Xe khách tư nhân: Những “hung thần” quốc lộ!

6 trong 7 vụ tai nạn giao thông (TNGT) thảm khốc trên các tuyến quốc lộ trong cả nước diễn ra từ đầu năm đến nay liên quan đến xe khách đã lấy đi tính mạng hàng trăm hành khách cùng lúc, chưa kể hàng chục vụ tai nạn xe khách khác.

Đáng lưu ý, tất cả vụ tai nạn này đều là xe tư nhân gây ra, do lái xe chạy quá tốc độ, lấn trái đường, đi sai làn đường, lạm dụng rượu bia... Tuy vậy, TNGT vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp và đang gióng hồi chuông báo động tới các cơ quan hữu quan, nhất là trong việc cấp phép, quản lý lái xe...

Nhận diện “hung thần”

“Khủng khiếp và kinh hãi...”, là bộc bạch của không ít người đã từng đi xe khách chạy tuyến Hà Nội-Nghệ An, Hà Tĩnh và ngược lại. Có đi mới chứng kiến được vì sao những chiếc xe khách chạy tuyến này được mệnh danh là những chiếc “máy bay đất”, những “cỗ quan tài bay”, còn lái xe thì nổi tiếng “liều” và trở thành nỗi khiếp sợ cho biết bao hành khách.

Xe ô tô khách mang biển số 77L - 3797 chạy quá tốc độ cộng với đường trơn do mưa nên đã xảy ra vụ tai nạn làm 4 người chết và 15 người bị thương nặng. Ảnh: Công Thử - TTXVN


Để mục sở thị những cảm giác bất an như hành khách kể lại, phóng viên chúng tôi đã “liều” một chuyến Hà Nội-Hà Tĩnh bằng xe khách. 8 giờ sáng xuất bến Giáp Bát, mặc dù là ngày thường nhưng lượng khách đi Nghệ An, Hà Tĩnh tại bến xe khá đông. Chọn một xe khách loại 45 chỗ chất lượng cao để đi, nhưng khi đã yên chỗ, những cảm giác bất an bắt đầu ám ảnh khi trên xe không có đủ các điều kiện đảm bảo an toàn như đai thắt, búa thoát hiểm, bình xịt cứu hỏa... Vì muốn mục sở thị những hiểm họa trên đường, chúng tôi chọn chỗ ngồi trên đầu xe, dẫu biết vị trí này chẳng an toàn chút nào. Vừa vào đường cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, chiếc xe đã tăng tốc, không nhường và liên tục vượt lên các xe phía trước, đồng hồ đo tốc độ chỉ 90 km/h, vượt quy định cho phép. Đến địa phận tỉnh Hà Nam, gặp xe container chở nặng đang ì ạch chạy, người lái xe liên tục bấm còi inh ỏi, bật đèn hiệu xin vượt, nhưng chiếc xe container không nhường, bất ngờ chiếc xe đảo sang vượt phải. Do gặp một chiếc xe con chạy cùng chiều, nên không thể vượt lên, người lái xe tiếp tục nhấn ga, đánh lái sang trái vượt. Mọi người trên xe được dịp chao đảo: “Đi kiểu gì thế?”. Không có ai trả lời... Chỉ đến khi gần tới địa phận tỉnh Hà Tĩnh, lái xe dường như mới chùn tay, khi thấp thoáng dọc hai bên đường là miếu thờ những nạn nhân xấu số chết vì TNGT trên cung đường “điểm đen TNGT” này. Xe về đến Bến xe Hà Tĩnh an toàn, người thở phào nhẹ nhõm, người thở dài lo lắng nghĩ tới những chuyến đi sắp tới...

Theo số liệu của Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) đường bộ, đường sắt (Bộ Công an), từ đầu năm đến nay, cả nước xảy ra trên 50 vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến xe khách, đều là xe tư nhân, làm 166 người chết, 185 người bị thương. TNGT xe khách vẫn đang diễn biến rất phức tạp, khi chưa đầy hai tuần đầu tháng 7/2011, liên tiếp xảy ra các vụ TNGT xe khách thảm khốc (Hà Tĩnh 3 vụ, Lâm Đồng 1 vụ).

