Tổ quốc là điểm tựa vững chắc

Năm 2025, thế giới tiếp tục chuyển động trong trạng thái nhiều biến động nhanh, bất ngờ, với cạnh tranh chiến lược gia tăng, xung đột phát sinh ở nhiều khu vực, cùng những thách thức kinh tế - an ninh - xã hội đan xen, tạo nên một môi trường quốc tế nhiều rủi ro và bất định.

Trong bối cảnh đó, gần 6,5 triệu người Việt Nam đang sinh sống tại trên 130 quốc gia và vùng lãnh thổ vẫn hướng về quê hương như một điểm tựa tinh thần vững chắc. Tổ quốc trở thành nguồn sức mạnh để mỗi người Việt ở xa quê thêm tự tin, thêm gắn bó và thêm khát vọng phát triển. 

Ở ngoài nước, cộng đồng người Việt tiếp tục lớn mạnh, hội nhập sâu rộng, ngày càng khẳng định vai trò và uy tín ở sở tại. Bà con ta vẫn tiếp tục có nhiều đóng góp lớn về nước, cả về trí tuệ, tinh thần và vật chất. Những đóng góp đó không chỉ có giá trị vật chất mà còn lan tỏa mạnh mẽ tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc. 

Với sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Đảng, Nhà nước, công tác người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục được triển khai mạnh mẽ, đồng bộ, hiệu quả, thể hiện rõ nét sự đổi mới về tư duy, từ tư duy quản lý sang đồng hành, hỗ trợ, phục vụ và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Từ đó, mỗi trái tim kiều bào luôn hướng về đất nước, hình thành một không gian đoàn kết rộng mở - nơi Việt Nam hiện diện bằng niềm tin, văn hóa, sự sẻ chia và khát vọng chung về một tương lai hòa bình và thịnh vượng.

Ông Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài nhấn mạnh: Hình ảnh Việt Nam được lan tỏa không chỉ qua ngoại giao chính thức, mà qua chính đời sống của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Từ những gian hàng ẩm thực, sân khấu văn hóa đến những ngôi chùa Việt, lớp học tiếng Việt… ở khắp nơi trên thế giới, hình ảnh Việt Nam đang được kể bằng những câu chuyện đời thường nhưng giàu sức lan tỏa. Đó chính là cách mà giá trị Việt - từ văn hóa, ẩm thực, lối sống đến tinh thần nhân ái, đang tạo nên một "không gian Việt Nam toàn cầu.

Bên cạnh đó, năm 2025 đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong gìn giữ tiếng Việt - nền tảng của sự gắn kết cộng đồng. 10 Tủ sách tiếng Việt được triển khai tại 7 địa bàn (Lào, Belarus, Thụy Điển, Phần Lan, Bulgaria, Anh, Hàn Quốc), trong đó 9 tủ sách là quà tặng của lãnh đạo cấp cao. Riêng tại Phần Lan, Tủ sách tiếng Việt được đặt tại Thư viện trung tâm Oodi, trở thành góc đọc tiếng Việt đầu tiên trong hệ thống thư viện công cộng Helsinki, với hơn 120 đầu sách, 160 bản in song ngữ. Đến cuối năm 2025, đã có hơn 6.300 cuốn sách về lịch sử, văn hóa, con người Việt Nam được trao tặng tới cộng đồng tại 20 địa bàn.

Tiếng Việt không chỉ được "giữ", mà đang được "sống" trong đời sống cộng đồng. Tiếng Việt không chỉ là ngôn ngữ, mà là sợi dây gắn kết truyền thống và tương lai của cộng đồng người Việt toàn cầu - ông Nguyễn Trung Kiên nói.

Cùng trở về, đồng hành bền chặt

Năm 2025, Bộ Ngoại giao tổ chức 10 chuỗi hoạt động lớn dành cho người Việt Nam ở nước ngoài, với 90 sự kiện trên cả nước, thu hút hơn 1.500 lượt kiều bào về tham dự. Tiêu biểu như: Xuân Quê hương 2025 quy tụ gần 1.000 kiều bào; Lễ phát động Ngày Tôn vinh tiếng Việt kết nối 100 điểm cầu trong và ngoài nước; Đoàn kiều bào tham dự Giỗ Tổ Hùng Vương; Chuyến tàu Đại đoàn kết đưa kiều bào ra thăm Trường Sa và Nhà giàn DK1; Trại hè Việt Nam đón 110 thanh thiếu niên kiều bào từ hơn 30 quốc gia…

Đặc biệt, tại Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, lần đầu tiên có khối diễu hành riêng của người Việt Nam ở nước ngoài. Phóng viên kiều bào từ Đức, Bỉ, Mỹ, Canada… về tham dự các hoạt động, đăng tải hàng trăm tin bài, lan tỏa hình ảnh Việt Nam hòa bình, phát triển. 

