Theo Quyết định số 1654/QĐ-UBND, các hộ gia đình, cá nhân và cơ quan, tổ chức, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, chủ đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp phát sinh chất thải rắn sinh hoạt dưới 300 kg/ngày theo quy định tại khoản 1 Điều 58 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/1/2022 của Chính phủ tại các xã và đặc khu Bạch Long Vỹ sẽ đóng phí dịch vụ thu gom rác là 6.800 đồng/người/tháng. Thực tế, mức giá dịch vụ này không đảm bảo thu nhập cho công nhân thu gom rác cũng như lợi nhuận cho các hợp tác xã, doanh nghiệp bao thầu dịch vụ này hoạt động.

Tại thôn An Thạch, xã Tân Minh, trước đây, việc thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt do Công ty Dịch vụ môi trường Hoa Phượng bao thầu. Tuy nhiên, từ ngày 18/3/2026, doanh nghiệp này đã chấm dứt việc thu gom, vận chuyển và xử lý rác trên địa bàn thôn An Thạch nói riêng và xã Tân Minh nói chung.

Theo đại diện doanh nghiệp, là đơn vị có nhiều năm kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt vùng nông thôn, đơn vị rất mong muốn tiếp tục hoạt động và mở rộng thêm nhiều địa bàn khác. Tuy nhiên, với đơn giá dịch vụ thấp được ban hành tại Quyết định số 1654/QĐ-UBND, doanh nghiệp đã cân đối nhưng không có lợi nhuận nên buộc phải dừng hoạt động tại nhiều khu vực, trong đó có xã Tân Minh.

Sau khi Công ty Dịch vụ môi trường Hoa Phượng dừng hoạt động, việc thu gom rác thải sinh hoạt đã được sắp xếp để thôn thực hiện. Sau sắp xếp địa giới hành chính, thôn An Thạch, xã Tân Minh có 496 hộ với gần 2.000 nhân khẩu. Hiện nay, thôn An Thạch phải bố trí 4 công nhân, là hai cặp vợ chồng, thực hiện việc thu gom rác.

Theo ông Phạm Đức Mạnh, Trưởng thôn An Thạch, trước đây, giá dịch vụ thu gom rác thải sinh hoạt là 12.000 đồng/người/tháng. Với số tiền thu được, cơ bản đáp ứng được thu nhập và chi phí vận hành của đơn vị thu gom rác. Tuy nhiên, từ 1/5/2026, khi bắt đầu thu theo Quyết định số 1654/QĐ-UBND với mức 6.800 đồng/người/tháng là rất thấp. Đến nay, với số kinh phí thu được, thôn dự tính sẽ không đảm bảo kinh phí cho hoạt động thu gom rác thải sinh hoạt trên địa bàn.

Ông Mạnh cũng cho biết thêm, do nhân khẩu của thôn ít nên đến nay, thôn tính toán mỗi công nhân thu gom rác chỉ có thể được nhận mức lương 2,5 triệu đồng/tháng. Trong khi đây là công việc nặng nhọc, độc hại, mức lương trên không đảm bảo đời sống cho người công nhân cũng như khó thu hút lao động và doanh nghiệp tham gia bao thầu.

Anh Lê Văn Bột, công nhân thu gom rác tại thôn An Thạch chia sẻ, với mức thu nhập theo quy định mới, công nhân không thể đảm bảo đời sống. Hai vợ chồng anh dự tính chỉ có thu nhập 5 triệu đồng/tháng và 6 tháng mới được nhận một lần. "Trong khi đó, xe chở rác thô sơ, hai vợ chồng phải gắn thêm chiếc xe máy để kéo. Một tuần phải đi ít nhất 3 buổi để thu gom, như vậy tiền xăng cũng đã tốn khá nhiều. Đó còn chưa kể vào những ngày lễ, lượng rác tăng cao", anh Bột chia sẻ.

Cũng chung tình cảnh như thôn An Thạch, thôn Tiên Thanh đang phải tự bố trí nhân lực để thu gom rác thải sinh hoạt trên địa bàn. Sau sáp nhập, thôn Tiên Thanh được hình thành từ 5 thôn cũ với 1.400 nhân khẩu, trên diện tích trải rộng 6 km. Hiện thôn đang bố trí 5 công nhân để thu gom rác trên địa bàn.

Theo anh Hoàng Văn Dũng, Trưởng thôn Tiên Thanh, từ 1/7/2026, thôn cũng bắt đầu thu theo Quyết định số 1654/QĐ-UBND. Theo mức thu này, mỗi công nhân sẽ được nhận mức lương khoảng 1,4 triều đồng/công nhân/tháng. Với mức lương này, thu nhập của người công nhân không đảm bảo đời sống.

Theo đánh giá của một số doanh nghiệp, hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt, với mức đơn giá trên, rất khó để thu hút các đơn vị tham gia bao thầu thu gom rác thải sinh hoạt tại khu vực nông thôn.

Đến nay, riêng xã Tiên Lãng, rất nhiều thôn đã “trắng doanh nghiệp” thu gom rác. Các thôn đều phải tự tổ chức thu gom rác thải sinh hoạt như: Quyết Tiến, Tiên Thanh, Khởi Nghĩa,…

Cũng chung đánh giá thực tế trên, theo đại diện UBND xã Tân Minh, UBND xã Tiên Lãng và nhiều xã khác, chính quyền xã đã có văn bản kiến nghị cơ quan cấp trên xem xét tăng mức đơn giá dịch vụ thu gom rác cao hơn, nhằm đảm bảo thu hút và thúc đẩy hoạt động xã hội hóa trong lĩnh vực dịch vụ này.

Qua ghi nhận từ thực tế, đối với khu vực đô thị, theo Quyết định số 1654/QĐ-UBND, mỗi nhân khẩu phải đóng 14.500 đồng/người/tháng. Cùng với đó, mật độ dân cư đông đúc đã giúp công nhân vệ sinh môi trường có thu nhập khá tốt. Nhiều công ty có thể đảm bảo thu nhập hơn 10 triệu/công nhân/tháng. Tuy nhiên, tại khu vực nông thôn, đặc thù dân cư thưa hơn, trong khi khoảng cách, cự ly di chuyển xa hơn, khiến người công nhân đang phải nhận mức lương quá thấp.

Ghi nhận ý kiến của nhiều người dân khu vực nông thôn cho thấy, việc đóng thêm vài nghìn đồng mỗi tháng không phải là khó khăn lớn. Tuy nhiên, khi cả cộng đồng cùng chung tay đóng góp, khoản kinh phí này có thể góp phần nâng mức thu nhập, đảm bảo đời sống cho người công nhân làm công việc đặc thù này, từ đó thu hút được nhiều doanh nghiệp tham gia hoạt động này tại khu vực nông thôn.