Đồng thời, các chuyên gia nhấn mạnh AI không phải công nghệ có thể mua về rồi tự tạo ra hiệu quả, cơ hội của Việt Nam nằm ở việc đào tạo những người biết đưa doanh nghiệp, giáo dục và y tế theo cách lấy con người làm trung tâm, thay vì chỉ chạy theo cuộc đua mô hình lớn.

Sự kiện do FPT, New Turing Institute (tổ chức xây dựng hệ sinh thái công nghệ AI trong khu vực), và Pacific Gateway Partners (PGP - cầu nối chiến lược Mỹ - Châu Á) và Pacific Gateway Partners phối hợp tổ chức. Sự kiện có sự tham dự của các chuyên gia từng tham gia nghiên cứu, phát triển các mô hình AI nền tảng và hệ thống AI có ảnh hưởng toàn cầu. Đây cũng là một trong những hoạt động của Âu Lạc Grand Prize nhằm kết nối cộng đồng AI, lan tỏa tinh thần học hỏi công nghệ và khuyến khích thế hệ trẻ Việt Nam tham gia giải quyết các bài toán thực tiễn bằng AI.

Phát biểu tại sự kiện, ông Trương Gia Bình - Chủ tịch Tập đoàn FPT, Chủ tịch Liên minh AI Âu Lạc, cho rằng AI đang tạo ra một thời điểm bước ngoặt đối với doanh nghiệp và quốc gia. “Không ai có thể duy trì năng lực cạnh tranh nếu không có AI”, ông Bình nhấn mạnh.

Trong gần bốn thập kỷ phát triển, FPT từng trải qua nhiều làn sóng công nghệ lớn như máy tính cá nhân, Internet, mạng di động hay chuyển đổi số. Tuy nhiên, AI là bước chuyển khác biệt vì công nghệ này tác động trực tiếp đến cách con người tạo ra giá trị, vận hành tổ chức và xử lý tri thức. Ông Trương Gia Bình cho rằng, nhân loại đang bước từ thời kỳ nhà máy công nghiệp sang “nhà máy AI”, nơi dữ liệu và năng lực xử lý tri thức trở thành tài nguyên quan trọng nhất. Điều này buộc các tổ chức phải xác định lại vai trò của con người, cách quản trị dữ liệu và cơ chế phối hợp giữa nhân sự với các hệ thống AI.

Theo ông Bình, nếu được phổ cập đúng cách, AI có thể giúp Việt Nam tăng năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của mỗi cá nhân, tổ chức và cả nền kinh tế theo cấp số nhân. Việt Nam có cơ hội trở thành đơn vị cung cấp dịch vụ chuyển đổi AI cho thế giới. Việt Nam có thể thoát bẫy thu nhập trung bình nếu tận dụng được các điều kiện đang có: quyết tâm tăng trưởng, giáo dục, công nghệ, năng lực học nhanh và tinh thần dấn thân của người Việt.

Việc thành lập Liên minh AI Âu Lạc và triển khai Âu Lạc Grand Prize xuất phát từ yêu cầu cấp thiết: Đưa AI thành một năng lực phổ cập của người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ. Âu Lạc Grand Prize với giải thưởng trị giá 1 triệu USD được thiết kế để tạo động lực cho các bạn trẻ Việt Nam, tạo ra môi trường để người trẻ Việt Nam dám thử sức với các bài toán lớn, học cách làm việc cùng AI và hình thành năng lực cạnh tranh mới trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Từ góc nhìn của Google DeepMind, Tiến sĩ Ed H. Chi - Phó Chủ tịch Nghiên cứu tại Google DeepMind ví AI với “động cơ” trong cách mạng công nghiệp. “Khi động cơ được phát minh, bạn cần các kỹ sư tìm ra cách để làm cho động cơ đó vận hành phù hợp với nhà máy. Điều tương tự cũng sẽ xảy ra với AI”, Tiến sĩ Ed H. Chi chia sẻ.

Từ ví dụ này, Tiến sĩ Ed H. Chi cho rằng các kỹ sư và doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có thể đóng vai trò như những “kỹ sư thời hiện đại”: hiểu công nghệ AI, hiểu bối cảnh vận hành của từng ngành, từ đó đưa AI vào y tế, sản xuất, tài chính, bán lẻ hay dịch vụ theo cách phù hợp với thực tế.

Tiến sĩ Lương Minh Thắng, nhà khoa học chính kiêm Giám đốc Nghiên cứu tại Google DeepMind, cho rằng phẩm chất quan trọng nhất của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên AI là năng lực phán đoán. Theo ông, khi AI có thể đưa ra gợi ý liên tục, con người rất dễ tiếp nhận một cách thụ động. Vì vậy, người học cần được rèn luyện để biết đặt câu hỏi: gợi ý này có phù hợp không, có hợp lý không, có phản ánh đúng bản sắc và cách suy nghĩ của mình không.

Ông Lương Minh Thắng cũng chỉ ra một điểm nghẽn mới của kỷ nguyên AI: kiểm chứng. Trong toán học, lập trình, sinh học… AI có thể tạo ra rất nhiều kết quả, nhưng con người vẫn cần đủ năng lực để đánh giá kết quả đó có đúng, an toàn và đáng tin cậy hay không. Khi AI ngày càng giỏi hơn, xã hội sẽ cần thêm những vai trò mới: những người có khả năng kiểm chứng, diễn giải và truyền đạt tri thức chuyên sâu cho cộng đồng. Đồng thời, ông cho biết mong muốn đào tạo hàng trăm nghìn kỹ sư AI Việt Nam vào năm 2030.

Ở góc nhìn giáo dục phổ thông, Giáo sư Po-Shen Loh - nhà toán học tại Đại học Carnegie Mellon, cho rằng, trẻ em cần được tiếp cận tư duy AI và tư duy giải quyết vấn đề từ sớm. Giáo sư Po-Shen Loh nhấn mạnh giáo dục trong kỷ nguyên AI không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà là giúp người học biết suy nghĩ rõ ràng, đặt câu hỏi và tạo giá trị cho người khác. “Mục tiêu của giáo dục là mang lại lợi ích cho nhân loại”, ông nói.

Các diễn giả cho rằng lợi thế của Việt Nam trong AI không nhất thiết nằm ở việc chạy đua xây dựng mô hình lớn nhất, mà ở khả năng đào tạo sớm nhân lực, tạo môi trường thử thách qua các cuộc thi và giải thưởng, đồng thời đưa AI vào các bài toán thực tế của doanh nghiệp và xã hội.