Làng nghề truyền thống “khát” lao động kỹ thuật cao

Chỉ 12% lao động làng nghề qua đào tạo

Cả nước hiện có khoảng 2.790 làng nghề truyền thống. Ông Lưu Duy Dần, Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Hiệp hội làng nghề Việt Nam nhận xét: “Đất nông nghiệp bị thu hẹp do phải nhường chỗ cho các dự án lớn, các công trình công nghiệp. Nhân lực thì chủ yếu vào làm tại công trường, khu công nghiệp. Thanh niên ở các làng nghề hiện nay không mặn mà với nghề cha ông để lại”.

Xưởng gỗ điêu khắc ở xã Hiền Giang (Thường Tín- Hà Nội).

Theo Hiệp hội làng nghề, tỉ lệ lao động làng nghề đã qua đào tạo chỉ khoảng 12,3%. “Việc dạy nghề tại các làng nghề phần lớn theo lối truyền nghề trong các gia đình, hoặc những lớp ngắn ngày do địa phương tổ chức cho con em trong vùng. Rất ít làng nghề tổ chức đào tạo bài bản. Do vậy, hiệu quả dạy nghề chưa cao”, ông Trịnh Quốc Đạt, Trưởng ban đào tạo của Hiệp hội làng nghề Việt Nam cho biết.

Việc đào tạo tại các làng nghề còn có những hạn chế nhất định. Nghệ nhân Nguyễn Văn Trung, Giám đốc Trung tâm dạy nghề tư thục mây tre đan Phú Vinh (Chương Mỹ, Hà Nội) phân tích: “Lao động tự học lẫn nhau, lại sản xuất tại nhà nên sản phẩm khó đồng đều, sản xuất không đúng quy trình, do đó doanh nghiệp khó tuyển sản phẩm”.

Đào tạo theo 3 mô hình, tôn vinh nghệ nhân

Thực tế đó khiến nhiều ý kiến lo ngại chất lượng lao động làng nghề đang ở mức báo động, tuy chưa đến mức bức bách. Quyết định 1956/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020 đã mở ra hướng mới phát triển đào tạo lao động nông thôn, xây dựng nông thôn mới trong đó có phát triển nhân lực cho làng nghề truyền thống.

Từ năm 2010, Tổng cục Dạy nghề (Bộ LĐ,TB&XH) phối hợp với cơ sở đào tạo nghề và doanh nghiệp phối hợp thí điểm mở 109 lớp, đào tạo 2.650 lao động ở 26 nghề truyền thống tại 10 tỉnh, thành phố. Ông Phạm Vũ Quốc Bình, Phó Vụ trưởng Vụ Kỹ năng nghề (Tổng cục Dạy nghề - Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) cho biết: “Có thể doanh nghiệp và cơ sở đào tạo nghề là một, khi doanh nghiệp đó có khả năng đào tạo được nghề”. Việc đào tạo theo 3 mô hình: Đào tạo lao động để xây dựng làng nghề mới (còn gọi là “cấy nghề” cho những địa phương chưa có nghề truyền thống; đào tạo gắn với vùng nguyên liệu và đào tạo nhân lực trình độ sơ cấp để phát triển chất lượng nhân lực tại các làng nghề hiện có.

Theo đánh giá sơ bộ của Tổng cục Dạy nghề, đến nay, nhờ kết hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp, 80- 90% học viên sau khi học xong đã có việc làm, có thể nhận đơn đặt hàng về làm, có thể được làm tại các công ty. “Thu nhập tương đối ổn định từ 2 triệu đồng/tháng trở lên. Những người học nghề đúc đồng, trong quá trình học việc đã có thể kiếm được 2- 3 triệu đồng/tháng. Thậm chí, có những học viên có thu nhập 6 triệu đồng/tháng”, ông Bình nói.

Lãnh đạo Tổng cục Dạy nghề cho biết đang tiến hành tập trung đánh giá, tổng kết mô hình: Cách thức triển khai phù hợp với từng đối tượng, cách thức phối hợp với doanh nghiệp để tạo thu nhập bền vững cho người lao động.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến từ Hiệp hội làng nghề cho rằng việc trọng dụng và đãi ngộ cho các nghệ nhân cũng là một vấn đề khác cần lưu tâm, nếu muốn tạo nguồn nhân lực có kỹ thuật dồi dào hơn cho làng nghề truyền thống. Ông Lưu Duy Dần cho rằng: “Phải suy nghĩ đến việc sử dụng những nghệ nhân già. Đó là những báu vật nhân văn sống ở mỗi làng nghề nước ta. Nhiều người mất đi, không truyền gì lại được cho con cháu nữa. Đó là điều đáng tiếc. Nhà nước phải có chính sách hợp lý sử dụng cũng như tôn vinh họ”. Hiện nay đã có 21 nghệ nhân được phong danh hiệu cấp quốc gia, còn đa số các nghệ nhân chưa có chế độ đãi ngộ nào.

Song song với các biện pháp đó, phải có quy hoạch nhân lực làng nghề và bố trí lực lượng đó cho từng ngành nghề, rồi quy hoạch vùng nguyên liệu để thợ lành nghề có thu nhập bền vững, gắn bó với nghề truyền thống.

Bài và ảnh: Mạnh Minh

 

Vấn đề quan tâm

Việc làm

Từ thiện

Gương tốt - việc tốt

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép xuất bản Số 16/GP-TTĐT cấp ngày 11/3/2009
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 04-38267042, 04-38252931(2339,2208)- Fax: 04-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản
Liên kết site: báo thể thao, ngoại hạng anh