Báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) dẫn tuyên bố của nội các Ấn Độ ngày 10/3 cho biết, chính phủ nước này đã thiết lập cơ chế phê duyệt nhanh đối với các khoản đầu tư từ các quốc gia có chung đường biên giới trên bộ với Ấn Độ, trong đó có Trung Quốc. Động thái này sửa đổi quy định trước đây yêu cầu mọi dòng vốn đầu tư từ các quốc gia này phải trải qua quá trình thẩm định chặt chẽ của chính phủ.

Theo quy định mới, các dự án đầu tư trong một số lĩnh vực được ưu tiên như thiết bị công nghiệp, điện tử và linh kiện năng lượng mặt trời sẽ được xử lý trong vòng 60 ngày. Điều kiện đi kèm là các nhà đầu tư hoặc đối tác Ấn Độ phải nắm cổ phần chi phối trong các liên doanh.

Chính phủ Ấn Độ cũng cho biết các nhà đầu tư từ các quốc gia láng giềng có thể được cấp phép tự động nếu phần sở hữu hưởng lợi không vượt quá 10% và không mang tính kiểm soát, đồng thời phải đáp ứng các điều kiện quản lý cụ thể.

Ông Mao Keji, chuyên gia tại Trung tâm Hợp tác quốc tế thuộc Ủy ban Cải cách và Phát triển quốc gia Trung Quốc, cho rằng từ góc độ hợp tác chuỗi cung ứng, Ấn Độ nên chào đón đầu tư Trung Quốc. Theo ông, New Delhi có thể đã nhận ra rằng việc loại trừ hoàn toàn dòng vốn Trung Quốc trong nhiều năm qua là một quyết định thiếu hiệu quả về mặt kinh tế.

Ấn Độ lần đầu áp dụng cơ chế kiểm soát nghiêm ngặt đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài từ các quốc gia có chung biên giới vào tháng 4/2020. Khi đó, chính phủ cho rằng biện pháp này nhằm ngăn chặn các thương vụ thâu tóm mang tính cơ hội trong giai đoạn kinh tế suy yếu do đại dịch.

Mặc dù văn bản không nêu đích danh Trung Quốc, quy định này được xem là nhắm trực tiếp vào nguồn vốn từ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, bởi quy mô đầu tư của Trung Quốc tại Ấn Độ vượt xa các quốc gia láng giềng khác.

Theo chính phủ Ấn Độ, việc nới lỏng các hạn chế hiện nay được kỳ vọng sẽ thúc đẩy dòng vốn nước ngoài, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và giúp nền kinh tế tiếp cận các công nghệ mới. Chính sách này cũng được xem là phù hợp với mục tiêu của sáng kiến “Ấn Độ tự cường” mà New Delhi khởi động từ năm 2020.

Tuy nhiên, ông Mao Keji cảnh báo môi trường đầu tư đã thay đổi đáng kể trong 6 năm qua. Dù thị trường tiêu dùng lớn của Ấn Độ vẫn có sức hấp dẫn, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc có thể tiếp cận thận trọng hơn do từng đối mặt với các tranh chấp thuế và việc phong tỏa tài sản trong những năm gần đây. Một số công ty công nghệ lớn của Trung Quốc như Xiaomi đã vướng vào các vụ điều tra thuế nổi bật tại Ấn Độ.

Theo ông Mao, ý nghĩa của các sửa đổi chính sách lần này không chỉ giới hạn ở dòng vốn trực tiếp từ Trung Quốc. Việc nới lỏng quy định về xác định “chủ sở hữu hưởng lợi” trong chính sách năm 2020 cũng giúp khơi thông dòng vốn quốc tế vào Ấn Độ.

Điều này cho phép các nhà đầu tư toàn cầu có liên kết tài chính với Trung Quốc dễ dàng tiếp cận thị trường Ấn Độ hơn, qua đó tháo gỡ một trong những rào cản lớn đối với hoạt động tài trợ xuyên biên giới trong nhiều năm qua.

Quan hệ giữa Ấn Độ và Trung Quốc từng rơi vào giai đoạn căng thẳng nghiêm trọng sau vụ đụng độ tại khu vực biên giới Himalaya vào tháng 6/2020. Tuy nhiên, hai nước gần đây đã có những bước đi thận trọng nhằm cải thiện quan hệ.

Tháng 7/2025, Ấn Độ bắt đầu tiếp nhận lại đơn xin thị thực du lịch từ công dân Trung Quốc sau 5 năm gián đoạn. Sau đó, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã tới Trung Quốc để tham dự hội nghị Tổ chức Hợp tác Thượng Hải và có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhằm thúc đẩy quan hệ song phương.

Sau các cuộc tiếp xúc ngoại giao này, hai nước đã khôi phục các chuyến bay thẳng vào tháng 10, vốn bị đình chỉ trong năm năm. Hai tháng sau đó, Trung Quốc cũng đơn giản hóa thủ tục cấp thị thực cho công dân Ấn Độ.

Sự điều chỉnh trong chính sách đầu tư của New Delhi cho thấy Ấn Độ đang tìm cách cân bằng giữa các lo ngại an ninh và nhu cầu thu hút vốn cũng như công nghệ trong giai đoạn cạnh tranh kinh tế toàn cầu ngày càng gay gắt.