Xuất khẩu tôm gặp khó khăn

Liên tiếp các tháng trong quý II/2012, xuất khẩu (XK) tôm sú giảm mạnh. Có thể nói, những khó khăn, thách thức cho một năm XK tôm đã bắt đầu lộ diện rõ rệt.

Sản xuất cầm chừng


Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, 6 tháng đầu năm 2012, xuất khẩu tôm đạt gần 900 triệu USD, giảm nhẹ so với cùng kỳ năm ngoái.


Hiện, Mỹ và EU là những thị trường nhập khẩu lớn của tôm Việt Nam. Tuy nhiên, từ đầu năm đến nay, kim ngạch xuất khẩu sang 2 thị trường này đều giảm.


Kim ngạch xuất khẩu tôm sang thị trường Mỹ đạt khoảng 230 triệu USD, giảm gần 5% so với cùng kỳ trước. Thị trường EU đều sụt giảm từ 15-40% so với cùng kỳ năm ngoái.


Trong số các thị trường, từ đầu năm đến nay, giá trị xuất khẩu tôm sang thị trường Nhật Bản tăng trưởng tương đối tốt, tăng khoảng 28% so với cùng kỳ năm 2011 nhưng hiện nay các doanh nghiệp lại đang phải đối mặt với việc Nhật Bản đang gia tăng kiểm soát, đặc biệt là "rào cản" Ethoxyquin đối với riêng tôm từ Việt Nam.

Bên cạnh những khó khăn về thị trường xuất khẩu, có lẽ dịch bệnh trên tôm đang là vấn đề làm “đau đầu” ngành tôm nhất bởi những hệ lụy của nó gây tổn thất lớn cho cả người nuôi lẫn doanh nghiệp.


Dây chuyền chế biến tôm đông lạnh xuất khẩu tại Công ty TNHH Chế biến thủy sản Minh Phú (Hậu Giang). Ảnh: Trần Việt - TTXVN


Theo Tổng cục Thủy sản, đến hết tháng 6/2012, tại 7 tỉnh ĐBSCL có 16.569 ha nuôi tôm bị thiệt hại. Trong đó tại nhiều tỉnh, diện tích tôm nuôi bị dịch bệnh tăng mạnh so với cùng kỳ năm ngoái như Cà Mau, Sóc Trăng. Diện tích nuôi tôm sú thâm canh và bán thâm canh bị bệnh thiệt hại tăng đến hơn 100% so với cùng kỳ năm trước.


Trong khi đó, trên thị trường thế giới, sức ép cạnh tranh từ nhiều nước sản xuất tôm khác đang đẩy các nhà xuất khẩu tôm Việt Nam vào thế “tiến thoái lưỡng nan” khi họ đang buộc phải bán tôm với giá ngang bằng hoặc thậm chí thấp hơn các đối thủ cạnh tranh như Ấn Độ hay Indonesia trong bối cảnh chi phí đầu vào đều tăng mạnh.


Tương tự ngành cá tra, các doanh nghiệp chế biến XK tôm từ đầu năm đến giờ cũng đối mặt với việc ngân hàng đòi nợ cũ và siết chặt tín dụng trong việc cho vay mới, khiến họ gặp khó khăn về vốn nên chỉ thu mua cầm chừng để chế biến cho các đơn hàng đã ký, không dám thu mua chế biến để dự trữ như trước đây.

Từng bước tháo gỡ khó khăn

Theo các chuyên gia ngành Thủy sản đánh giá, kim ngạch xuất khẩu tôm thời gian qua giảm nguyên nhân chính là do từ tháng 6, hầu hết các nước sản xuất tôm trên thế giới bắt đầu vào chính vụ thu hoạch. Sản lượng thu hoạch tôm của nhiều nước được dự đoán sẽ cao.


Một quy luật bất biến là khi nhu cầu tiêu thụ giảm và nguồn cung tăng, giá sẽ giảm. Điều đáng nói ở đây là các doanh nghiệp nhập khẩu tôm dường như đang “lợi dụng” tình hình thị trường để ép giá các doanh nghiệp xuất khẩu tôm. Do đó, các doanh nghiệp XK tôm Việt Nam hiện cũng không nằm ngoài quy luật này.

Hiện nay, Nhật Bản được đánh giá là thị trường nhập khẩu chủ lực của tôm Việt Nam, nhưng các DN không dám xuất khẩu sang. Để bảo vệ uy tín sản phẩm tôm Việt Nam trên thị trường Nhật Bản và nâng cao kim ngạch xuất khẩu, các DN ngành tôm đều đang trông chờ vào Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) có các động thái đấu tranh quốc tế kịp thời với Chính phủ Nhật Bản yêu cầu điều chỉnh lại giới hạn cho phép đối với chất Ethoxyquin để cho các doanh nghiệp khai thông thị trường quan trọng này.


Thứ trưởng Vũ Văn Tám cũng nhận định rằng, những thách thức lớn nhất đối với xuất khẩu giai đoạn tới là sự gắn kết giữa chế biến xuất khẩu với sản xuất nguyên liệu còn lỏng lẻo; Tuyên truyền và xúc tiến thương mại chưa đạt kết quả cao; Quản lý chất lượng theo chuỗi sản phẩm với việc đưa ra các chứng chỉ về chất lượng ở mức cao nhất của thế giới chưa được tổ chức bài bản….


Hiện Tổng cục Thủy sản cũng đang kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hoàn thiện hệ thống Chi cục thủy sản/Nuôi trồng thủy sản và thực hiện phân cấp cho địa phương trong quản lý thức ăn thủy sản, tăng cường kiểm soát dịch bệnh cho tôm.


Đại diện nhiều doanh nghiệp chế biến xuất khẩu tôm cũng đã có kiến nghị: đã đến lúc cơ quan nhà nước phải nhìn nhận lại vai trò của mình trong từng vấn đề mà ngành tôm đang gặp phải để có những hỗ trợ cụ thể và thiết thực, trước hết cho các doanh nghiệp XK tôm trong bối cảnh nhiều khó khăn như hiện nay.


Thúy Hiền

Thị trường

Tài chính

Doanh nghiệp

Bất động sản

Du lịch

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép xuất bản Số 16/GP-TTĐT cấp ngày 11/3/2009
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 04-38267042, 04-38252931(2339,2208)- Fax: 04-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản
Liên kết site: báo thể thao, ngoại hạng anh