Chỉ vì sự thiếu trách nhiệm của người lái xe, phóng nhanh, vượt ẩu, tranh giành khách, nóng vội về bến để kịp quay vòng chuyến khác, đã gây biết bao đau thương cho nhiều gia đình. Ám ảnh từ những chuyến đi, những vụ tai nạn chết người cũng đã khiến nhiều lái xe phải bỏ nghề, chuyển nghề, hoặc mang thương tật suốt đời. Điều này cho thấy vấn đề quản lý, sát hạch, đào tạo cấp phép, tuyển chọn lái xe lỏng lẻo của các doanh nghiệp tư nhân hiện nay và tiếp tục báo động tình trạng doanh nghiệp vì lợi nhuận, lái xe vì được “giao khoán”, nên đã không tuân thủ Luật Giao thông đường bộ (GTĐB). Trong các vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng, điều tra cho thấy nhiều trường hợp lái xe chạy liên tục quá 4 giờ hoặc trên 8 giờ/ngày, làm tăng nguy cơ xảy ra TNGT.

Một cảnh "rợn người" trên quốc lộ 6, đoạn qua huyện Kỳ Sơn (Hòa Bình). Ảnh: Trần Việt - TTXVN


Thực tế trên cũng cho thấy, các vụ TNGT thảm khốc xảy ra trên quốc lộ đều là xe khách đường dài, chất lượng tốt, có cả xe “giường nằm cao cấp”. Tuy nhiên, do không bị quản lý sát sao từ phía doanh nghiệp cũng như cơ quan chức năng, nên tay nghề, đạo đức của lái xe hiện nay bộc lộ nhiều bất cập đáng lo ngại. Bởi nhìn về hình thức, việc dạy và học tại các trung tâm có vẻ khách quan, nhưng quản lý đào tạo không chặt chẽ, đăng ký, nộp tiền là đi học và thời gian học cũng không đủ theo quy định. Trong suốt quá trình đào tạo lái xe hiện nay, người học và người dạy không tập trung về luật, học viên được dạy kỹ năng trả lời đúng đáp án như con vẹt nên không hiểu sâu sắc về luật.

Đạo đức lái xe phải đặt lên hàng đầu

Nhiều chuyên gia trong lĩnh vực giao thông khẳng định, những vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng xảy ra thời gian gần đây phần lớn là do các chủ xe khách tốc hành đường dài vì lợi nhuận, nên thiếu quản lý, giáo dục lái xe, thậm chí còn khuyến khích lái xe chở thêm khách, bất chấp các quy định về giao thông trên đường. Lái xe mặc sức chạy nhanh, lấn tuyến, giành đường, tranh khách và tranh thủ thời gian để bù lại các đoạn đường phải hạn chế tốc độ. Bên cạnh đó, có lái xe chở khách hiện nay không qua trường lớp, nhiều phụ xe tự học lái xe, rồi “chạy chọt” kiếm cho được bằng lái để thành lái xe chính. Thậm chí, có những lái xe tuổi còn rất trẻ, chưa đủ độ chín trong nghề, lại hiếu thắng, liều lĩnh, phóng nhanh vượt ẩu, gây ra TNGT là điều tất yếu. Vì vậy, để hạn chế TNGT, các cơ quan hữu quan cần sớm tổng kiểm tra lại các quy trình quản lý, đào tạo, cấp phép, bồi dưỡng đạo đức cho đội ngũ lái xe.

Báo cáo sơ kết 4 năm thực hiện Nghị quyết số 32/2007/NQ-CP của Chính phủ do Tổng cục Đường bộ Việt Nam thực hiện cho thấy, từ năm 2007 đến nay, nguyên nhân của các vụ TNGT chủ yếu do người điều khiển phương tiện tham gia giao thông không chấp hành quy tắc giao thông đường bộ như: Đi sai phần đường chiếm 18,1% số vụ; tránh, vượt sai quy định 16,4% số vụ; vi phạm tốc độ 19,1% số vụ; chuyển hướng không quan sát 16,8% số vụ; phương tiện không đảm bảo an toàn kỹ thuật 11,5% số vụ; nguyên nhân khác 18,2% số vụ… Tuyến đường xảy ra TNGT nhiều nhất là quốc lộ 1A - tuyến giao thông huyết mạch của cả nước, có lưu lượng phương tiện tham gia giao thông lớn. Mặc dù tổng số vụ TNGT trên tuyến này đã giảm dần qua từng năm, tuy nhiên, tại một số địa phương có tuyến đi qua, TNGT do xe khách gây ra vẫn chiếm tỷ lệ lớn từ 35-40% và vẫn gia tăng ở các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Nam, Thanh Hóa, Phú Yên...

