ASEAN Para Games 13 đang diễn ra tại tỉnh Nakhon Ratchasima (Thái Lan), không chỉ là ngày hội thể thao lớn nhất khu vực dành cho người khuyết tật, mà còn ghi dấu một bước chuyển mình quan trọng: thể thao đỉnh cao gắn liền với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Đoàn vận động viên người khuyết tật Việt Nam tham gia lễ khai mạc. Ảnh: Đỗ Sinh/PV TTXVN tại Thái Lan
Với việc áp dụng mô hình “SEA Games Xanh”, nước chủ nhà Thái Lan đặt mục tiêu tổ chức một kỳ đại hội giảm phát thải, thân thiện với thiên nhiên, qua đó lan tỏa thông điệp mạnh mẽ rằng thể thao hoàn toàn có thể trở thành động lực cho lối sống xanh trong cộng đồng Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).
Một trong những nỗ lực dễ nhận thấy nhất là quản lý rác thải bền vững. Rác được phân loại ngay tại nguồn, khuyến khích tái chế và tái sử dụng, biến việc bảo vệ môi trường thành hành động thường nhật của VĐV, cổ động viên và người dân địa phương. Những thay đổi tưởng chừng nhỏ bé này lại tạo ra tác động lâu dài đối với môi trường sống.
Song hành với đó là giao thông xanh - giải pháp then chốt nhằm giảm tiêu thụ năng lượng và khí thải. Đại hội ưu tiên sử dụng phương tiện công cộng chạy điện phục vụ VĐV và khán giả, đồng thời khuyến khích người dân hạn chế phương tiện cá nhân, góp phần cắt giảm khí nhà kính gây biến đổi khí hậu.
Nhận thức rõ tác hại lâu dài của rác thải nhựa, Ban tổ chức đẩy mạnh cắt giảm bao bì nhựa sử dụng một lần, thay thế bằng các vật liệu tái tạo, dễ phân hủy. Các chiến dịch sử dụng túi vải, chai nước cá nhân và sản phẩm sinh học được triển khai rộng rãi, tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng.
Công nghệ số cũng trở thành trợ thủ đắc lực cho hành trình xanh hóa đại hội. Vé điện tử, truyền thông số và các nền tảng trực tuyến được sử dụng thay cho vé giấy truyền thống, giúp giảm đáng kể lượng giấy và nhựa, đồng thời nâng cao trải nghiệm cho người hâm mộ.
Điểm nhấn nổi bật của ASEAN Para Games 13 là việc áp dụng chỉ số “dấu chân carbon” để đo lường lượng khí nhà kính phát thải trong suốt quá trình tổ chức. Sáng kiến này phù hợp với các khuyến nghị của Ủy ban Olympic quốc tế (IOC), đưa ASEAN Para Games tiệm cận các tiêu chuẩn tổ chức sự kiện thể thao bền vững trên thế giới.
Theo Văn phòng Xúc tiến Doanh nghiệp vừa và nhỏ Thái Lan (OSMEP), dấu chân carbon phản ánh tổng lượng khí nhà kính phát sinh trong toàn bộ vòng đời của một sản phẩm hay dịch vụ – từ khai thác nguyên liệu, sản xuất, vận chuyển, sử dụng cho đến xử lý chất thải cuối cùng. Với quy mô lớn của ASEAN Para Games, việc đo lường và kiểm soát chỉ số này được xem là công cụ then chốt để
Thay vì xây dựng mới, Ban tổ chức tập trung nâng cấp và cải tạo các cơ sở hạ tầng sẵn có tại Nakhon Ratchasima - địa phương từng đăng cai nhiều sự kiện thể thao quốc tế, trong đó có SEA Games 24 năm 2007. Cách làm này giúp giảm phát thải, hạn chế lãng phí tài nguyên và tối ưu chi phí.
Năng lượng sạch cũng được xác định là trụ cột trong “chiến lược xanh”. Cơ quan Thể thao Thái Lan phối hợp bố trí nơi lưu trú của VĐV gần địa điểm thi đấu để giảm nhu cầu di chuyển, đồng thời mở rộng sử dụng phương tiện giao thông chạy điện và khuyến khích khán giả đi lại bằng giao thông công cộng.
Từ quản lý rác thải, giao thông xanh, ứng dụng công nghệ cho đến minh bạch hóa dấu chân carbon, ASEAN Para Games 13 vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện thể thao, trở thành mô hình tiêu biểu về tổ chức sự kiện bền vững trong khu vực ASEAN. Đại hội không chỉ tôn vinh ý chí, nghị lực phi thường của các VĐV người khuyết tật, mà còn gửi đi thông điệp rõ ràng: bảo vệ môi trường là trách nhiệm chung, và thể thao có thể là cầu nối mạnh mẽ để lan tỏa tinh thần sống xanh, sống bền vững tới toàn xã hội.