Mặn mà hoa giấy Thanh Tiên

Cùng với không khí sôi động của những làng nghề vào ngày cuối năm, làng hoa Thanh Tiên đang tích cực làm ra những sản phẩm hoa bằng giấy để kịp phục vụ Tết Nguyên đán. Chỉ cần đến đầu làng đã thấy, những ngôi nhà thấp thoáng sau hàng giậu rực rỡ hẳn lên với vô vàn loài hoa khoe sắc báo hiệu một cái Tết cổ truyền đã cận kề.

Làng hoa không tàn

Làng Thanh Tiên thuộc xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, Thừa Thiên Huế nằm sát bên dòng sông Hương, đối diện với phố cổ Bao Vinh và cảng Thanh Hà. Những bậc tiền bối sáng lập ngôi làng này có gốc gác từ Sơn Tây, Nam tiến theo Chúa Nguyễn. Nguyên thủy họ sinh sống chủ yếu bằng nghề nông. Đến giờ chưa ai biết nghề làm hoa giấy bắt đầu từ khi nào, học nghề với ai. Có người cho rằng do địa thế của làng hay bị ngập lụt, do đó nhìn thấy các làng xung quanh trồng hoa tươi chơi Tết, dân làng Thanh Tiên đã nghĩ ra cách làm hoa “giấy”. Thấy hoa giấy đẹp, người ta hỏi mua, thế là Thanh Tiên từ đó có nghề làm hoa giấy bán Tết.

Cả nhà quây quần làm hoa giấy.

Hoa giấy bắt chước hoa thật, cũng đủ loại: Hoa mai, sen, hồng, đồng tiền, cúc, thược dược, thủy tiên… để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Cái khó là phải làm sao giống như hoa thật, cũng có cành, lá, búp, nhị uốn éo mềm mại. Người sau học người trước, giờ đây nghề làm hoa giấy đã đạt đến mức cực kỳ tinh xảo và nghệ thuật. Hoa giấy Thanh Tiên đẹp mặn mà, đằm thắm, khiến những tay làm hoa giấy “hàng mã” không thể bắt chước được. Do đó ngày Tết mà không mua hoa giấy Thanh Tiên để trang hoàng trên bàn thờ ông Táo, bàn thờ trang ông, trang bà, người Huế cảm thấy như Tết thiếu hoa mai vàng!

Làng Thanh Tiên chỉ có vỏn vẹn 83 mẫu ruộng, vậy mà không có ngôi làng thuần nông nào đón Tết “hoành tráng” như nơi này. Mới đầu tháng 11 âm lịch, bước vào nhà nào cũng thấy không khí Tết đến xuân về, dẫu nhà tranh vách đất cũng ngập tràn muôn hoa khoe sắc. Không chỉ người lớn, trẻ con lên năm, lên sáu một buổi đến trường, một buổi cũng tập tành làm hoa với ông bà. Vì vậy, đến khi dựng vợ gả chồng, ai cũng biết làm hoa để phòng khi ngặt nghèo kiếm chút tiền tiêu Tết.
Từ thế kỷ XVI (theo Đại Nam Nhất Thống Chí), cứ đầu tháng Chạp, trên những con đường đê dẫn vào làng này, trời vừa mờ sáng, từng đoàn người đã lũ lượt đem hoa ra chợ bán, ở Huế thấy hoa giấy Thanh Tiên là biết Tết đã cận kề. Hàng trăm cái Tết như thế, hoa giấy Thanh Tiên dần dần gắn bó với đời sống của người Huế, miền đất quanh năm chỉ có một nguồn cung cấp hoa chủ yếu từ Đà Lạt đưa về.

Vấn vương hoa giấy

Lúc sinh thời, nhà văn Thanh Tịnh sống một mình ở Hà Nội, Tết nào ông cũng trưng hoa giấy. Người không hiểu tưởng ông “tiết kiệm”. Ông giải thích: “Chơi hoa giấy để nhớ về Huế”. Thật vậy, khác với những ngày bình thường, ngày Tết, người Huế dù đã mua rất nhiều hoa tươi, vẫn không bao giờ quên mua vài cành hoa giấy. Tết nào cũng vậy, hoa giấy Thanh Tiên lại theo chân những trẻ em trong làng bán dạo khắp phố phường đến tận vùng đầm phá hẻo lánh. Hoa giấy rẻ lắm, mỗi cặp chỉ chục ngàn đồng. Nhưng để làm ra những cành hoa ấy, người Thanh Tiên phải chuẩn bị các công đoạn từ mùa hè. Tháng 9 - 10 âm lịch, các nghệ nhân bắt đầu soạn ra những khúc tre tốt, đem chẻ nhỏ, vót mỏng để làm cuống hoa. Những cành hoa, cuống hoa lại được phơi nắng trong mấy tháng mùa thu, sau đó mới tẩm màu. Phẩm màu được chiết xuất từ các loại cây cỏ trong làng, tạo nên những màu sắc đặc trưng không lẫn được của hoa giấy Thanh Tiên. Giấy làm hoa cũng do những người thợ tự nhuộm, mỗi gia đình có một bí quyết nhuộm riêng. Hoa giấy đều làm thủ công. Các công đoạn từ vót tre, tẩm màu, cắt cánh hoa, nhụy hoa… đều làm ra từ đôi tay khéo léo của người thợ. Họ còn sử dụng những chiếc đục có nhiều khuôn hình khác nhau, xếp các mẫu đài hoa, búp hoa, cánh hoa chồng lên nhau, rồi chắn đục theo ý mình.

Hoa sen giấy được nhiều du khách ưa thích.


Các hộ làm hoa giấy lâu năm, cho biết: “Mỗi vụ hoa Tết, bán được khoảng 2.500 - 3.000 cặp. Những cái Tết gần đây, hoa giấy được tiêu thụ nhiều hơn trước, riêng hoa sen giấy được du khách ưa thích hỏi mua quanh năm”. Hiện nay còn khoảng 100 hộ gia đình chuyên làm hoa giấy phục vụ cho nhu cầu chơi Tết của người Huế và các vùng phụ cận. Việc hoa giấy Thanh Tiên được dùng để trang hoàng trên bàn thờ ông Táo, trang thờ bổn mạng của nhiều gia đình ở Huế là một điều thú vị không nơi nào có được.

Trải qua năm thế kỷ, không tàn lụi mà còn phát triển như ngày nay, hoa giấy Thanh Tiên không chỉ làm đẹp thêm cho phong vị Tết Huế, mà còn làm nên một nét đặc trưng của văn hóa Huế.

Vũ Hào

Tin khác
  • Nhọc nhằn đời vé số

    Nhọc nhằn đời vé số

    23:15 ngày 28/12/2011

    Những người bán vé số phải đi rã cả chân khắp nẻo đường ngõ phố. Họ đến từ nhiều tỉnh khác nhau và chọn bán vé số làm nghề mưu sinh. Tiền bán vé số chỉ đủ đắp đổi qua ngày, song điều đáng quí là họ biết vượt khó mưu sinh chân chính kiếm từng đồng tiền lẻ dẫu đổ không ít mồ hôi.

Việc làm

Từ thiện

Gương tốt - việc tốt

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép xuất bản Số 16/GP-TTĐT cấp ngày 11/3/2009
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 04-38267042, 04-38252931(2339,2208)- Fax: 04-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản
Liên kết site: báo thể thao, ngoại hạng anh