Ngành thép lao đao vì phá quy hoạch

Bất chấp những dư thừa về công suất, các dự án sản xuất thép vẫn “mọc lên như nấm” ở các địa phương. Điều này không chỉ phá vỡ quy hoạch mà còn khiến ngành công nghiệp thép rơi vào khủng hoảng thừa như hiện nay. Dẫn đến, doanh nghiệp lâm vào cảnh khốn đốn, còn các cơ quan quản lý thì vẫn đang loay hoay với bài toán cung cầu.

Dư thừa công suất, tồn kho tăng cao

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) Nguyễn Tiến Nghi, chính “cơn sốt” sản xuất thép xây dựng bùng lên ở nhiều địa phương đã đẩy ngành thép thép lâm vào cảnh bĩ cực như hiện nay. Trong khi đó, nhu cầu thép cán nóng, thép chế tạo, thép không gỉ... rất lớn thì lại không có doanh nghiệp nào đầu tư sản xuất.

Phôi thép nhập khẩu dùng để cán thép tại Công ty thép Việt Đức thuộc Khu công nghiệp Bình Xuyên (Vĩnh Phúc). Ảnh: Trần Việt - TTXVN


Giải thích điều này, ông Nghi cho biết: Do được phân cấp, địa phương nào cũng nôn nóng thu hút đầu tư, không lường hết khó khăn và dễ dàng chấp nhận các dự án dẫn đến phá vỡ cân đối về số lượng và chủng loại sản phẩm thép.

Hiện nay, cả nước có hơn 400 doanh nghiệp thép, trong đó có gần 120 doanh nghiệp làm thép xây dựng, nhưng chỉ có 26 doanh nghiệp nằm trong quy hoạch. Dự kiến, cả năm 2012 công suất sản xuất lên đến 9 triệu tấn (chưa kể 5 nhà máy công suất 1,5 triệu tấn sắp đi vào hoạt động), trong khi tiêu thụ cả nước chỉ đạt gần 6 triệu tấn/năm. Dư thừa công suất, trong khi kinh tế khó khăn như hiện nay, thị trường bất động sản, chưa có dấu hiệu phục hồi, đầu tư công và xây dựng dân dụng cũng giảm mạnh khiến lượng thép tồn kho ngày càng lớn, nhiều doanh nghiệp thép phải sản xuất cầm chừng để tồn tại, thậm chí là phá sản. Trong khi đó, với việc hội nhập quốc tế sâu, hàng rào thuế quan của Việt Nam phải giảm dần theo lộ trình cam kết WTO và AFTA (Khu vực tự do mậu dịch ASEAN), thép nhập khẩu từ Trung Quốc và các nước trong khu vực ASEAN với ưu thế giá rẻ sẽ càng tạo thêm áp lực cạnh tranh đối với các doanh nghiệp thép trong nước.

Vài năm gần đây, nhiều doanh nghiệp đã tính chuyện đẩy mạnh xuất khẩu để giảm tồn kho. Thế nhưng, hướng đi này cũng không mấy thuận lợi khi kinh tế thế giới chưa hết khó khăn cùng với những rào cản thương mại liên quan đến chống bán phá giá. Với việc xuất khẩu 2 triệu tấn thép các loại của năm 2011, Việt Nam thu về gần 2 tỷ USD, tăng hơn 56% so với năm 2010. Nhưng, lợi nhuận của xuất khẩu thép không cao, chưa kể hoạt động xuất khẩu còn phải đối mặt không ít khó khăn. Trong đó, ngành thép đang phải đối mặt với 3 vụ kiện chống bán ở Mỹ và Inđônêxia.

Cơ cấu lại trước khi quá muộn

Bộ Công Thương nhận định, năm 2012, ngành thép cũng như nhiều ngành khác vẫn chưa thoát khỏi khó khăn. Để tiêu thụ được sản phẩm trong bối cảnh hiện nay, các doanh nghiệp phải đầu tư nghiên cứu, xây dựng kế hoạch đổi mới công nghệ sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm giá thành cũng như tích cực tìm kiếm thị trường xuất khẩu tiềm năng trong khu vực và trên thế giới.

Tuy nhiên, để hạn chế ở mức thấp nhất việc bị kiện chống bán phá giá trong tương lai, các doanh nghiệp xuất khẩu thép trong nước cần phải tìm hiểu kỹ, nắm rõ luật lệ và quy định của các nước nhập khẩu. Đồng thời, tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác thông tin, dự báo thị trường, kịp thời thông báo, tuyên truyền nâng cao nhận thức của các nhà sản xuất, xuất khẩu về các loại rào cản của các nước nhập khẩu nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu, cải thiện chất lượng hàng hóa, tránh rủi ro cho doanh nghiệp khi thực hiện các hợp đồng xuất khẩu.

Bộ Công Thương đã chỉ đạo thương vụ Việt Nam ở các nước tiếp tục làm cầu nối giữa doanh thép trong nước và doanh nghiệp nước ngoài, cung cấp và tư vấn cho doanh nghiệp trong nước thực hiện các chương trình xúc tiến thương mại, đẩy nhanh sự hợp tác, giảm thiểu rủi ro trong giao dịch. Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng đề nghị các địa phương chỉ đạo, rà soát và quản lý chặt chẽ việc cấp giấy chứng nhận đầu tư các dự án thép tại địa phương mình. Đồng thời rà soát và thu hồi giấy chứng nhận đầu tư của các dự án không đủ điều kiện triển khai, tránh cấp phép tràn lan gây nên tình trạng dư thừa công suất đối với các sản phẩm thép.

Trước những khó khăn và thách thức hiện nay, ngành thép cũng giống như các ngành sản xuất khác cần phải cơ cấu lại trước khi quá muộn. Những doanh nghiệp thép không còn đủ sức cạnh tranh vì công nghệ và thiết bị lạc hậu, tiêu hao nguyên liệu và năng lượng lớn, giá thành cao sẽ buộc phải dừng sản xuất hoặc bán lại cơ sở sản xuất cho các nhà đầu tư có tiềm năng để đầu tư đổi mới công nghệ, bảo đảm sản xuất có hiệu quả.

Văn Xuyên

Thị trường

Tài chính

Bất động sản

Du lịch

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép xuất bản Số 16/GP-TTĐT cấp ngày 11/3/2009
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 04-38267042, 04-38252931(2339,2208)- Fax: 04-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản
Liên kết site: báo thể thao, ngoại hạng anh