Trong thập kỷ qua, quá trình chuyển đổi số của Ấn Độ đã cho thấy điều gì có thể đạt được khi công nghệ, chính sách và mục tiêu đồng bộ.
Các lãnh đạo ngành công nghệ nắm tay nhau trên sân khấu tại Hội nghị Thượng đỉnh Tác động Trí tuệ Nhân tạo của Ấn Độ. Ảnh: Getty Images
Theo trang etedge-insights.com, dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Narendra Modi, Ấn Độ đã xây dựng một hạ tầng công cộng số vững chắc, đóng vai trò nền tảng trong việc mở rộng khả năng tiếp cận, cải thiện cung cấp dịch vụ và thúc đẩy đổi mới ở quy mô lớn. Sự hội tụ của dữ liệu giá rẻ, khả năng tiếp cận điện thoại thông minh gần như phổ cập và các chính sách công có định hướng đã tạo nên một trong những câu chuyện bao trùm số hóa nhanh nhất thế giới, trải dài từ thành phố, thị trấn đến các làng quê. Từ định danh số và thanh toán theo thời gian thực đến các nền tảng thúc đẩy bao trùm và minh bạch, cách tiếp cận của Ấn Độ cho thấy công nghệ, khi được áp dụng một cách thận trọng, có thể trở thành chất xúc tác cho tiến bộ quốc gia mang tính bao trùm.
Những nền tảng này đặc biệt quan trọng khi trí tuệ nhân tạo bước vào giai đoạn tiếp theo. Hạ tầng số mang tính bao trùm giúp bảo đảm rằng lợi ích của AI, từ tăng năng suất đến các dịch vụ công thông minh hơn, được chia sẻ rộng rãi, triển khai có trách nhiệm và được người dân tin tưởng. Ở thời điểm này, Ấn Độ không chỉ nổi lên là quốc gia đổi mới mà còn là bên định hướng cách áp dụng AI một cách có trách nhiệm. Hội nghị thượng đỉnh Tác động Trí tuệ nhân tạo đầu năm 2026 đã phản ánh tham vọng này. Bằng cách quy tụ chính phủ, doanh nghiệp, giới học thuật và xã hội dân sự, Ấn Độ đang góp phần chuyển cuộc đối thoại toàn cầu về AI từ thử nghiệm sang tác động, và từ hứa hẹn sang triển khai thực tế.
Vai trò dẫn dắt này không chỉ quan trọng đối với Ấn Độ mà còn đối với các nền kinh tế toàn cầu đang tìm kiếm những mô hình thực tiễn, có khả năng mở rộng để ứng dụng AI vì lợi ích công. Trên toàn thế giới, phần khó nhất trong việc áp dụng AI không phải là phát minh mà là triển khai kỹ thuật, nơi đổi mới giao thoa với các hệ thống thực tế, quy định và trách nhiệm của con người. Quá nhiều sáng kiến AI bị đình trệ không phải vì công nghệ thiếu tiềm năng mà vì các nền tảng vận hành cần thiết để hỗ trợ ở quy mô lớn chưa sẵn sàng. Trọng tâm của Ấn Độ vào các trường hợp sử dụng, tính bao trùm và triển khai ở quy mô quốc gia mang lại một điểm tham chiếu quan trọng cho cách đạt được quá trình chuyển đổi đó.
Một lĩnh vực có tiềm năng đáng kể và ngày càng có ý nghĩa là ứng dụng AI tác tử trong cung cấp dịch vụ công. Khác với tự động hóa truyền thống, nếu được thiết kế phù hợp, các hệ thống AI tác tử có thể suy luận, thích ứng và hành động trong các môi trường phức tạp, hỗ trợ ra quyết định và điều phối hành động. Trong khu vực công, điều này mở ra những khả năng mới: dịch vụ công dân phản hồi nhanh hơn, cải thiện cung cấp dịch vụ y tế và giáo dục, quản lý hạ tầng thông minh hơn, phản ứng nhanh, chính xác hơn trong các thảm họa tự nhiên.
