Hélène Akilimali, một người bán ca cao tại khu vực miền Đông Congo, cho biết cô luôn đeo khẩu trang và cố gắng thực hiện các biện pháp phòng dịch, song công việc buộc cô phải tiếp xúc với nhiều khách hàng mỗi ngày, trong đó có những người vẫn nghi ngờ sự tồn tại của Ebola.

“Ebola là căn bệnh có thật. Mọi người cần ngừng tự lừa dối mình”, Akilimali nói, đồng thời cho rằng thông tin sai lệch và thái độ thờ ơ đang khiến dịch bệnh lan rộng hơn.

Hai tỉnh Ituri và Bắc Kivu hiện là những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của đợt bùng phát mới. Nhiều người dân địa phương cho biết họ không chỉ đối mặt với dịch bệnh mà còn với tình trạng thiếu thông tin chính xác và việc nhiều người không tuân thủ các biện pháp phòng ngừa cơ bản như đeo khẩu trang.

Bà Élie Ilunga, cư dân tại thành phố Bunia - thủ phủ tỉnh Ituri - cho biết ban đầu nhiều người nghĩ dịch bệnh chỉ là tin đồn, nhưng nay đã nhận thức rõ mức độ nghiêm trọng khi chứng kiến số người tử vong gia tăng.

Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 24/5, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết đã ghi nhận hơn 900 ca nghi nhiễm Ebola, trong đó có 101 ca được xác nhận.

Trước đó, WHO thông báo ít nhất 177 trường hợp tử vong được cho là có liên quan đến đợt bùng phát này. Dịch bệnh ban đầu xuất hiện tại vùng nông thôn nhưng hiện đã lan tới các đô thị lớn như Bunia và Goma. Nước láng giềng Uganda cũng ghi nhận 5 ca mắc và 2 trường hợp tử vong.

Ngày 22/5, WHO nâng mức cảnh báo rủi ro tại Congo lên “rất cao” và mức “cao” đối với khu vực, dù đánh giá nguy cơ lây lan toàn cầu vẫn ở mức thấp.

Tổ chức này cảnh báo số ca mắc có thể tiếp tục gia tăng do virus đã âm thầm lây lan trong cộng đồng trước khi được phát hiện.

Căng thẳng tại tỉnh Ituri leo thang hôm 21/5 khi người thân của một thanh niên tử vong vì Ebola tìm cách đưa thi thể ra khỏi Bệnh viện Rwampara bằng vũ lực. Vụ việc dẫn tới biểu tình và hỏa hoạn, thiêu rụi hai lều bệnh viện.

Sau vụ việc, chính quyền Ituri đã cấm tụ tập đông người và đình chỉ các lễ tang truyền thống. Giới chức y tế cảnh báo thi thể nạn nhân Ebola có khả năng lây nhiễm rất cao, trong khi các nghi thức tang lễ địa phương thường bao gồm việc tiếp xúc trực tiếp với người đã khuất.

WHO nhấn mạnh việc xây dựng lòng tin trong cộng đồng là yếu tố then chốt để kiểm soát dịch bệnh hiệu quả.

Tuy nhiên, công tác ứng phó đang gặp nhiều khó khăn do khu vực miền Đông Congo vốn là vùng xung đột kéo dài, với khoảng 2 triệu người phải di dời. Hệ thống y tế địa phương cũng thiếu kinh phí và cơ sở hạ tầng trong nhiều năm.

Ngoài ra, chủng virus gây ra đợt dịch lần này hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị được phê duyệt chính thức.

Các tổ chức cứu trợ quốc tế cho biết việc cắt giảm ngân sách viện trợ của Mỹ trước khi dịch bùng phát cũng ảnh hưởng tới khả năng ứng phó khẩn cấp. Tuy nhiên, một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ bác bỏ nhận định này và khẳng định các thay đổi chính sách không làm suy giảm nỗ lực hỗ trợ chống dịch.

Greg Ramm, Giám đốc quốc gia của tổ chức Save the Children tại Congo, cho biết các nhóm cứu trợ đang phối hợp với chính quyền địa phương cung cấp chất khử trùng, clo và vật tư y tế cho các phòng khám.

Ông cảnh báo nguồn tài trợ nhân đạo hiện thấp hơn đáng kể so với vài năm trước, trong khi nhu cầu hỗ trợ ngày càng tăng.

“Mục tiêu là duy trì hoạt động của các cơ sở y tế để người dân tiếp tục đến khám chữa bệnh”, ông nói, đồng thời cảnh báo hệ thống y tế địa phương có nguy cơ quá tải.

Các chuyên gia y tế lo ngại tâm lý sợ hãi có thể khiến nhiều người tránh đến bệnh viện điều trị các bệnh khác như sốt rét, sởi hay suy dinh dưỡng. Trẻ em dưới 5 tuổi được đánh giá là nhóm đặc biệt dễ tổn thương.

Trong khi đó, các bác sĩ tại miền Đông Congo đang kêu gọi người dân hạn chế tiếp xúc trực tiếp, tránh ôm hôn, không chạm vào người nghi nhiễm bệnh hoặc động vật chết nhằm cắt đứt chuỗi lây lan.

“Mỗi người cần nâng cao ý thức phòng ngừa để ngăn dịch bệnh tiếp tục lan rộng”, bác sĩ Mwarabu Hugue nhấn mạnh.