Mùa mưa tại Ấn Độ năm nay đến muộn và lượng mưa thấp hơn trung bình nhiều năm đang gây ra tình trạng thiếu nước nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hàng triệu nông dân và làm xáo trộn đời sống sinh hoạt tại các đô thị lớn, đặc biệt là trung tâm kinh tế Mumbai.
Người dân xếp hàng chờ lấy nước sinh hoạt tại Chennai, Ấn Độ. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN
Theo Cơ quan Khí tượng Ấn Độ (IMD), hiện tượng El Nino kết hợp với tình trạng ấm lên toàn cầu đã khiến lượng mưa trên toàn quốc thấp hơn khoảng 42% so với trung bình nhiều năm.
Tại Mumbai, dù mưa đã bắt đầu xuất hiện nhưng vẫn đến muộn khoảng hai tuần so với thông thường. Trước tình trạng nguồn nước trong các hồ chứa suy giảm, chính quyền thành phố đã áp dụng biện pháp hạn chế sử dụng nước, trong đó có việc cắt nước cho các bể bơi và công trường xây dựng nhằm ưu tiên cho nhu cầu thiết yếu. Theo số liệu địa phương, lượng nước dự trữ hiện chỉ đủ dùng trong khoảng 40 ngày, trong khi người dân tại các điểm cấp nước công cộng phải xếp hàng nhiều giờ để lấy nước sinh hoạt.
Ở khu vực nông thôn miền Bắc như các bang Uttar Pradesh và Madhya Pradesh, hàng triệu nông dân trồng kê, đậu tương và lúa mì đang phải hoãn gieo trồng do đất khô hạn. Việc mùa gieo hạt tháng 6–7 bị gián đoạn có thể khiến nhiều nông dân rơi vào tình trạng nợ nần và làm trầm trọng thêm khó khăn do chi phí đầu vào tăng và nguồn cung phân bón bị gián đoạn.
Các chuyên gia khí tượng cảnh báo biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tính thất thường của mùa mưa tại Nam Á, khiến các đợt mưa lớn gây lũ lụt xen kẽ với những giai đoạn khô hạn kéo dài. Điều này làm gia tăng áp lực lên nguồn nước ngầm – vốn là nguồn cung chính tại Ấn Độ.
Ấn Độ hiện là một trong những quốc gia khai thác nước ngầm lớn nhất thế giới, trong khi việc khai thác quá mức kết hợp với thời tiết cực đoan khiến mực nước ngầm suy giảm nhanh. Các chuyên gia khuyến nghị nước này cần tăng cường đầu tư hệ thống tích trữ nước, phục hồi ao hồ và nguồn nước tự nhiên ở cả đô thị và nông thôn để nâng cao khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu.
Theo giới chuyên môn, trong bối cảnh thời tiết ngày càng cực đoan, việc nâng cao năng lực quản lý tài nguyên nước là yếu tố then chốt giúp giảm thiểu rủi ro từ các đợt mưa thất thường và hạn hán kéo dài.