Phát biểu tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Quang Trung nhấn mạnh, việc phòng, chống dịch bệnh trên vật nuôi đang đặt ra yêu cầu cấp bách, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, ngành và địa phương nhằm bảo vệ đàn vật nuôi, giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi. Do đó, các địa phương cần chủ động rà soát tổng đàn, theo dõi sát tình hình dịch bệnh, đẩy nhanh tiến độ tiêm phòng, nhất là tại những khu vực đã xuất hiện ổ dịch hoặc có nguy cơ cao.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi, từ đầu năm 2026 đến nay, bệnh dịch tả lợn châu Phi đã xảy ra tại 243 hộ chăn nuôi thuộc 86 thôn của 34 xã, phường, làm 1.611 con lợn mắc bệnh, chết và buộc tiêu hủy với tổng khối lượng hơn 96,6 tấn. Riêng từ đầu tháng 7 đến ngày 4/8, dịch bệnh bùng phát mạnh tại 178 hộ ở 19 xã, phường khiến 1.076 con lợn phải tiêu hủy, tổng khối lượng hơn 59,2 tấn. Các ổ dịch chủ yếu xuất hiện tại các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, chưa đáp ứng yêu cầu về an toàn sinh học.

Ngành chuyên môn nhận định, nguy cơ lây lan dịch bệnh vẫn ở mức cao do mầm bệnh còn tồn lưu trong môi trường; nhu cầu tái đàn phục vụ thị trường cuối năm khiến tổng đàn lợn tăng nhanh; hoạt động vận chuyển, giết mổ và buôn bán động vật diễn ra sôi động. Đáng chú ý, sự xuất hiện của chủng virus dịch tả lợn châu Phi tái tổ hợp giữa kiểu gen I và II (rASFV I/II) với độc lực cao, tốc độ gây bệnh nhanh và khả năng làm giảm hiệu quả của các loại vắc xin hiện có đang gây thêm nhiều khó khăn cho công tác kiểm soát dịch.

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, lực lượng thú y cơ sở tại nhiều địa phương còn thiếu và chưa đáp ứng yêu cầu. Hiện toàn tỉnh mới có 53 xã, phường, đặc khu bố trí công chức, viên chức có chuyên môn về thú y hoặc chăn nuôi - thú y.

Ngoài dịch tả lợn châu Phi, từ đầu năm đến nay, bệnh viêm da nổi cục xảy ra tại 48 hộ chăn nuôi thuộc 19 xã, phường, làm 55 con gia súc mắc bệnh; trong đó 36 con phải tiêu hủy. Hiện chỉ còn ổ dịch tại xã Đăk Hà chưa qua 21 ngày. Bệnh dại cũng ghi nhận tại 3 xã, phường với 10 con chó mắc hoặc nghi mắc bệnh buộc phải tiêu hủy; hiện còn ổ dịch tại phường Kon Tum chưa đủ thời gian công bố hết dịch.

Để chủ động khống chế dịch bệnh, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh đã cấp phát hàng trăm nghìn liều vắc xin các loại cho các địa phương; phân bổ 13.500 lít hóa chất phục vụ tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường và tổ chức tập huấn nâng cao năng lực phòng, chống dịch, lấy mẫu xét nghiệm cho cán bộ thú y, công chức, viên chức của 96 xã, phường, đặc khu cùng các doanh nghiệp, trang trại chăn nuôi.

Tại hội nghị, nhiều địa phương phản ánh những khó khăn trong công tác kiểm soát dịch bệnh sau khi sáp nhập đơn vị hành chính. Phó Chủ tịch UBND xã Trường Giang Phạm Hồng Sơn cho biết, địa phương đã ghi nhận 8 hộ có lợn mắc dịch tả lợn châu Phi, buộc tiêu hủy 77 con. Trong khi đó, xã có 16 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, địa bàn rộng nhưng thiếu cán bộ thú y chuyên trách nên việc giám sát, lấy mẫu và kiểm soát vận chuyển động vật gặp nhiều trở ngại. Ông Sơn kiến nghị, tỉnh cần thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành để tăng cường kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm tại các chợ.

Theo ông Trần Đình Tiến, Giám đốc Trung tâm cung ứng dịch vụ công xã Tịnh Khê, địa phương hiện có 23 cơ sở giết mổ với khoảng 50 con lợn được giết mổ mỗi ngày, song chỉ một số ít cơ sở được cấp mã số quản lý. Xã đề nghị ngành chức năng của tỉnh tăng cường xử lý tình trạng vứt xác lợn chết ra môi trường; đồng thời có giải pháp quản lý chặt chẽ hoạt động giết mổ hiệu quả hơn nhằm hạn chế nguy cơ phát tán mầm bệnh.

Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Quảng Ngãi Phạm Mạnh Cường đề nghị, các địa phương xây dựng sẵn phương án ứng phó, xử lý dứt điểm ngay khi phát hiện ổ dịch; chủ động bố trí kinh phí phục vụ phòng, chống dịch; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về vận chuyển, giết mổ và kinh doanh động vật, đồng thời hướng dẫn người chăn nuôi áp dụng chăn nuôi an toàn sinh học, vệ sinh tiêu độc khử trùng và khai báo dịch bệnh kịp thời để hạn chế thấp nhất nguy cơ dịch lây lan trên diện rộng.