Bảo vệ trẻ em nông thôn trước cạm bẫy việc làm

Xung quanh hiện tượng trẻ em, đặc biệt là trẻ nông thôn bị kẻ xấu lừa gạt ra thành phố làm việc rồi bị bóc lột sức lao động, ông Nguyễn Trọng An (ảnh), Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ và Chăm sóc trẻ em (Bộ Lao động- Thương binh và xã hội) cho rằng bên cạnh tình trạng nghèo đói và thiếu việc làm ở nông thôn, còn bởi pháp luật bảo vệ trẻ em vẫn còn nhiều lỗ hổng.

 

 

´Thưa ông, dư luận rất quan tâm quanh câu chuyện mới đây cơ quan công an giải thoát cho 21 em nhỏ bị làm việc như lao động khổ sai tại một xưởng may tại TP Hồ Chí Minh. Là một trong những người đứng đầu cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ và chăm sóc trẻ em, ông có suy nghĩ gì về việc này?


Câu chuyện 21 em nhỏ bị làm việc như lao động khổ sai tại một xưởng may trong TP Hồ Chí Minh vừa được giải cứu không phải là lần đầu tiên chúng ta biết về việc trẻ bị bóc lột sức lao động. Trước đây đã có nhiều vụ nhờ có tình nguyện viên theo dõi và báo cơ quan chức năng giải cứu được, chẳng hạn như trường hợp trẻ làm việc ở các mỏ đá, các mỏ khai thác vàng ở Bắc Kạn… Thực tế, trong 10 đối tượng trẻ em đặc biệt thì còn 7 đối tượng khác trong đó trẻ lang thang, trẻ bị xâm hại có xu hướng gia tăng.


Sau sự việc bị công an phát hiện, Cục đã có công văn gửi Sở LĐ-TB&XH để báo cáo cụ thể bằng văn bản, xử phạt nghiêm minh để có tính răn đe.


Tuy nhiên, điều này cho thấy việc quản lý di cư, biến động lao động của các địa phương còn kém, tỷ lệ thất nghiệp ở nông thôn cao, nhu cầu kiếm sống gia tăng.


Bên cạnh đó, ý thức bảo vệ và chăm sóc con cái của một bộ phận ông bố bà mẹ còn kém. Nhiều người biết đằng sau những thông tin về việc làm đó có nguy cơ rình rập con họ, nhưng vì nhà nghèo, họ vẫn “nhắm mắt” để con đi. Chính vì thế đã để xảy ra nhiều trường hợp như “chăn dắt” trẻ đi ăn xin, bắt trẻ làm việc nặng nhọc.
Cũng phải thừa nhận, hiện nay, điều kiện để cho các em được đảm bảo quyền trẻ em vẫn thiếu. Trong đó có việc tuyên truyền, tư vấn cho các bậc cha mẹ về chăm sóc con cái, đảm bảo quyền cho các em. Chúng ta đang thiếu hẳn một mạng lưới cộng tác viên làm công tác bảo vệ và chăm sóc trẻ em tại cộng đồng (CTV trẻ em). Vì thế, nhiều vụ việc xâm hại trẻ em, chúng ta không phát hiện sớm được mà phần nhiều vẫn do các cơ quan báo chí phát hiện.


´Phải chăng chúng ta chưa quan tâm và cảnh báo kịp thời cho gia đình và cộng đồng nơi trẻ sinh sống về những cạm bẫy “việc làm” với các em?


Chúng tôi cũng đã có cảnh báo, có truyền thông bằng nhiều hình thức để các bậc cha mẹ thấm được vấn đề trẻ được quyền vui chơi, học tập, không cho trẻ em nhỏ bỏ nhà đi lang thang… Nhưng, thực tế, họ vẫn chưa “ngấm”. Bởi việc tuyên truyền muốn hiệu quả thì vẫn phải trông vào đội ngũ CTV trẻ em. Hiện nay, chỉ khoảng 16 tỉnh có mạng lưới này. Phải có đội ngũ này mới chuyển tải được các kiến thức đó tới các bậc cha mẹ.


