Theo đó, các hố sâu nằm trong bóng tối tại vùng cực - nơi ánh sáng Mặt Trời không thể chiếu tới - có điều kiện nhiệt độ cực thấp, cho phép băng tồn tại trong khoảng thời gian rất dài.

Khác với Trái Đất, trục quay của Mặt Trăng gần như không nghiêng, khiến ánh sáng Mặt Trời luôn ở gần đường xích đạo. Điều này tạo ra các khu vực “bóng tối vĩnh viễn” tại các cực, nơi nhiệt độ có thể xuống tới khoảng - 160°C, mức đủ để giữ băng không bị bay hơi trong hàng trăm triệu đến hàng tỷ năm. Phân tích dữ liệu từ tàu quỹ đạo Lunar Reconnaissance Orbiter của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) cho thấy có mối liên hệ rõ rệt giữa “tuổi” của các vùng bóng tối và lượng băng tích tụ. Khu vực càng hình thành sớm càng chứa nhiều băng hơn.

Đáng chú ý, không phải tất cả các hố tối đều là “bẫy lạnh” hiệu quả. Một số khu vực, như hố Shackleton, dù bị che khuất ánh sáng từ rất lâu nhưng chỉ trở thành bẫy lạnh thực sự trong khoảng 500 triệu năm trở lại đây. Ngược lại, các hố cổ xưa hơn như Haworth được đánh giá là nơi tích tụ băng hiệu quả nhất và là mục tiêu ưu tiên cho các sứ mệnh tương lai.

Theo các nhà nghiên cứu, băng trên Mặt Trăng có thể hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, trong đó có tương tác với gió Mặt Trời, hoạt động núi lửa hoặc các vụ va chạm thiên thạch và sao chổi diễn ra trong thời gian dài.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng đối với các chương trình thám hiểm không gian, đặc biệt là kế hoạch đưa con người trở lại Mặt Trăng trong sứ mệnh Artemis II. Bên cạnh tiềm năng trở thành nguồn cấp nước sinh hoạt, băng nước còn được tách thành nhiên liệu cho các sứ mệnh không gian sâu.

Giới khoa học nhận định việc xác định chính xác vị trí và nguồn gốc băng trên Mặt Trăng không chỉ hỗ trợ xây dựng căn cứ lâu dài mà còn góp phần làm sáng tỏ lịch sử hình thành nước trong Hệ Mặt Trời.

Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Astronomy.