Theo trang arabnews.com ngày 16/4, những thay đổi mang tính cấu trúc trên thị trường năng lượng toàn cầu, kết hợp với tốc độ phát triển công nghệ ngày càng nhanh, đã buộc nhiều nhà hoạch định chính sách trong khu vực phải xem xét lại các mô hình phát triển kinh tế truyền thống. Trong bối cảnh này, kinh tế số là nền tảng cho các chiến lược quốc gia để giúp đa dạng hóa, tăng khả năng chống chịu và hiện đại hóa.

Các quốc gia như Saudi Arabia và UAE đang đi đầu trong quá trình chuyển đổi này. Họ đã tận dụng nguồn lực tài chính cũng như kế hoạch chiến lược dài hạn để định vị bản thân là các nước dẫn đầu khu vực, có thể là dẫn đầu toàn cầu, trong đổi mới số và kinh tế số.

Ở trung tâm của quá trình chuyển đổi này, các quốc gia cần đầu tư vào ba lĩnh vực: an ninh mạng, công nghệ tài chính và đô thị thông minh. Các lĩnh vực này đóng vai trò là những yếu tố thúc đẩy quan trọng của các hệ sinh thái số rộng lớn hơn.

Ba lĩnh vực này có thể thúc đẩy mở rộng các dịch vụ số, nâng cao hiệu quả kinh tế và tạo ra nhiều đổi mới hơn trong nhiều lĩnh vực.

Ngoài ra, các lĩnh vực này có mối liên kết chặt chẽ với nhau. Điều này có nghĩa là tiến bộ trong một lĩnh vực sẽ củng cố sự phát triển ở các lĩnh vực khác. Do đó, chúng cùng nhau tạo thành xương sống của một chiến lược số toàn diện có thể định hình lại bản sắc kinh tế của khu vực.

An ninh mạng chắc chắn là một yêu cầu mang tính chiến lược trong bối cảnh số hóa nhanh chóng tại Trung Đông. Khi chính phủ và khu vực tư nhân ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, từ điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo đến các nền tảng chính phủ điện tử, thì các lỗ hổng tiềm tàng liên quan đến các mối đe dọa mạng đang gia tăng.

Lĩnh vực này cần được xem là một thành phần trung tâm của an ninh quốc gia và chính sách kinh tế. Tại các quốc gia như Saudi Arabia, chính phủ dành các khoản đầu tư đáng kể cho quá trình xây dựng các khung an ninh mạng vững chắc, phát triển năng lực nội tại và thiết lập quan hệ đối tác với các công ty công nghệ toàn cầu.

Những nỗ lực như vậy không chỉ bảo vệ dữ liệu và hạ tầng nhạy cảm mà còn thiết lập niềm tin vào các hệ thống số, yếu tố then chốt để thu hút đầu tư nước ngoài và tạo điều kiện cho sự phát triển của các thị trường số.

An ninh mạng đóng vai trò quan trọng đối với độ tin cậy của các nền kinh tế số. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng và việc vũ khí hóa năng lực mạng, khả năng bảo vệ hạ tầng số có liên hệ trực tiếp với quyền tự chủ chiến lược và sự ổn định của một quốc gia.

Hơn nữa, khi các lĩnh vực như tài chính, y tế và năng lượng ngày càng được số hóa, chi phí kinh tế tiềm tàng do gián đoạn mạng gây ra tăng theo cấp số nhân. Do đó, các quốc gia thành công trong phát triển hệ sinh thái an ninh mạng tiên tiến sẽ không chỉ bảo vệ tài sản số của mình mà còn định vị bản thân là các trung tâm đáng tin cậy cho dòng dữ liệu toàn cầu và dịch vụ số. Điều này sẽ nâng cao sức hấp dẫn đối với đầu tư nước ngoài và các tập đoàn đa quốc gia đang tìm kiếm môi trường vận hành an toàn.

Lĩnh vực then chốt thứ hai là công nghệ tài chính, một động lực thúc đẩy chuyển đổi tài chính và đa dạng hóa kinh tế. Áp dụng các hệ thống thanh toán số, ngân hàng di động, công nghệ chuỗi khối và các nền tảng tài chính phi tập trung đã tăng đáng kể tại một số quốc gia Trung Đông. Tại vùng Vịnh, chính phủ và ngân hàng trung ương đã tích cực hỗ trợ phát triển các hệ sinh thái công nghệ tài chính. Quá trình hiện đại hóa tài chính này là yếu tố thiết yếu để tích hợp các nền kinh tế khu vực vào thị trường số toàn cầu.

Công nghệ tài chính quan trọng vì làm giảm chi phí giao dịch, tăng tính bao trùm và nâng cao hiệu quả, cho phép cá nhân và doanh nghiệp nhỏ tham gia đầy đủ hơn vào các hoạt động kinh tế. Đây là một dạng dân chủ hóa tài chính, qua đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Vấn đề quan trọng thứ ba là phát triển các đô thị thông minh. Các đô thị thông minh giải quyết những vấn đề như mở rộng đô thị, tăng trưởng dân số nhanh và các thách thức môi trường bằng cách tích hợp công nghệ tiên tiến vào hạ tầng đô thị cũng như hệ thống quản trị. Các dự án như Neom tại Saudi Arabia là ví dụ điển hình, tạo ra các môi trường đô thị tiên tiến về công nghệ, bền vững, hiệu quả cao, đóng vai trò là trung tâm đổi mới và trung tâm hoạt động kinh tế.

Các đô thị thông minh sẽ thu hút nhân tài và đầu tư toàn cầu. Đồng thời, các đô thị này cần hai lĩnh vực còn lại là an ninh mạng vững chắc và công nghệ tài chính. Do đó, đầu tư chiến lược vào cả ba lĩnh vực là chìa khóa để đa dạng hóa kinh tế tại Trung Đông.

Một trong những lợi ích quan trọng của cách tiếp cận này là giảm mức độ dễ tổn thương của các quốc gia trước các cú sốc bên ngoài, đồng thời biến họ trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các tập đoàn đa quốc gia, công ty khởi nghiệp và nhà đầu tư. Điều này sau đó sẽ nâng cao vai trò của khu vực trong nền kinh tế quốc tế.

Khi các quốc gia ngày càng chuyển sang kinh tế số, nhu cầu về lao động có kỹ năng cao gia tăng. Điều này đồng nghĩa với việc các chính phủ phải đầu tư vào giáo dục và các chương trình đào tạo nhằm trang bị cho người dân những kỹ năng cần thiết trong môi trường số. Các chương trình này nên tập trung vào khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học và phân tích dữ liệu.

Để trở thành các trung tâm công nghệ và số hàng đầu, các quốc gia Trung Đông phải theo đuổi cách tiếp cận đa chiều, bao gồm tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới, áp dụng các khung pháp lý linh hoạt và thích ứng, cũng như đầu tư đáng kể vào hạ tầng số. Quan hệ đối tác công - tư và hợp tác quốc tế cũng đóng vai trò quan trọng.

Tóm lại, đối với tương lai của Trung Đông, an ninh mạng, công nghệ tài chính và đô thị thông minh là ba trụ cột cơ bản cho đầu tư chiến lược vì chúng đóng vai trò then chốt trong xây dựng các nền kinh tế đa dạng, có khả năng chống chịu và cạnh tranh toàn cầu. Saudi Arabia đặc biệt có vị thế thuận lợi để đi đầu quá trình chuyển đổi này nhờ tầm nhìn chiến lược và cam kết đầu tư quy mô lớn.