Trong một quốc gia rộng lớn và đa dạng như Ấn Độ, những năng lực này đặc biệt mạnh mẽ. Nếu được thiết kế thận trọng và triển khai có trách nhiệm, AI tác tử có thể giúp chính phủ dự báo nhu cầu, cá nhân hóa dịch vụ và cải thiện kết quả, đồng thời vẫn duy trì tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và niềm tin. Cơ hội không chỉ là số hóa các quy trình hiện có mà là chuyển đổi cách các hệ thống công phục vụ và phản hồi người dân.
Từ kinh nghiệm của các tập đoàn trong hỗ trợ các hệ thống trọng yếu trên toàn cầu, một bài học là: AI hiếm khi thất bại vì thiếu thông minh mà thất bại vì các hệ thống, dữ liệu, quản trị và con người xung quanh chưa sẵn sàng hỗ trợ vận hành. Hạ tầng phải có khả năng chống chịu, an toàn và có thể mở rộng. Dữ liệu phải đáng tin cậy và được quản trị tốt. Con người phải được trang bị kỹ năng và sự tự tin để làm việc cùng AI.
Chuẩn bị cho kỷ nguyên AI về cốt lõi là một thách thức về con người. Khi AI ngày càng được tích hợp sâu vào các hệ thống và dịch vụ hàng ngày, thành công sẽ phụ thuộc vào việc trao quyền cho người lao động, xây dựng kỹ năng mới và hỗ trợ thay đổi tổ chức. Chính phủ và doanh nghiệp đều phải đầu tư vào nhân lực, đào tạo và lãnh đạo, bảo đảm AI bổ trợ cho tiềm năng con người.
Một lần nữa, cách tiếp cận của Ấn Độ nổi bật. Điều này được thể hiện qua Sáng kiến IndiaAI, nơi tập hợp đầu tư vào hạ tầng tính toán, phát triển nhân lực, bộ dữ liệu và quản trị có trách nhiệm. Mục tiêu là bảo đảm năng lực AI có thể tiếp cận trên nhiều lĩnh vực và khu vực. Bằng cách đặt người dân và người lao động vào trung tâm của chiến lược số, Ấn Độ đang đặt nền móng cho việc áp dụng AI không chỉ có thể mở rộng mà còn bền vững và lấy con người làm trung tâm.
Hội nghị Hội nghị thượng đỉnh Tác động Trí tuệ nhân tạo diễn ra vào thời điểm then chốt. Trên toàn thế giới, ngày càng có nhiều nhận thức rằng AI phải được phát triển và triển khai có trách nhiệm, với các rào chắn rõ ràng về an toàn, đạo đức và trách nhiệm giải trình. Vai trò dẫn dắt của Ấn Độ trong cuộc đối thoại toàn cầu này và trong việc giới thiệu các trường hợp sử dụng thực tế từ các quốc gia thuộc nhóm Global South là kịp thời và thiết yếu. Bằng cách tập trung vào kết quả và các lộ trình thực tiễn để tạo tác động, hội nghị được tổ chức nhằm thiết lập một chuẩn mực toàn cầu mới về cách AI mang lại giá trị ở quy mô lớn.
Tương lai của AI sẽ không chỉ được định hình bởi công nghệ. Nó sẽ được định hình bởi những lựa chọn mà chúng ta đưa ra, về tính bao trùm, trách nhiệm và trách nhiệm giải trình. Hành trình số của Ấn Độ dưới thời Thủ tướng Narendra Modi là một ví dụ mạnh mẽ về những gì có thể đạt được khi tầm nhìn, quy mô và mục tiêu đồng bộ. Khi cộng đồng toàn cầu hướng tới phía trước, cơ hội đã rõ ràng: bảo đảm AI trở thành một lực lượng thúc đẩy tiến bộ chung, khai mở tiềm năng con người, củng cố xã hội và mang lại những kết quả có ý nghĩa cho mọi người trên toàn thế giới.