Chuyển đổi rừng nghèo sang trồng cao su ở Kon Tum: Bài cuối: Chuyện lạ ở vùng biên

Ngoài tham vọng hoàn thành mục tiêu trồng gần 31.000 ha cao su ở Mo Rai, tỉnh Kon Tum cũng đang phấn đấu đến năm 2015 khu vực này sẽ hình thành một huyện mới, cực thịnh với cây trồng chủ lực là cao su; dân số của huyện cũng là công nhân của 7 công ty tham gia trồng cao su. Kế hoạch như vậy, nhưng thực tế thì số lao động cần thiết, các công ty vẫn chưa tuyển đủ.

Lệch pha trong... giao đất

Theo số liệu tổng hợp từ Văn phòng UBND tỉnh Kon Tum cung cấp tại cuộc họp mới đây do ông Nguyễn Hữu Hải - Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh chủ trì với 7 doanh nghiệp tham gia trồng cao su trên địa bàn Mo Rai, trong số hơn 30.000 ha cao su trên, thì 2 doanh nghiệp tư nhân là Công ty Duy Tân và Công ty cổ phần sâm Ngọc Linh Kon Tum đã chiếm một nửa tổng diện tích, còn lại 5 doanh nghiệp là các công ty thuộc Tập đoàn Cao su Việt Nam (Công ty Sa Thầy, Công ty Chư Mo Ray và Công ty cao su Đắk Lắk) cùng Công ty 78 (Binh đoàn 15) và Dự án làng thanh niên lập nghiệp chia nhau nửa còn lại.

Công nhân Công ty cổ phần cao su Sa Thầy.


Khi triển khai dự án trên, chủ trương ban đầu của tỉnh Kon Tum là cho phép các công ty thuộc Tập đoàn cao su Việt Nam và Binh đoàn 15 triển khai (Công văn số 2556/UBND-NĐ) nhưng không hiểu vì sao khi triển khai thì có thêm các doanh nghiệp tư nhân vào cuộc, cùng với đó là sự lệch pha lớn trong việc cấp phép chuyển đổi rừng sang trồng cao su.

Đây khu vực biên giới, nhưng không hiểu vì sao Công ty 78-đơn vị quân đội làm kinh tế kết hợp với bảo vệ an ninh quốc phòng đứng chân trên địa bàn vùng biên của Mo Rai này lại chỉ được chia 2.334,4 ha, bằng khoảng một phần sáu (1/6) so với Công ty Duy Tân. Từ khi triển khai dự án đến nay, Công ty 78 là điểm sáng hiếm hoi mà các doanh nghiệp phải cần học hỏi như: Đã hình thành được các điểm, cụm dân cư, xây dựng được các nhà trẻ khép kín đảm bảo nuôi dạy 2 nhóm trẻ và mẫu giáo, có trường tiểu học cho 100 cháu học bán trú, dự kiến đến năm 2015, sẽ xin lập trường cấp 2. Công tác khám, điều trị cho người lao động cũng được chú trọng đầu tư với 1 bệnh xá có quy mô 20 giường, đáp ứng yêu cầu điều trị, chữa bệnh cho người lao động… Có hay không một sự ưu ái đối với một số doanh nghiệp trong quá trình triển khai khi họ sở hữu quá nhiều diện tích?

Loay hoay tìm lao động

Mặc dù đã bước vào vụ trồng mới cao su nhưng những ngày đầu tháng 6 này, các doanh nghiệp vẫn chật vật tìm nguồn. Tại cuộc họp ngày 2/6 nói trên, đại diện công ty Duy Tân - đơn vị có diện tích chuyển đổi và trồng lớn nhất trong khu vực với 12.654,3 ha, đã cam kết trong tháng 6 và 7 này - thời điểm trồng cây cao su, sẽ trồng 4.000 ha mới. Để làm được việc này, theo tính toán của doanh nghiệp thì cần phải tuyển 1.500 lao động, nhưng đến nay tổng số vốn lao động của Công ty chỉ là 460 người, trong đó có tới 250 người ăn theo. Công ty Chư Mom Ray cần 500 lao động, Công ty Sa Thầy 500 lao động… Doanh nghiệp làm tốt nhất là Công ty 78 cần tuyển hơn 400 lao động, thì đã tuyển được 300 lao động. Theo tính toán, để trồng mới hơn 10.000 ha trong năm 2011 này, tất cả 7 doanh nghiệp cần tối thiểu 7.300 lao động, nhưng đến nay, khi đã vào vụ, mới tuyển được khoảng 2.500 người, chưa kể nhân khẩu ăn theo.

Ngay trước thời vụ, để chạy đua với thời gian, các công ty đã không ngại tuyển lao động thời vụ ồ ạt ở các địa phương khác vào làm. Mặc dù đã tuyển được khoảng 2.500 lao động, nhưng khi số lao động trên vào làm thì lại phát sinh hàng loạt vấn đề khiến doanh nghiệp và chính quyền phải vào cuộc để… chữa cháy. Ngoài ra, vì khoảng cách từ trung tâm xã Mo Rai vào đến vùng khai thác tận thu và trồng cao su khá xa (40 km đường rừng nhưng thường xuyên tắc, nếu đi vòng qua tỉnh Gia Lai cũng phải 150 km) nên “công tác quản lý nhân khẩu, đăng ký tạm trú, tạm vắng gần như bỏ ngỏ” như lời ông Trần Văn Thiện - Phó trưởng ban thường trực Ban chỉ đạo Nam Sa Thầy khẳng định. Chất lượng nguồn lao động cũng không được kiểm chứng, ảnh hưởng đến an ninh trật tự ở vùng biên. Vì vậy ngay trong tháng 5 vừa qua, hàng trăm lao động thời vụ đã buộc phải trở về địa phương.

Mặc dù vẫn khẳng định tìm nguồn lao động tại chỗ, giãn dân nội vùng ở trong tỉnh, nhưng đến nay công tác tuyên truyền, giới thiệu việc làm của các doanh nghiệp gần như không hiệu quả, chỉ dừng lại ở vùng thị tứ, chưa đến các xã. Theo ông Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch UBND huyện Ngọc Hồi (là huyện nằm trong số các địa phương có trong danh mục dự kiến giãn dân nội vùng về Mo Rai) yêu cầu khi tuyển dụng, doanh nghiệp phải đưa ra các chính sách ưu đãi, khuyến khích kèm theo khi vào làm…

Để chữa cháy, một số doanh nghiệp buộc phải cầu cứu công ty mẹ như Công ty cao su Chư Mom Ray đã huy động từ Công ty TNHH MTV cao su Mang Yang (Gia Lai) tăng cường nhân lực tạm thời để phục vụ cho việc trồng mới này. Tuy nhiên đây cũng chỉ là giải pháp trước mắt, tạm thời.

Bài và ảnh: Cao Nguyên

Vấn đề quan tâm

Phóng sự - Điều tra

Việc làm

Từ thiện

Gương tốt - việc tốt

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép xuất bản Số 16/GP-TTĐT cấp ngày 11/3/2009
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 04-38267042, 04-38252931(2339,2208)- Fax: 04-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản
Liên kết site: báo thể thao, ngoại hạng anh