Lấy người dân làm trung tâm, lấy mục tiêu vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trên tuyến biên giới hai nước làm "sợi chỉ đỏ" xuyên suốt, trải qua 12 năm với 10 lần tổ chức, chương trình đã gieo những hạt giống hữu nghị dọc biên cương hai nước, để rồi những hạt giống ấy đã đâm rễ, vươn cành, vững chãi lớn lên, xanh thắm màu hy vọng, màu của hòa bình và tình hữu nghị Việt - Trung.

Hiện thực hóa nhận thức chung

Khởi đầu từ mùa xuân năm 2014, Giao lưu đã trở thành một sự kiện chính trị - đối ngoại quan trọng trên tuyến biên giới hai nước. Thành công qua 10 lần tổ chức đã khẳng định sự kiện này đã trở thành một hoạt động đối ngoại quốc phòng quan trọng, có chiều sâu chiến lược, ý nghĩa thực tiễn và sức lan tỏa rộng lớn, là một trong những mô hình tiêu biểu của hợp tác quốc phòng biên giới giữa hai nước láng giềng để chung tay xây dựng đường biên hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

Đặc biệt, Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc lần thứ 10 càng có ý nghĩa hơn nữa khi được tổ chức ngay sau Đối thoại chiến lược 3+3 cấp Bộ trưởng các Bộ Ngoại giao, Quốc phòng, Công an Việt Nam - Trung Quốc lần thứ nhất. Cơ chế “3+3” là một nền tảng trao đổi chiến lược do Trung Quốc và Việt Nam tiên phong thiết lập nhằm duy trì hệ thống an ninh chính trị và làm sâu sắc thêm hợp tác chiến lược.

Các bộ Ngoại giao, Quốc phòng và Công an gánh vác trách nhiệm quan trọng trong việc bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia. Trước tình hình quốc tế phức tạp và bất ổn, Trung Quốc và Việt Nam, hai nước xã hội chủ nghĩa và là láng giềng núi liền núi, sông liền sông, đã tổ chức cuộc họp cấp Bộ trưởng đầu tiên theo cơ chế “3+3” ngay sau khi kỳ họp Lưỡng hội của Trung Quốc và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam kết thúc, qua đó thể hiện mức độ tin cậy chính trị cao và quan hệ hợp tác chiến lược ngày càng sâu sắc.

Trao đổi tại cuộc hội đàm trong khuôn khổ chương trình Giao lưu, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam cũng đã nhấn mạnh ý nghĩa này, khẳng định Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc lần thứ 10 là một trong những hoạt động góp phần thể hiện vai trò, tích cực chủ động của hai Bộ Quốc phòng trong triển khai nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước về hợp tác quốc phòng và các nội dung hợp tác đã được hai bên thống nhất.

Bồi đắp tình hữu nghị bằng hành động chung mang ý nghĩa thực chất

Trải qua 12 năm, mỗi kỳ Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới đều để lại những dấu ấn của tình hữu nghị, sự hợp tác, trở thành niềm tự hào và mong đợi của nhân dân và lực lượng vũ trang hai nước Việt Nam - Trung Quốc.

Qua mỗi kỳ tổ chức tại các địa phương, chương trình đều để lại những “công trình hữu nghị” như: Nhà Văn hóa hữu nghị biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại xã Bản Lầu, tỉnh Lào Cai; Nhà Văn hóa hữu nghị biên giới Việt - Trung tại xã Mẫu Sơn, tỉnh Lạng Sơn; Nhà Văn hóa hữu nghị biên giới Việt - Trung tại xã Phong Thổ, tỉnh Lai Châu; Trung tâm văn hóa, du lịch và giới thiệu sản phẩm Ma Lù Thàng, tỉnh Lai Châu; Trung tâm Văn hóa hữu nghị Tà Lùng tại xã Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng; Nhà Văn hóa hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc tại xã Hoành Mô, tỉnh Quảng Ninh; Nhà Văn hóa hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc tại phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai; Trạm y tế hữu nghị tại xã Hải Sơn, tỉnh Quảng Ninh... Mang theo thông điệp tích cực về một đường biên giới hòa bình, về tình hữu nghị được bồi đắp bằng hành động chung cụ thể, có ý nghĩa thực chất, dư âm của chương trình giao lưu vì thế không chỉ dừng lại ở mỗi kỳ tổ chức thành công mà vẫn tiếp tục lan tỏa, lưu dấu ấn trong lòng nhân dân khu vực biên giới hai nước.

Theo Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn, Chính ủy Bộ đội Biên phòng, điểm nhấn của Giao lưu lần này là thông qua hội đàm để tăng cường tin cậy chính trị lẫn nhau. Đặc biệt, hai bên rất coi trọng vun đắp và thắt chặt mối quan hệ đoàn kết truyền thống, tôn trọng lẫn nhau và tuân thủ pháp luật quốc tế, nhằm xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, phát triển.

