Thời gian gần đây, nhiều người trẻ có xu hướng gội đầu dưỡng sinh kết hợp massage, lấy ráy tai tại spa để thư giãn. Tuy nhiên, chuyên gia y tế cảnh báo, gội đầu dưỡng sinh, lấy ráy tai không bảo đảm an toàn khiến ống tai ẩm ướt kéo dài, tạo điều kiện cho nấm phát triển, bám dai dẳng và dễ tái phát.
Thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Trung Nguyên, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh cho biết, đơn vị thường xuyên tiếp nhận người bệnh trẻ tuổi đến khám vì ngứa tai, chảy dịch, ù tai kéo dài. Khi khai thác bệnh sử, các trường hợp này đều có điểm chung là thường xuyên gội đầu dưỡng sinh kết hợp lấy ráy tai tại spa.
Qua nội soi, bác sĩ phát hiện nhiều người trẻ bị nấm tai kéo dài, tái phát do thói quen gội đầu dưỡng sinh, lấy ráy tai thư giãn. Ảnh: BV
Một bệnh nhân nữ 30 tuổi đến khám trong tình trạng ngứa tai nhiều, chảy dịch và ù tai nặng. Qua nội soi, bác sĩ ghi nhận ống tai ngoài phủ nhiều mảng nấm trắng, được chẩn đoán nấm tai. Bệnh nhân cho biết, có thói quen gội đầu dưỡng sinh 1- 2 lần mỗi tuần và gần đây thường xuyên sử dụng dịch vụ lấy ráy tai thư giãn. Các triệu chứng đã xuất hiện khoảng 4 tháng, điều trị nhiều lần nhưng tái phát. Sau khi được làm sạch nấm, điều trị thuốc đặc hiệu và ngưng các dịch vụ gội đầu dưỡng sinh, lấy ráy tai, tình trạng bệnh cải thiện và khỏi hoàn toàn sau 4 tuần.
Theo bác sĩ Nguyễn Trụng Nguyên, không chỉ nữ giới mà nhiều nam giới cũng có thói quen gội đầu dưỡng sinh, đặc biệt là lấy ráy tai. Điển hình như trường hợp bệnh N. V. N. (30 tuổi) làm việc trong lĩnh vực công nghệ đến khám vì bị ngứa tai, chảy dịch và ù tai kéo dài hơn 2 tháng. Trước đó, bệnh nhân thường gội đầu dưỡng sinh mỗi tuần một lần và sử dụng dịch vụ lấy ráy tai thư giãn. Ban đầu chỉ ngứa nhẹ, nhưng sau mỗi lần gội, triệu chứng ngày càng tăng.
Qua nội soi, bác sĩ ghi nhận ống tai ngoài phù nề, có nấm bám dọc thành ống tai. Người bệnh được làm sạch nấm, điều trị bằng thuốc kháng nấm đặc hiệu và được yêu cầu ngưng gội đầu dưỡng sinh, lấy ráy tai. Sau 2 tuần tái khám, các triệu chứng cải thiện và không tái phát, người bệnh tiếp tục được theo dõi.
Bác sĩ Nguyên giải thích, ống tai ngoài là một khoang hẹp, có vai trò bảo vệ tai khỏi vi khuẩn và nấm. Da ống tai có lớp cerumen (ráy tai) giúp duy trì môi trường pH acid nhẹ, tạo hàng rào kháng khuẩn, kháng nấm tự nhiên. Khi nước, dầu gội hoặc tinh dầu lọt vào tai và không được làm khô đúng cách, lớp bảo vệ này bị rửa trôi, làm ống tai ẩm ướt kéo dài, tạo điều kiện cho nấm Candida hoặc Aspergillus phát triển và gây nấm tai.
Ngoài ra, việc massage, day ấn vùng tai trong quá trình gội đầu dưỡng sinh có thể gây trầy xước da ống tai, nhất là ở người có da nhạy cảm. Các tổn thương nhỏ làm suy giảm hàng rào bảo vệ, tạo điều kiện cho nấm xâm nhập. Nếu khăn lau, gối kê đầu hoặc dụng cụ lấy ráy tai không được vệ sinh, khử khuẩn đúng cách, nấm có thể lây gián tiếp từ người này sang người khác.
Theo bác sĩ Nguyên, lấy ráy tai tại các cơ sở không chuyên tiềm ẩn nhiều rủi ro do dụng cụ không bảo đảm vô khuẩn hoặc thao tác không đúng kỹ thuật, dễ gây tổn thương da ống tai. Tình trạng ẩm kéo dài do nước và tinh dầu cũng là yếu tố khiến nấm tai kéo dài và dễ tái phát.
Ngoài ra, nấm tai thường bị nhầm với viêm tai ngoài do có các triệu chứng tương tự như ngứa tai, ù tai, chảy dịch và đỏ vùng ống tai ngoài. Nhiều người tự ý sử dụng thuốc nhỏ tai chứa kháng sinh hoặc corticoid. Tuy nhiên, corticoid chỉ giúp giảm viêm tạm thời, trong khi lại làm suy giảm miễn dịch tại chỗ, tạo điều kiện cho nấm phát triển mạnh hơn, khiến bệnh kéo dài và dễ tái phát, ảnh hưởng đến thính lực.
Theo bác sĩ, gội đầu dưỡng sinh không phải lúc nào cũng gây hại, song cần thận trọng, đặc biệt với người có tiền sử viêm tai, nấm tai hoặc cơ địa da nhạy cảm. Trong thời gian điều trị các bệnh lý tai ngoài, người bệnh cần giữ tai khô tuyệt đối, tránh để nước, dầu gội hoặc tinh dầu lọt vào ống tai.
Bác sĩ khuyến cáo, khi xuất hiện các dấu hiệu như ngứa tai nhiều, chảy dịch bất thường, ù tai hoặc nghe kém, người bệnh nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa tai mũi họng để được soi tai, xác định đúng nguyên nhân và điều trị kịp thời, nhằm hạn chế biến chứng và bảo vệ chức năng thính giác lâu dài.