Thực tế trên cho thấy, việc giáo dục đạo đức đội ngũ lái xe cần phải được đặc biệt coi trọng.

Ý Kiến:

Các chủ xe quá dễ dãi trong tuyển dụng lái xe
Thượng tá Trần Sơn, Phòng Hướng dẫn tuyên truyền Luật GTĐB (Cục CSGT đường bộ, đường sắt-Bộ Công an) cho biết: Các vụ TNGT thảm khốc thời gian qua đều xảy ra với xe khách tư nhân. Nhiều chủ xe đã quá dễ dãi trong việc tuyển dụng lái xe, thậm chí tuyển dụng cả lái xe điều khiển loại xe không đúng yêu cầu; điều khiển xe với sức ép về mức khoán, quay vòng xe nhanh để thu lợi nhuận cao, nên lái xe đã chở quá tải, phóng nhanh vượt ẩu, đua tốc độ, tranh giành khách… Bên cạnh đó, khâu quản lý nhà nước về trật tự ATGT còn hạn chế đã khiến nhiều vụ TNGT thảm khốc xảy ra. Đó là quá trình đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe, đăng kiểm phương tiện đang có nhiều bất cập như: Gian lận, bớt xén thời gian học; các trung tâm sát hạch thì “trăm hoa đua nở”... Vì vậy, việc đào tạo, giáo dục đạo đức đội ngũ lái xe đang là vấn đề cần được quan tâm cấp bách.

TNGT nghiêm trọng thường xảy ra vào đêm và sáng sớm
Ông Thân Văn Thanh, Chánh văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia cho biết: Các vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng gần đây đều có điểm chung là thường xảy ra vào đêm và sáng sớm. Lúc này, lái xe thường mỏi mệt, buồn ngủ, cũng như thiếu vắng sự giám sát của lực lượng chức năng. Khi xảy ra tai nạn, lái xe là người chịu hết trách nhiệm, xe bị hỏng hóc đã có bảo hiểm, nên chủ xe không lo lắng nhiều. Bên cạnh đó, Luật GTĐB quy định, nếu như xe xuất phát lúc 22 giờ thì đến 2 giờ hôm sau, lái xe phải được nghỉ để người khác thay thế, nhưng thực tế có nhiều trường hợp đến 2 giờ, lái xe không nghỉ và lái tiếp đến 3 giờ thì gây tai nạn. Vì vậy, để hạn chế các vụ TNGT, ngoài vấn đề giáo dục đạo đức đội ngũ lái xe, còn là đạo đức của các chủ xe. Họ cần bố trí lịch chạy, nhân lực phù hợp, để đảm bảo lái xe không điều khiển phương tiện chạy qua đêm hoặc quá lâu trên hành trình.

Nghiêm trọng nhất là vi phạm về tốc độ
Thượng tá Nguyễn Thanh Bảo, Trưởng phòng CSGT Công an tỉnh Hà Tĩnh: Trong các loại vi phạm giao thông trên quốc lộ, nghiêm trọng nhất là vi phạm về chạy quá tốc độ, đây là nguyên nhân của hầu hết các vụ TNGT. Điển hình là 2 vụ tai nạn xe khách trong ngày 5/7 và 7/7/2011 trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh cho thấy lái xe đã chạy với tốc độ quá cao, gặp tình huống bất ngờ không thể xử lý kịp. Bên cạnh đó, các vụ tai nạn đều xảy ra vào rạng sáng. Thực tế này cho thấy việc quan tâm hơn đến điều kiện hoạt động, sinh hoạt của lái xe, lịch trình chạy đêm... chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến khả năng xử lý tình huống và khi đã xảy ra va chạm thì hậu quả khôn lường.


Nguyễn Tiến

Vấn đề quan tâm

Phóng sự - Điều tra

Việc làm

Từ thiện

Gương tốt - việc tốt

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép xuất bản Số 16/GP-TTĐT cấp ngày 11/3/2009
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 04-38267042, 04-38252931(2339,2208)- Fax: 04-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản
Liên kết site: báo thể thao, ngoại hạng anh