Bà Hoàng Giang, Bí thư Thành ủy Phòng Thành Cảng (Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây) chia sẻ, trong nhiều năm trở lại đây, hoạt động Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới đã nhận được sự ủng hộ, đánh giá cao của người dân khu vực biên giới hai nước. Tiêu biểu như tại kỳ Giao lưu lần này, hoạt động quân y Việt Nam - Trung Quốc phối hợp khám, chữa bệnh cho nhân dân đã thu hút hơn 1.700 người dân khu vực biên giới tham gia, nhận được sự ủng hộ, cảm ơn của đông đảo người dân. 

Nhấn mạnh hoạt động Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới không những tạo cơ hội để quân đội hai nước có thể trao đổi kinh nghiệm mà còn là cơ hội tốt để đại diện chính quyền địa phương có thể gặp mặt, cùng thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại song phương, Bí thư Thành ủy Phòng Thành Cảng cũng cho biết, hiện nay chính quyền địa phương hai bên biên giới đang tiếp tục bàn thảo các giải pháp tăng cường kết nối về cơ sở hạ tầng, kết nối cửa khẩu thông minh và “kết nối trái tim” trong hoạt động giao lưu nhân dân; đồng thời bày tỏ mong muốn thông qua hoạt động giao lưu tiếp tục duy trì an ninh, ổn định cho khu vực biên giới và thúc đẩy hợp tác thương mại.

Chia sẻ kinh nghiệm trong ứng phó với thách thức an ninh phi truyền thống

Cũng như những lần giao lưu trước, các hoạt động tại Giao lưu lần thứ 10 được tiến hành ở cấp cao và cả cấp cơ sở, góp phần củng cố lòng tin, tăng cường hiểu biết và làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác quốc phòng Việt Nam - Trung Quốc cũng như tình đoàn kết, hữu nghị, giữa nhân dân khu vực hai bên biên giới và lực lượng bảo vệ biên giới hai nước.

Ngoài cuộc hội đàm giữa Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam và Thượng tướng Đổng Quân, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Trung Quốc, hai Bộ trưởng cùng Đoàn đại biểu cấp cao Bộ Quốc phòng hai nước đã tham dự nhiều hoạt động phong phú diễn ra tại các địa phương ở hai bên biên giới như: Thăm đồn biên phòng, trường phổ thông, dự lễ khởi công trạm y tế hữu nghị, trồng cây hữu nghị; dâng hoa Đài tưởng niệm liệt sĩ cách mạng nhân dân Việt - Trung, tham quan khu di tích “Đường Hồ Chí Minh trên biển”, thăm khu thí điểm mở y học quốc tế...

Đáng chú ý, Bộ trưởng Phan Văn Giang và Bộ trưởng Đổng Quân đã cùng dự Lễ khởi hành Tuần tra liên hợp lần thứ 40 và Huấn luyện liên hợp trên vùng biển Vịnh Bắc bộ giữa Hải quân hai nước. Năm 2025, trong khuôn khổ Giao lưu lần thứ 9 lần đầu tiên diễn ra hoạt động Hải quân nhân dân Việt Nam và Hải quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc tiến hành Tuần tra liên hợp trên vùng biển Vịnh Bắc Bộ.

So với kỳ Giao lưu lần thứ 9, một trong những điểm mới tại Giao lưu lần này là tổ chức thêm hoạt động huấn luyện liên hợp giữa lực lượng Hải quân của hai nước. Trong chuyến tuần tra liên hợp, huấn luyện liên hợp lần này, Hải quân Việt Nam sử dụng biên đội tàu 015, 012; Hải quân Trung Quốc sử dụng biên đội tàu 568, 627. Hai bên thực hiện tuần tra trên 8 tuyến, đi qua 9 điểm, với tổng quãng đường hành trình trên biển 247 hải lý, tổng thời gian 28 giờ.

Theo Phó Đô đốc Trần Thanh Nghiêm, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Quân chủng Hải quân, hoạt động tuần tra liên hợp có bắn đạn thật, mô phỏng chống cướp biển, góp phần duy trì an ninh, trật tự trên vùng biển Vịnh Bắc Bộ, nâng cao khả năng ứng phó với thách thức an ninh phi truyền thống và tăng cường sự tin cậy, hiểu biết lẫn nhau giữa hải quân hai nước, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa hải quân hai nước ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và phát triển.

Giao lưu lần thứ 10 được tổ chức thành công tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những cơ chế hợp tác hiệu quả, thực chất giữa hai Bộ Quốc phòng. Thông qua các hoạt động chung, hai bên đã chia sẻ kinh nghiệm trong quản lý, bảo vệ biên giới, phối hợp xử lý các vấn đề nảy sinh, đồng thời thúc đẩy xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác, phát triển.

Thành công của Giao lưu lần thứ 10 một lần nữa cho thấy quyết tâm chung của hai Đảng, hai Nhà nước và hai Quân đội trong việc không ngừng củng cố quan hệ láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện Việt Nam - Trung Quốc. Những kết quả đạt được không chỉ gia tăng niềm tin, sự đồng thuận và trách nhiệm chung trong việc gìn giữ đường biên giới hòa bình, mà còn góp phần củng cố nền tảng xã hội vững chắc để quan hệ Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục phát triển ổn định, lành mạnh và bền vững trong thời gian tới.