thách thức sức khỏe cộng đồng cần sự chung tay của toàn xã hội.
Theo đó, thông điệp được đưa ra tại sự kiện là béo phì cần được nhìn nhận như một bệnh mạn tính cần can thiệp sớm, thay vì chỉ xem là vấn đề thẩm mỹ hay ý chí cá nhân và với hàng triệu người đang chịu ảnh hưởng bởi căn bệnh này, Việt Nam có 20 triệu lý do để hành động ngay từ hôm nay nhằm hướng tới một cộng đồng khỏe mạnh hơn.