Eugene Vidocq - Từ tội phạm thành cảnh sát: Kỳ 3: Khắc tinh của thế giới ngầm

Trong thập kỷ đầu những năm 1800, Pari cũng giống như nhiều thành phố lớn khác trên thế giới phát triển nhanh chóng và hệ lụy là nó trở thành một trung tâm của tội phạm. Do thiếu nhân lực và luật pháp chưa hiệu quả, lũ tội phạm nhởn nhơ hoành hành. Chứng kiến tình trạng đó, Vidocq đề xuất với cấp trên là ông Henry và Pasquier về ý tưởng thành lập một đơn vị mới gồm các nhân viên mật mặc thường phục để giám sát những tên tội phạm và những tên từng bị kết án nhưng sinh sống hoặc mới chuyển đến Pari, đồng thời ngăn chặn tội ác khi nó chưa xảy ra. Theo Vidocq, đơn vị an ninh này sẽ có quyền bắt tội phạm trên khắp Pari, chứ không chỉ giới hạn ở từng quận.

Ý tưởng này được ông Henry và Pasquier hoan nghênh nhiệt liệt. Họ cấp kinh phí thành lập đơn vị an ninh mới, giao cho Vidocq 4 nhân viên và một văn phòng ở số 6 đường Quai de Orfevre. Vidocq mong muốn rằng đội an ninh của mình sẽ có quy mô toàn quốc trong một vài năm tới. Nhưng thực tế, chỉ trong thời gian đầu, đội của Vidocq đã đạt tới trình độ chuyên nghiệp như Sở cảnh sát Luân Đôn ở Anh hay Cục điều tra liên bang Mỹ sau này.

Một vụ bắt giữ tội phạm của Vidocq.

Vidcoq tự mình tuyển nhân viên. Anh đòi hỏi họ phải thuộc Pari như lòng bàn tay, biết nhòm vào nhà nào, biết rình ở ngõ ngách nào và có đôi mắt mèo nhìn xuyên bóng tối. Những nhân viên Vidocq chọn đều là những người có tiền án tiền sự. Theo anh, họ là những người duy nhất đủ cứng rắn và khôn ngoan để đối mặt với thế giới mà trước đây họ từng là một phần. Để thâm nhập thế giới đó, điều đầu tiên là phải chiếm được lòng tin của tội phạm.

Với những nhân viên đặc biệt này, Vidocq đã tóm được vô số bọn tội phạm trong giai đoạn quan trọng của lịch sử Pari. Vidocq có một niềm tin rằng những người từng bị kết án nếu được hỗ trợ có thể là một thành viên có ích cho xã hội - một suy nghĩ được coi là mang tính cách mạng trong thời Vidocq sống.

Thành công nhanh chóng của Vidocq khiến nhiều đồng nghiệp ghen ghét. Thế nên, họ chĩa mũi dùi vào việc Vidocq tuyển tội phạm vào sở cảnh sát. Họ bắt đầu gọi đội an ninh mới này là “Băng đảng của Viddocq” và cho rằng những kẻ từng bị kết án không thể được trọng vọng giống như những người khác. Ghen ghét cũng phải vì chỉ trong một thời gian ngắn, Vidocq đã làm những điều mà cảnh sát Pari bó tay hàng năm trời. Số vụ bắt giữ và kết án từ khi có sự can thiệp của Vidocq tăng đột biến.

Thành phố Pari những năm 1800.

Điển hình là vụ đột kích quán rượu khét tiếng Desnoyer’s - từ lâu đã là một trong những nơi trú ẩn của đủ loại tội phạm. Khách khứa ở Desnoyer’s lúc nào cũng đông đúc như một đội quân. Cấp trên cho rằng Vidocq cần cả một đạo quân để dẹp Desnoyer’s nhưng thực tế, anh chỉ mang theo 6 người, một mẩu phấn, một túi còng tay và một lệnh của tòa án.

Ngay sau khi bước qua cửa Desnoyer’s, điềm nhiên vào giữa đám đông, yêu cầu mọi người đi ra ngoài phố theo hàng một. Vidcoq quan sát chăm chú từng khuôn mặt vừa đi ra. Khi anh nhận ra kẻ muốn bắt, anh dùng phấn vạch một dấu nhân sau lưng người đó, ám chỉ với người của mình ở bên ngoài rằng đó là kẻ cần bắt. Đêm đó, viên phấn của Vidocq đã giúp anh đưa được 38 tên vào nhà tù. Trước khi rời Desnoyer’s, Vidocq nói: “Tôi là Vidocq! Hãy nhớ tên tôi!”.

Một vụ nổi bật nữa cũng khiến tên tuổi của Vidocq nổi danh. Một chiều nọ, Vidocq để ý thấy một người đàn ông bận đồ quý tộc, ngực đeo huy chương lấp lánh bước ra từ cửa Pavillion de Flore, một khu vực trong cung điện Louvre. Anh nhận ra đằng sau bộ cánh hào nhoáng đó chính là khuôn mặt của Chambreiul, một tên vô lại từng ở tù cùng anh. Lẽ ra hắn phải ngồi tù lâu hơn vì tội ăn cắp tiền.

Đội an ninh của Vidocq bắt đầu điều tra. Vidocq phát hiện ra rằng Chambreiul vừa vào Pari bằng giấy tờ giả, giả danh là người quý tộc, lừa lọc cả xã hội, trong đó có Thủ tướng Pháp để trở thành cảnh sát trưởng cung điện Louvre. Trước sự kinh hãi của Bộ Nội vụ và sự xấu hổ của cảnh sát Pari, Vidocq xuất hiện tại cung điện và bắt Chambreiul ngay tại trận. Ông Henry ra lệnh khám xét nơi ở của Chambreiul và phát hiện ra giấy tờ chứng tỏ hắn ta là tên tù vượt ngục.

Cả Pari được trận cười nghiêng ngả. Thủ tướng Pháp phải lên tiếng giải thích. Cảnh sát nổi giận. Vidocq bắt đầu làm cho người Pháp tin vào pháp luật. Anh được người dân yêu quý. Người Pari gọi Vidocq là một ông vua. Anh trở thành anh hùng của các cậu bé. Đám phụ nữ coi anh là người trong mộng và chỉ mong bắt được một ánh nhìn trên khuôn mặt điển trai của Vidocq.

Vidocq là từ cửa miệng ở Pari. Mọi tầng lớp đều nói tới anh. Đối với giới lao động, Vidocq trở thành một người hùng cảnh sát đầu tiên mà thế giới từng có. Vidocq là kẻ khắc tinh với thế giới ngầm.

Với tư cách là người đứng đầu đội an ninh, Vidocq, khi đó mới ở tuổi 40, là người đóng góp nhiều cho quá trình đấu tranh chống tội phạm ở Pháp. Năm 1817, đội an ninh của Vidocq đã có hàng chục nhân viên do đích thân anh chọn. Chỉ trong năm đó, đội của Vidocq đã thực hiện 811 vụ bắt giữ, trục xuất 229 tên tội phạm khỏi Pari.

Thùy Dương

Đón đọc kỳ tới: Biến cố