Tư vấn thiết kế thiệt thòi ngay trên sân nhà

Đó là câu chuyện mà các đơn vị tư vấn thiết kế trong nước đang phải gánh chịu. Theo kiến trúc sư (KTS) Nguyễn Văn Tất (Hội KTS TP Hồ Chí Minh), chính sách thiết kế phí tại Việt Nam thấp đến mức bất hợp lý, ảnh hưởng đến tâm lý của người làm nghề.


Chịu thiệt ngay trên sân nhà

 

Chi phí cho tư vấn thiết kế trong nước bị siết chặt khiến họ bị thiệt thòi ngay trên sân nhà. Ảnh: Hoàng Hải-TTXVN

 

Hiện trung bình phí thiết kế ở Việt Nam là 2% trên giá trị dự toán xây lắp, trong khi theo thông lệ quốc tế đạt trung bình ở mức 10% trên mức tổng đầu tư. Mặt khác, khi suất đầu tư ở Việt Nam chỉ khoảng 500 USD/m2 thì công trình tương đương ở láng giềng như Xinhgapo hay Malaixia cao gấp 3 hay 4 lần.


Như vậy, chênh lệch giá trị không phải chỉ khoảng 5 lần (tính theo phần trăm) mà thực tế có thể lên tới 15 hay 20 lần (tính theo giá trị công việc thực chất).


Tuy nhiên vấn đề bất hợp lý được các KTS chỉ ra là tư vấn nội đang phải chịu thiệt thòi ngay trên sân nhà. Trong khi chi phí dành cho tư vấn nội bị siết chặt thì với tư vấn ngoại lại được buông lỏng và chủ yếu do thỏa thuận. Bởi vậy, chưa cần so sánh giữa thị trường Việt Nam với thị trường quốc tế mà ngay trong nước, phí thiết kế cũng chênh lệch nhiều, GS Phạm Sỹ Liêm (Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam) khẳng định.


Đại diện cho các KTS hành nghề ở TP Hồ Chí Minh, KTS Khương Văn Mười cũng nhận định: Thiết kế phí ở Việt Nam quá thấp, “mức giá cao nhất của Việt Nam còn thấp hơn các công trình đơn giản của nước ngoài”, dẫn đến chất lượng công trình kém. Giá tư vấn quy hoạch cũng rất vô lý. Công trình quy hoạch chung có quy mô càng lớn, thì giá càng thấp, còn quy hoạch chi tiết thì lại được giá cao. Trong khi đó, phần quy hoạch chung cần phải nghiên cứu đầu tư rất nhiều. 


Hiện tỷ lệ giữa thiết kế phí của thiết kế cơ sở với thiết kế bản vẽ thi công cũng không hợp lý. Giai đoạn thiết kế cơ sở, tác giả phải đầu tư sáng tác mất nhiều thời gian, công sức nhưng chi phí thiết kế cơ sở chỉ là một phần nhỏ trong chi phí lập dự án. Nếu trong giai đoạn thiết kế bản vẽ thi công, chủ đầu tư đấu thầu, nhiều nhà thầu bỏ giá 40 - 50% thì người lập thiết kế cơ sở sẽ bị thiệt thòi. Do vậy, tỷ lệ này cũng cần được xem xét lại cho hợp lý và nên quy định giá cận dưới khi đấu thầu.

Bộ Xây dựng đang tính toán lại mức chi phí dành cho công tác tư vấn thiết kế theo hướng tăng từ 1,3 - 1,7 lần so với hiện tại. Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng khẳng định, điều này sẽ giải tỏa tâm lý cho người làm nghề, không để lực lượng tư vấn thiết kế thiệt thòi. Tuy nhiên, song hành là yêu cầu về chất lượng tư vấn sẽ phải đòi hỏi ở mức cao hơn.


 

Xây dựng quy chế mới về phí


Tăng chi phí thiết kế cũng là một trong những giải pháp được các KTS trông đợi. Tuy nhiên, họ thực sự mong mỏi cơ quan chức năng nghiên cứu và ban hành Luật KTS hoặc Luật Hành nghề KTS nhằm cải thiện môi trường hành nghề kiến trúc. Tuy nhiên, trong khi chờ giải pháp lâu dài, KTS Nguyễn Văn Tất cho rằng vẫn cần những biện pháp cấp bách làm bước đệm nhằm cải thiện chất lượng đầu tư kiến trúc nhanh nhất. Đó là việc xây dựng và ban hành quy chế mới về phí tư vấn quy hoạch và thiết kế kiến trúc tương đồng với thông lệ khu vực và phù hợp mức đầu tư trong nước.


Theo đề xuất của các KTS, thiết kế phí cần được tính phần trăm như thông lệ khu vực trên tổng mức đầu tư (điều kiện tại thị trường Việt Nam) và không tách rời nội dung tư vấn bắt buộc ban hành cùng lúc.


Bên cạnh đó, thiết kế phí phần kiến trúc và phối hợp quyền tác giả phải được tính độc lập với các phần kỹ thuật khác như kết cấu, điện nước, nội thất... Mặt khác, thiết kế phí phải đi kèm nội dung sản phẩm các bước tư vấn, thể hiện rõ và hợp lý phần chi phí cho bước thiết kế ý tưởng và xác định bước này được giữ quyền tác giả.


Trên thực tế, trong tất cả các quy định về thiết kế hiện hành không có khoản nào trả cho ý tưởng kiến trúc. Thiết kế phí chỉ bắt đầu trả khi làm thiết kế cơ sở, trên một ý tưởng kiến trúc miễn phí trước đó thông qua thi cử hoặc tự nguyện của KTS.


Trong trường hợp thi phương án kiến trúc, cần ràng buộc nhà tổ chức phải có nghĩa vụ đảm bảo đối xử công bằng với thí sinh tham gia về quyền lợi tác giả. Trên cơ sở thiết kế phí được xác định là phí tối thiểu, tác giả - KTS được thương lượng gia tăng bằng uy tín, thương hiệu... nhưng tuyệt đối không được bớt nội dung tư vấn bắt buộc chung.


Khi thành quả lao động được đánh giá đúng, các tổ chức pháp nhân trong thiết kế cũng sẽ vì vậy mà bắt buộc phải chuyên nghiệp hơn để có thể đảm đương những trách nhiệm được quy định. Như vậy, hoạt động tư vấn kiến trúc sẽ thay đổi theo hướng tích cực, góp phần nâng cao chất lượng các công trình xây dựng và tô điểm thêm diện mạo đô thị.



Thu Hằng

Tin khác
  • Gia tăng ô nhiễm ở nông thôn do chất thải rắn

    Gia tăng ô nhiễm ở nông thôn do chất thải rắn

    01:33 ngày 24/08/2012

    Một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng gia tăng ô nhiễm môi trường nông thôn là do chất thải rắn phát sinh từ việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật trong hoạt động trồng trọt, nguồn thải từ phân bón và chăn nuôi, rác thải sinh hoạt và các làng nghề.

Vấn đề quan tâm

Phóng sự - Điều tra

Việc làm

Từ thiện

Gương tốt - việc tốt

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép xuất bản Số 16/GP-TTĐT cấp ngày 11/3/2009
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 04-38267042, 04-38252931(2339,2208)- Fax: 04-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản
Liên kết site: báo thể thao, ngoại hạng anh