Hướng tới công bằng giữa đại học công và tư

Mối quan hệ trường công - trường tư trong phát triển giáo dục và đào tạo; Cơ sở giáo dục vì lợi nhuận và không vì lợi nhuận cần những điều kiện gì hay những giải pháp trong đổi mới cơ chế tài chính nhằm hướng tới quyền lợi người học là những vấn đề nóng hổi được đặt ra trong Hội thảo “Đổi mới và phát triển hệ thống các trường ngoài công lập (NCL) ở Việt Nam” do Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với ĐH Hòa Bình và Viện Nghiên cứu phát triển Phương đông tổ chức ngày 29/2 tại Hà Nội.

Thách thức với trường NCL

GS Đặng Ứng Vận, ĐH Hòa Bình cho biết, hiện nay xã hội có yêu cầu cao với các trường NCL nhưng các trường này lại không đủ nguồn lực để thực hiện yêu cầu đó. Nếu tính trên thực tế thì học phí tối thiểu sinh viên phải đóng là 20 triệu đồng/năm/sinh viên. Tuy nhiên, bình quân thu nhập thấp, khả năng chịu đựng học phí cao của các gia đình là rất hạn chế. Học phí không thể tăng cao, nếu tăng cũng có nghĩa là giảm số sinh viên đầu vào. Bởi mục tiêu của xã hội hóa không phải là hướng vào con nhà giàu mà là hướng tới những gia đình không có điều kiện cho con đi học nước ngoài.

Giáo sư Alexander Scheeline, trường ĐH Illinois Mỹ giảng môn Hóa học phân tích cho sinh viên "Chương trình tiên tiến" khoa Hóa trường ĐH Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: Bích Ngọc - TTXVN


Bên cạnh những khó khăn về tài chính còn những khó khăn về nguồn tuyển sinh viên, GS Đặng Ứng Vận bày tỏ: “Hiện nay, các trường đại học NCL bị kiểm soát đầu vào thông qua điểm sàn. Còn các trường công, các trường trọng điểm vẫn có quyền lấy tới điểm sàn; như vậy đồng nghĩa với việc chiếm hết thị phần của các trường tư, đặc biệt là các trường mới thành lập. Tại sao không đặt các trường công và trường trọng điểm vào một thách thức tương tự như các trường tư?”.

Bên cạnh những thách thức về khách quan, các trường NCL còn đối mặt với những hạn chế từ nội tại. GS Phạm Sỹ Tiến, ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội cho rằng, hiện nay các trường NCL vẫn còn tồn tại những hạn chế như: Một số đại học NCL được thành lập khi chưa đủ điều kiện, quy hoạch xây dựng đội ngũ giảng viên và cơ sở vật chất còn mang tính đối phó, khi được thành lập rồi khó thực hiện được kế hoạch cam kết, không tuyển được đủ số sinh viên cần thiết. Thứ hai là hệ thống quản lý của một số trường NCL chưa tốt, thiếu dân chủ, chưa cân đối giữa chi phí cho cá nhân với việc đầu tư chung để phát triển trường. Thứ ba là một số trường NCL chưa có cơ cấu ngành nghề đào tạo hợp lý. Phần lớn các trường NCL đào tạo về kinh doanh, dịch vụ, lĩnh vực kỹ thuật công nghệ còn nhỏ bé.

“Quan niệm trường NCL chưa rõ ràng, tình trạng đánh giá thấp trường NCL còn phổ biến trong giáo dục. Cách nhìn nhận trường NCL là nơi kinh doanh vì lợi nhuận, giảm nhẹ chất lượng, nên có nhiều sinh viên e ngại với trường NCL” - GS Phạm Sỹ Tiến nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ GD - ĐT Bùi Văn Ga cho biết, Bộ không có quan điểm phân biệt trường công và trường tư. Mọi chủ trương chính sách, quy chế hoạt động đều không phân biệt. Nếu có tư tưởng phân biệt đó thì cần nhìn nhận khách quan, tránh ảnh hưởng tâm lý chung của xã hội.

Làm rõ lợi nhuận và phi lợi nhuận

PGS. Trần Quốc Toản, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ cho biết, Bộ GD - ĐT cần phải xác định được đặc trưng cơ bản của cơ sở giáo dục vì lợi nhuận là như thế nào. Khái niệm không vì lợi nhuận cũng phải được làm rõ. Theo PGS Trần Quốc Toản, hiện nay có 3 loại hình trường không vì lợi nhuận: Cơ sở giáo dục miễn phí, trường công không thu học phí; Trường thu học phí thấp, chủ yếu để bù chi; Trường thu học phí cao nhưng không chia lợi nhuận mà dùng lợi nhuận đó để tái đầu tư. Có làm rõ như vậy mới đổi mới được cơ chế tài chính.

Chia sẻ về cách nhìn nhận với loại hình trường ngoài công lập (NCL), Thứ trưởng Bùi Văn Ga cho biết, sau 25 năm hình thành và phát triển, hiện nay hệ thống giáo dục NCL đóng góp khoảng 20% số trường và số học sinh trên toàn quốc. Bộ đánh giá cao nỗ lực của các nhà đầu tư để nâng cao chất lượng đào tạo cũng như quyết tâm xây dựng xã hội học tập và chủ trương xã hội hóa của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, hệ thống trường NCL còn thiếu những quy phạm pháp luật để điều chỉnh hoạt động nên còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình phát triển. Bên cạnh đó mới chỉ đảm bảo với trường công về chuyên môn còn chưa có sự đảm bảo công bằng về tài chính giữa hai loại hình trường công lập và trường NCL.

Đề cập đến những vấn đề nóng hổi mà đại diện các trường phản ánh, Thứ trưởng Bùi Văn Ga cho rằng, từ trước tới nay chưa có cơ chế rõ ràng nên các trường không vì lợi nhuận có nhiều thiệt thòi. Sự công bằng giữa trường công và trường tư mới chỉ được bảo đảm trong chuyên môn, còn cơ chế tài chính còn có sự khác biệt giữa đầu tư nhà nước và đầu tư tư nhân. Về lâu dài, vấn đề này sẽ được xem xét, điều chỉnh để bảo đảm công bằng cho sinh viên các trường NCL.

Thứ trưởng Bùi Văn Ga cho biết, thời gian qua Hiệp hội các trường NCL đã có nhiều đóng góp giá trị xây dựng dự thảo Luật Giáo dục đại học. Dự thảo này đã trình Quốc hội cho ý kiến. Hiện nay Bộ GD – ĐT tiếp tục lấy ý kiến để hoàn thiện dự thảo Luật, làm tiền đề cho những chính sách hỗ trợ phát triển hệ thống trường NCL trong thời gian tới.

Lê Vân

Tuyển sinh

Du học

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép xuất bản Số 16/GP-TTĐT cấp ngày 11/3/2009
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 04-38267042, 04-38252931(2339,2208)- Fax: 04-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản
Liên kết site: báo thể thao, ngoại hạng anh