Tàu nghiên cứu vùng cực RRS Sir David Attenborough ngày 16/7 rời cảng Harwich (Đông Nam nước Anh), đưa đoàn khoa học quốc tế tới Greenland thực hiện sứ mệnh nghiên cứu hiện tượng băng tan bằng các công nghệ hiện đại.
Kết quả nghiên cứu được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao độ chính xác của các mô hình dự báo khí hậu và làm rõ tác động của băng tan đối với hệ thống hải lưu ở Đại Tây Dương.
Băng tan do nhiệt độ ấm lên tại đảo Greenland thuộc Bắc Cực. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Dự án có tổng kinh phí 20 triệu bảng Anh (27 triệu USD), do Cơ quan Khảo sát Nam cực Anh (BAS) chủ trì và được Chính phủ Anh tài trợ. Trong khoảng 5 tuần, các nhà khoa học sẽ khảo sát các vịnh hẹp dọc bờ biển Đông Nam Greenland, nơi các sông băng đang tan chảy với tốc độ nhanh do biến đổi khí hậu.
Đoàn nghiên cứu sẽ sử dụng máy bay không người lái (UAV) gắn camera độ phân giải cao để ghi hình bề mặt sông băng, đồng thời triển khai các robot tự hành dưới nước có thể lặn sâu hàng trăm mét và tiếp cận sát chân các khối băng. Những thiết bị này giúp thu thập dữ liệu tại các khu vực quá nguy hiểm đối với con người do các tảng băng lớn có thể bất ngờ tách rời và rơi xuống biển.
Theo bà Kelly Hogan, Trưởng dự án và là nhà địa vật lý biển của BAS, giới khoa học vẫn chưa hiểu đầy đủ cơ chế nước biển làm tan lớp băng khổng lồ của Greenland. Việc thu thập dữ liệu thực địa sẽ giúp cải thiện các mô hình khí hậu, qua đó nâng cao khả năng dự báo những thay đổi trong tương lai.
Một trong những trọng tâm của sứ mệnh là đánh giá ảnh hưởng của lượng nước ngọt từ băng tan ra đối với Hệ thống tuần hoàn đảo chiều kinh tuyến Đại Tây Dương (AMOC), mạng lưới hải lưu quy mô lớn vận chuyển nhiệt từ vùng nhiệt đới lên Bắc bán cầu, góp phần điều hòa khí hậu toàn cầu.
Các nhà khoa học cho rằng AMOC đang có dấu hiệu suy yếu do băng Greenland tan nhanh hơn, song vẫn còn nhiều tranh luận về tốc độ cũng như nguy cơ hệ thống này có thể sụp đổ trong thế kỷ XXI. Nếu kịch bản đó xảy ra, Bắc Âu có thể phải đối mặt với mùa Đông khắc nghiệt hơn, trong khi mực nước biển tại khu vực Bắc Đại Tây Dương sẽ dâng cao.
Theo các mô hình khí hậu hiện nay của Anh, những biến đổi đáng kể đối với các dòng hải lưu ở Bắc Đại Tây Dương có thể xuất hiện ngay từ thập niên 2040. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng vẫn còn nhiều yếu tố chưa chắc chắn. Vì vậy, dữ liệu thu thập từ chuyến khảo sát sẽ được đưa trực tiếp vào các mô hình dự báo khí hậu nhằm nâng cao độ chính xác, qua đó hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách ứng phó hiệu quả hơn với biến đổi khí hậu.