Còn tại sao vẫn còn tình trạng chăn dắt trẻ, hành hạ trẻ con? Chắc chắn chủ doanh nghiệp nắm được luật nhưng vì lợi nhuận, họ cứ lờ đi, tiếp tục sử dụng trẻ em lao động, trả lương rẻ mạt. Điều đó ảnh hưởng đến sức khỏe, tinh thần, tính mạng các em. Đây là một hiện tượng coi thường, trốn tránh pháp luật.


´Để bảo vệ trẻ em nông thôn trước những hiện tượng đó, thời gian tới cần lưu tâm hơn những gì, thưa ông?


Trong thời gian qua, đã có nhiều dự án, chương trình đề ra các mục tiêu để bảo vệ, chăm sóc trẻ em nói chung, trong đó có trẻ em khu vực nông thôn, miền núi, dân tộc thiểu số; có nội dung phòng tránh lao động trẻ em. Gần đây nhất, nội dung này đã đưa vào Chương trình hành động quốc gia vì trẻ em Việt Nam giai đoạn 2020. Thủ tướng đã có chỉ thị 1408/CT-TTg về tăng cường bảo vệ trẻ em, nói rõ những địa phương nào để xảy ra tình trạng xâm hại trẻ em thì lãnh đạo phải chịu trách nhiệm. Đảng vừa có chỉ thị số 20 của Bộ Chính trị về chăm sóc giáo dục bảo vệ trẻ em trong thời kỳ mới, đang tiến hành triển khai.


Nếu làm đúng những chỉ thị, văn bản đó thì chắc chắn trẻ sẽ được bảo vệ tốt hơn. Tuy nhiên, đã có chỉ đạo nhưng thực hiện còn chưa nghiêm, còn xa rời giữa thực tế và văn bản. Vì thế, để bảo vệ tốt hơn trẻ nông thôn nói riêng và trẻ em nói chung tránh bị rơi vào những trường hợp bị lừa, bị bóc lột sức lao động, cần thiết phải có mạng lưới bảo vệ trẻ em dựa vào cộng đồng từ lãnh đạo địa phương, công an, các đoàn thể… thì mới ngăn chặn được tận gốc. Song song là công tác tuyên truyền về quyền, về luật và nâng cao nhận thức của các bậc cha mẹ, của lãnh đạo địa phương về các chương trình bảo vệ trẻ em để họ hiểu được những cạm bẫy với con trẻ.


Với các trường hợp vi phạm, đòi hỏi các chế tài mạnh hơn nữa. Các ngành tư pháp, lao động phải cùng rà soát để có quy định rõ ràng, cụ thể. Chẳng hạn, với những ông bố bà mẹ có âm mưu hoặc cố tình đẩy trẻ em vào những tình thế có nguy cơ bị xâm hại, bóc lột thì hiện nay vẫn chưa có văn bản pháp luật để xử lý. Việc xử phạt phải nghiêm: có thể phạt tù, giải tán các cơ sở sản xuất, tước giấy phép kinh doanh… Nếu xử tới nơi tới chốn, nghiêm minh thì hiện tượng tương tự sẽ giảm. Kiểm tra giám sát cũng phải thường xuyên để phát hiện những trường hợp sử dụng lao động trẻ em.


Gốc rễ của vấn đề trẻ bỏ nhà đi lang thang, bị “lừa” vào những nơi làm việc nguy hiểm vẫn là nghèo và thất nghiệp, do đó, vấn đề cần quan tâm nữa là hỗ trợ kinh tế cho các gia đình, hỗ trợ học nghề tạo việc làm ở địa phương để trẻ gắn kết với địa phương… Tóm lại, để giải quyết vấn đề này, các giải pháp đã làm và nay phải tăng cường hơn, tổ chức xã hội phải vào cuộc mạnh hơn nữa.


Xin cảm ơn ông!


Mạnh Minh (thực hiện)

Vấn đề quan tâm

Phóng sự - Điều tra

Việc làm

Từ thiện

Gương tốt - việc tốt

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép xuất bản Số 16/GP-TTĐT cấp ngày 11/3/2009
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 04-38267042, 04-38252931(2339,2208)- Fax: 04-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản
Liên kết site: báo thể thao, ngoại hạng anh