Tờ trình do Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà trình bày đã nêu rõ quan điểm xây dựng dự án Pháp lệnh. Theo đó, dự án Pháp lệnh lấy người có công làm trung tâm, bảo đảm người có công được thụ hưởng đầy đủ, kịp thời các chế độ ưu đãi của Nhà nước; không để người có công bị thiệt thòi do vướng mắc về thủ tục hành chính.

Dự thảo giữ nguyên phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Pháp lệnh hiện hành; đồng thời sửa đổi, hoàn thiện 3 nội dung chính gồm: Việc công nhận liệt sĩ trong trường hợp thương binh chết do vết thương tái phát; bổ sung đối tượng điều dưỡng hằng năm; điều kiện, tiêu chuẩn công nhận liệt sĩ, thương binh. Ngoài ra, dự thảo bổ sung khái niệm “người có công với cách mạng”; bổ sung mở rộng một số đối tượng hưởng chế độ người có công.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Trần Thị Thanh Lam cho biết, dự thảo Pháp lệnh phù hợp với Hiến pháp; cơ bản bảo đảm đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật; đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát kỹ, làm rõ sự thống nhất giữa Pháp lệnh và một số văn bản khác; rà soát, bổ sung đánh giá để đảm bảo nội dung dự thảo Pháp lệnh không trái với các điều ước quốc tế có liên quan (nếu có).

Cho ý kiến tại Phiên họp, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Lâm Văn Đoan nhấn mạnh, chính sách ưu đãi người có công với cách mạng là một chính sách đặc biệt của Đảng và Nhà nước, thể hiện đạo lý "đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc đối với những người đã hy sinh cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Với quan điểm các trường hợp đặc thù, đặc biệt cần giải quyết theo cơ chế đặc biệt, ông Lâm Văn Đoan cho rằng các chính sách phải bảo đảm sự ghi nhận, tôn vinh, công bằng, hài hòa giữa các đối tượng người có công.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị trong quá trình thực hiện thời gian tới cần quan tâm đến việc hỗ trợ xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở đối với người có công với cách mạng và thân nhân, bởi đây là vấn đề triển khai còn chậm trong giai đoạn vừa qua.

Tại phiên họp, các đại biểu đã góp ý cụ thể đối với một số nội dung chính sách được đề xuất như: bổ sung đối tượng điều dưỡng hằng năm; bổ sung đối tượng được công nhận là người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế; công nhận liệt sĩ trong trường hợp thương binh chết do vết thương tái phát...

Về bổ sung đối tượng điều dưỡng hằng năm, để bảo đảm khả thi, các đại biểu cho rằng cần bổ sung đánh giá thực trạng, khả năng đáp ứng của hệ thống cơ sở nuôi dưỡng, điều dưỡng người có công khi tăng số lượng người được điều dưỡng. Đối với người có công tuổi cao, suy giảm hoặc không còn khả năng tự phục vụ, không đủ điều kiện tham gia điều dưỡng tập trung cần lồng ghép chính sách này với Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 nhằm sử dụng hiệu quả nguồn lực và nâng cao chất lượng chăm sóc.

Phát biểu kết luận phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh, việc sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh phải bám sát chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đặc biệt là chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; đồng thời tiếp tục rà soát, tiếp thu đầy đủ các ý kiến của các cơ quan, đại biểu để hoàn thiện dự thảo.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội, nội dung khó nhất trong quá trình sửa đổi là bảo đảm sự công bằng, hợp lý giữa các nhóm đối tượng thụ hưởng chính sách. Việc mở rộng đối tượng là cần thiết, song phải quán triệt nguyên tắc "đúng người, đúng đối tượng, không bỏ sót người có công và kiên quyết ngăn ngừa trục lợi chính sách".

Cơ bản thống nhất nhiều nội dung quan trọng, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đề nghị các cơ quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ để rà soát, hoàn thiện dự thảo Pháp lệnh. Trên cơ sở các ý kiến tại Phiên họp, cơ quan soạn thảo khẩn trương hoàn thiện báo cáo tiếp thu, giải trình để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét cho ý kiến tại Phiên họp thứ 4 (tháng 7/2026).