03:17 19/03/2026

Ấn Độ thúc đẩy ngoại giao năng lượng

Căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang làm tê liệt hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch của thị trường năng lượng toàn cầu, buộc nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó nhằm bảo đảm nguồn cung và ổn định thị trường.

Chú thích ảnh
Tàu chở dầu khí tự nhiên hóa lỏng di chuyển qua eo biển Hormuz về tới cảng Mundra ở Kutch, Ấn Độ ngày 16/3/2026. Ảnh: ANI/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại New Delhi, trong các cuộc điện đàm với các nhà lãnh đạo khu vực, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi khẳng định việc bảo đảm an toàn và tự do hàng hải qua eo biển Hormuz là “ưu tiên hàng đầu”. Trao đổi với Thái tử Kuwait Sheikh Sabah Al-Khaled Al-Hamad Al-Sabah, ông Modi bày tỏ quan ngại sâu sắc trước các diễn biến tại Tây Á, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của eo biển này - nơi trung chuyển khoảng 60% lượng năng lượng nhập khẩu của Ấn Độ.

Theo giới chức Ấn Độ, việc gián đoạn lưu thông qua Hormuz đã khiến ít nhất 22 tàu mang cờ nước này bị mắc kẹt tại khu vực Vịnh Ba Tư trong hơn 1 tuần qua. Các tàu này đang chở tổng cộng khoảng 1,67 triệu tấn dầu thô, 320.000 tấn khí hóa lỏng (LPG) và gần 200.000 tấn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), làm gia tăng áp lực đáng kể đối với nguồn cung năng lượng của New Delhi. Tuy nhiên, toàn bộ 611 thuyền viên trên các tàu đều được xác nhận an toàn.

Trong cuộc điện đàm riêng với Tổng thống UAE Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan, Thủ tướng Modi cũng lên án các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự, đồng thời tái khẳng định lập trường ủng hộ tự do hàng hải, ổn định khu vực và giải quyết xung đột thông qua đối thoại. Hai bên nhất trí tăng cường phối hợp nhằm sớm khôi phục hòa bình và an ninh tại Tây Á.

Dù chịu tác động trực tiếp, Ấn Độ vẫn duy trì lập trường thận trọng, song tiếp tục nhấn mạnh nguyên tắc tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia. Song song với đó, kênh hợp tác nhân đạo vẫn được duy trì khi Iran xác nhận đã tiếp nhận lô hàng viện trợ y tế đầu tiên từ Ấn Độ, dù phía New Delhi chưa đưa ra thông báo chính thức.

Tại châu Âu, Ủy ban châu Âu (EC) đã ban hành hướng dẫn khẩn yêu cầu các nước thành viên linh hoạt hơn trong việc thực thi quy định nhập khẩu khí đốt, nhằm tránh làm trầm trọng thêm tình trạng gián đoạn nguồn cung trong bối cảnh thị trường toàn cầu biến động mạnh vì khủng hoảng Hormuz. Theo đó, các cơ quan hải quan Liên minh châu Âu (EU) được yêu cầu phê duyệt các lô khí đốt không có nguồn gốc từ Nga trong vòng 12-24 giờ kể từ khi doanh nghiệp nộp hồ sơ.

Các biện pháp nới lỏng bao gồm cho phép doanh nghiệp sử dụng một giấy phép duy nhất cho nhiều chuyến hàng trong cùng hợp đồng cung cấp khí đốt, đồng thời miễn yêu cầu xin cấp phép mới đối với các lô LNG buộc phải chuyển hướng do eo biển Hormuz bị đóng. Tuy nhiên, EC nhấn mạnh các điều chỉnh này không làm thay đổi lộ trình loại bỏ khí đốt Nga khỏi thị trường EU.

Trong khi đó, Italy kêu gọi một cách tiếp cận đa phương nhằm bảo đảm an ninh hàng hải tại khu vực. Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto cho rằng việc bảo vệ eo biển Hormuz nên được đặt dưới khuôn khổ một sứ mệnh quốc tế do Liên hợp quốc bảo trợ, thay vì các chiến dịch mang tính quân sự đơn phương. Ông nhấn mạnh một cơ chế đa phương với sự tham gia rộng rãi của các quốc gia, bao gồm cả châu Á và Ấn Độ - những bên chịu ảnh hưởng lớn về năng lượng - sẽ phù hợp hơn để duy trì ổn định lâu dài.

Theo ông Crosetto, nhiều chính phủ châu Âu đã không ủng hộ đề xuất tham gia các hoạt động quân sự tại khu vực do lo ngại nguy cơ leo thang xung đột, đồng thời cho rằng ưu tiên hiện nay là thúc đẩy giảm căng thẳng và bảo đảm an toàn hàng hải thông qua hợp tác quốc tế.

Giới quan sát nhận định các động thái ngoại giao dồn dập của Ấn Độ, cùng với việc EU điều chỉnh chính sách và lời kêu gọi hợp tác đa phương từ Italy, phản ánh nỗ lực cấp bách của cộng đồng quốc tế nhằm hạn chế tác động lan rộng của khủng hoảng, trong bối cảnh an ninh năng lượng toàn cầu đang đối mặt với những thách thức ngày càng lớn.

Quang Trung - Linh Tô (TTXVN)