Tạo bước đột phá cho khoa học và công nghệ

Sau 16 năm Nghị quyết Trung ương 2 đi vào cuộc sống, khoa học và công nghệ (KH&CN) nước ta đã có bước tiến dài. “Những thành tựu to lớn đạt được trong hơn 25 năm tiến hành công cuộc đổi mới đất nước có vai trò quan trọng của KH&CN” - Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân nhận định.

 

Bước tiến trong phát triển KH&CN


Tiềm lực KH&CN của đất nước đã có bước phát triển mạnh mẽ, đội ngũ cán bộ KH&CN phát triển nhanh về số lượng với trên 4,2 triệu người có trình độ từ cao đẳng, đại học trở lên, trong đó có hơn 24.000 tiến sỹ, 101.000 thạc sỹ, tăng 4,6 lần so với năm 1996. Số người trực tiếp làm công tác nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trên 62.000 người, tăng 3 lần so với năm 1996.


Đặc biệt, đã xuất hiện lớp cán bộ KH&CN trẻ được đào tạo bài bản tại nhiều quốc gia tiên tiến về KH&CN, hăng hái, nhiệt huyết với đất nước. Cả nước có trên 1.600 tổ chức KH&CN, tăng 8 lần so với năm 1996, trong đó các tổ chức ngoài công lập có xu hướng ngày càng gia tăng. Loại hình tổ chức KH&CN mới – doanh nghiệp KH&CN đã được hình thành, có triển vọng trở thành lực lượng sản xuất đi đầu trong ứng dụng KH&CN ở các ngành, các lĩnh vực…


Gian hàng giới thiệu rau an toàn của Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội tại Chợ công nghệ và Thiết bị quốc tế Việt Nam 2012.


Đặc biệt, từ năm 2000, Luật KH&CN được Quốc hội thông qua đã đưa tỷ lệ chi ngân sách nhà nước cho KH&CN hàng năm đạt 2%, tốc độ tăng trung bình đạt 16,5%/năm.

Điều này đã bước đầu tạo điều kiện cho hoạt động đầu tư phát triển tiềm lực KH&CN, xây dựng và nâng cấp các phòng thí nghiệm, đào tạo nhân lực KH&CN trình độ cao và triển khai nhiệm vụ KH&CN các cấp phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước…


Thứ trưởng Bộ KH&CN Nghiêm Vũ Khải cho rằng: “Quyết định của Trung ương Đảng, Quốc hội đầu tư 2% ngân sách cho KH&CN từ năm 2000 là quyết định mang tính chất đột phá đã tạo điều kiện nhất định đưa nền KH&CN nước ta ngày càng phát triển”…


Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, hoạt động KH&CN vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng và vị trí quốc sách hàng đầu, chưa thực sự trở thành động lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và khắc phục được tình trạng tụt hậu so với khu vực và thế giới.


Bộ trưởng Nguyễn Quân cũng chỉ rõ những nguyên nhân đang cản trở sự phát triển KH&CN. Đó là nhiều chủ trương, đường lối của Đảng về KH&CN chậm được quán triệt và tổ chức thực hiện; công tác quản lý nhà nước chưa theo kịp sự phát triển của KH&CN cũng như sự chuyển đổi của nền kinh tế; chính sách sử dụng, trọng dụng đội ngũ cán bộ KH&CN chưa thỏa đáng; phương thức đầu tư và cơ chế tài chính cho KH&CN còn nhiều bất cập…


Đặt trọng tâm vào phát triển KH&CN


Phát triển bằng KH&CN, dựa vào KH&CN, nguồn nhân lực chất lượng cao và phát triển kinh tế tri thức là con đường tất yếu để Việt Nam đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh.


Cán bộ Trung tâm Khoa học và sản xuất lâm - nông nghiệp Quảng Ninh theo dõi sự phát triển của giống cây.


Chặng đường hơn 25 năm tiến hành công cuộc đổi mới đã cho thấy những thành tựu Việt Nam đạt được chủ yếu do các cải cách đột phá trong cơ chế quản lý, xóa bỏ các rào cản, giải phóng lực lượng sản xuất. “Giờ đây, khâu đột phá phải đặt trọng tâm vào phát triển KH&CN và chỉ dựa vào KH&CN hiện đại chúng ta mới có thể tạo ra sự tăng trưởng kinh tế - xã hội theo chiều sâu, bảo đảm sự phát triển nhanh và bền vững. Từ đó thoát ra khỏi “bẫy thu nhập trung bình” và vươn lên gia nhập khối các quốc gia phát triển” - Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân nhấn mạnh.


Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân cho rằng, nhiều quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển KH&CN của Nghị quyết Trung ương 2 đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Vì vậy, định hướng phát triển KH&CN trong thời gian tới cần tiếp tục thực hiện bằng được quan điểm lớn, quan trọng đã được đề ra là: phát triển KH&CN cùng với giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là động lực quan trọng nhất bảo đảm thành công của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước…


Trong thời gian tới, Việt Nam đề ra mục tiêu có nền KH&CN phát triển nằm trong nhóm các nước dẫn đầu ASEAN, một số lĩnh vực KH&CN đạt trình độ tiên tiến thế giới, tiềm lực KH&CN đáp ứng các yêu cầu cơ bản của một nước công nghiệp theo hướng hiện đại… Để đến năm 2020, hoạt động KH&CN thông qua yếu tố năng suất tổng hợp đóng góp khoảng 35% tăng trưởng kinh tế; giá trị sản phẩm công nghệ cao và sản phẩm ứng dụng công nghệ cao đạt khoảng 45% trong tổng GDP; tốc độ đổi mới công nghệ, thiết bị đạt 20%/năm; giá trị giao dịch của thị trường KH&CN tăng trung bình 15-17%. Đặc biệt, tổng đầu tư xã hội cho KH&CN đạt 1,5% GDP vào năm 2015 và trên 2% GDP vào năm 2020 (hiện nay tổng đầu tư của toàn xã hội vào KH&CN chỉ đạt khoảng 1% GDP); bảo đảm mức đầu tư cho KH&CN đạt tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hàng năm.


Việt Nam đang trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chỉ còn 8 năm để hoàn thành mục tiêu đưa đất nước cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 như Đại hội Đảng XI đã đề ra.


Việc Hội nghị Trung ương 6 khóa XI sẽ bàn và cho ý kiến vào Đề án “Phát triển khoa học và công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế”, để ban hành một Nghị quyết mới về KH&CN với một hệ quan điểm mới và tư duy mới, sẽ góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn cản trở, dành ưu tiên và tập trung mọi nguồn lực để phát triển KH&CN làm động lực quan trọng nhất trong phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa…


Nguyễn Bích Thủy

Chính trị

Hội nhập

Phản hồi

Góc nhìn

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép xuất bản Số 16/GP-TTĐT cấp ngày 11/3/2009
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 04-38267042, 04-38252931(2339,2208)- Fax: 04-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản
Liên kết site: báo thể thao, ngoại hạng anh