07:07 27/07/2026

Bất ổn Biển Đỏ đe dọa chuỗi cung ứng của Đông Phi

Các nhà nhập khẩu và doanh nghiệp logistics Đông Phi đang đối mặt nguy cơ chi phí vận chuyển tăng trở lại sau khi lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố áp đặt “phong tỏa hàng hải” đối với tàu có liên hệ với Saudi Arabia đi qua eo biển Bab el-Mandeb. Diễn biến này làm dấy lên quan ngại về gián đoạn mới trên tuyến vận tải huyết mạch nối Biển Đỏ với Vịnh Aden.

Chú thích ảnh
Hình ảnh từ vệ tinh về eo biển Bab el-Mandeb, tuyến hàng hải kết nối Biển Đỏ với Vịnh Aden, Biển Arab, Kênh đào Suez và Địa Trung Hải. Ảnh: Getty Images/TTXVN

Eo biển Bab el-Mandeb, nằm giữa Yemen, Djibouti và Eritrea, là cửa ngõ quan trọng dẫn tới Kênh đào Suez, nơi kết nối các tuyến thương mại giữa châu Á, châu Âu và Đông Phi. Hội nghị Liên hợp quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD) đánh giá các đợt tấn công tàu thương mại tại Biển Đỏ trước đây đã buộc nhiều hãng vận tải chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng, kéo dài hành trình Á-Âu thêm khoảng 12 ngày và làm gia tăng đáng kể chi phí logistics.

Với các nền kinh tế Đông Phi phụ thuộc lớn vào hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt là nhiên liệu, phân bón, lương thực, máy móc và nguyên liệu sản xuất, chi phí vận tải và bảo hiểm tăng có thể nhanh chóng truyền dẫn vào giá bán trong nước. Tác động cũng có thể lan sang xuất khẩu chè, cà phê, hoa tươi, bơ và các mặt hàng dễ hư hỏng do thời gian giao hàng kéo dài, thiếu container và sự bất định về lịch tàu.

Các cú sốc vận tải tại Biển Đỏ cũng đặt ra thách thức đối với các cảng và hành lang vận tải của khu vực. Trong giai đoạn khủng hoảng trước đó, lượng tàu qua Kênh đào Suez đã giảm mạnh, trong khi một số cảng châu Phi, nhất là tại Nam Phi, ghi nhận lượng tàu chuyển hướng tăng; điều này cho thấy tính dễ tổn thương của chuỗi cung ứng Đông Phi trước bất ổn tại các điểm nghẽn hàng hải.

Giới chuyên gia cho rằng các nước Đông Phi cần tăng cường dự trữ chiến lược, đa dạng hóa nguồn cung và tuyến vận tải, đầu tư nâng năng lực cảng biển, kho bãi và kết nối nội vùng. Về dài hạn, việc đẩy mạnh thương mại nội khối, phát triển các hành lang đường bộ và đường sắt, cùng cơ chế phối hợp về an ninh hàng hải, được xem là giải pháp giảm thiểu tác động của các cú sốc bên ngoài đối với nền kinh tế khu vực. 

Trung Kiên (P/v TTXVN tại Đông Phi)