Đặc biệt đã có hơn 2.300 ý kiến đóng góp của kiều bào đối các dự thảo văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV; gần 400 thư chúc mừng Đại hội. Đây là minh chứng rõ nét, phản ánh sinh động tình cảm gắn bó và sự đồng hành cùng Tổ quốc của đồng bào ở nước ngoài.

Năm 2025 cũng ghi dấu những bước chuyển mới từ nguồn lực của người Việt Nam ở nước ngoài đóng góp thực chất cho sự phát triển đất nước. Kiều hối đạt mức kỷ lục gần 18 tỷ USD. Về đầu tư, đã có 457 dự án của kiều bào tại Việt Nam với tổng số vốn đăng ký đạt hơn 1,7 tỷ USD. Trong lĩnh vực tri thức, sau các cuộc gặp, tiếp xúc cộng đồng của Tổng Bí thư Tô Lâm, nhiều chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài được kết nối hợp tác trong nước. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đặt hàng đào tạo 100 kỹ sư AI. Diễn đàn Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu lần 6 quy tụ hơn 300 đại biểu từ các quốc gia, với sự tham gia của chuyên gia từ MIT, Cambridge, Google, Microsoft…

Chủ nhiệm Nguyễn Trung Kiên khẳng định, từ kiều hối, các dự án đầu tư cho đến mạng lưới tri thức, người Việt Nam ở nước ngoài đang chuyển từ "nguồn lực tiềm năng" thành những chủ thể trực tiếp tham gia đồng hành triển khai các chiến lược phát triển đất nước. Những thành tựu và bước chuyển mang tính nền tảng của công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài  trong năm 2025 là kết quả tổng hợp của sự phát triển và đoàn kết trong cộng đồng, sự quan tâm và vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và trên hết là sự kết tinh trực tiếp của bước chuyển chiến lược trong tư duy, đường lối của Đảng trong giai đoạn mới, dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm.

5 chuyển dịch lớn

Bước sang giai đoạn 2026-2030, trong bối cảnh đất nước chuẩn bị bước vào kỷ nguyên phát triển mới, theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng, công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài cũng cần được nâng tầm, gắn với các trụ cột phát triển nhanh và bền vững, với mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Định hướng này được đặt trên nền tảng tư duy phát triển mới của Đảng, thể hiện tập trung qua 9 nghị quyết trụ cột mới của Bộ Chính trị, ban hành trong giai đoạn 2024-2025 và đầu năm 2026, bao trùm các lĩnh vực then chốt. Trong đó, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài được xác định là một bộ phận gắn kết chặt chẽ với các nguồn lực quốc gia, tham gia trực tiếp vào các trụ cột phát triển mới của đất nước, từ tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư, thương hiệu quốc gia, đến đối ngoại nhân dân và "thế trận lòng dân".

Trên nền tảng những kết quả nổi bật của năm 2025, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài cho biết, định hướng triển khai công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài từ năm 2026 cần tập trung vào 5 chuyển dịch lớn.

Đó là, từ "kết nối" chuyển sang "đồng kiến tạo phát triển", nếu trước đây trọng tâm là gắn kết, vận động, thì từ 2026, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cần được đặt vào vị trí đồng kiến tạo, cùng tham gia giải quyết các bài toán phát triển quốc gia.

Chuyển từ "vận động" chuyển sang "thể chế hóa nguồn lực" để người Việt Nam ở nước ngoài trở thành nguồn lực chiến lược của đất nước. Cùng với đó là chuyển từ "bảo tồn" chuyển sang "lan tỏa giá trị Việt Nam toàn cầu", hướng tới hình thành "không gian văn hóa Việt toàn cầu", gắn với tiếng Việt, di sản, ẩm thực, nghệ thuật, sáng tạo số..., gắn các hoạt động cộng đồng với các chiến lược thương hiệu quốc gia.

Chuyển từ "cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài" chuyển sang "cộng đồng người Việt toàn cầu", thống nhất về khát vọng, đa dạng về năng lực, kết nối bằng công nghệ và sự tin tưởng. Kết nối với tầm nhìn 2045, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là "bộ phận không tách rời của dân tộc", mà trở thành nguồn lực chiến lược của đất nước trong kỷ nguyên mới.

"Từ mỗi vùng đất nơi có người Việt, từ mỗi nhịp cầu văn hóa, tri thức và sẻ chia, đang hình thành một "không gian Việt Nam", nơi hàng triệu trái tim cùng chung nhịp đập hướng về Tổ quốc. Trong hành trình hướng tới năm 2045, cộng đồng người Việt Nam toàn cầu chắc chắn sẽ là một phần không thể thiếu của đại gia đình dân tộc Việt Nam, của sức mạnh và niềm tự hào Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới", ông Nguyễn Trung Kiên khẳng định.