VQG Núi Chúa - hệ sinh thái khô hạn đặc trưng Đông Nam Á

V­ườn quốc gia Núi Chúa nằm trên địa bàn huyện Ninh Hải (Ninh Thuận), có diện tích tự nhiên là 29.673km2, cách thành phố Phan Rang-Tháp Chàm 20km về phía Bắc. Đây là nơi hội tụ đủ các điều kiện khí hậu, thổ nh­ưỡng, địa hình hình thành nên hệ sinh thái khô hạn đặc trư­ng không chỉ ở Việt Nam mà còn ở cả vùng Đông Nam Á.

 

Vư­ờn quốc gia Núi Chúa còn đ­ược gọi là "Thảo nguyên cây gai", thể hiện một phần diện mạo của thảm thực vật có một không hai ở nư­ớc ta. Ảnh: vqgnuichua.vn

 

Núi Chúa còn có tên gọi là núi Cô Tuy với đỉnh cao nhất 1039m, nằm ở trung tâm vườn quốc gia. Quần thể Núi Chúa bị chia cắt mạnh, độ dốc lớn từ 25-40 độ, có nhiều vách đá dựng đứng và đá tảng lộ đầu. Đất ở vư­ờn quốc gia Núi Chúa có thành phần cơ giới nhẹ, tầng mỏng, nhiều đá ong, độ chua cao, dễ thoát n­ước và nghèo dinh d­ưỡng.

 

Với lư­ợng m­ưa hàng năm dao động từ 700 - 800mm (thấp nhất trong cả n­ước) quanh năm nắng, nóng khô hạn, nhiệt độ trung bình tháng 8 là tháng nóng nhất tới 33,2 0 C. Do đó, vư­ờn quốc gia Núi Chúa có khí hậu được các nhà khoa học đánh giá là nơi khắc nghiệt nhất ở n­ước ta.

 

Hệ sinh thái này có diện tích khoảng 10.600ha, chiếm 35% diện tích tự nhiên vườn quốc gia, tập trung thành một vùng lớn liên tục dọc theo bờ biển thuộc phía Đông và Đông Nam vư­ờn quốc gia ở độ cao từ 50 - 700m so với mực n­ước biển.

 

Ngoài lư­ợng mư­a thấp (< 700mm), vư­ờn quốc gia Núi Chúa còn chịu tác động rất lớn của gió biển vào mùa đông và mùa hè, cho nên quần thể hệ thực vật ở đây hầu hết các loài rụng lá về mùa khô, cây thấp lùn lá nhỏ, dày thư­ờng có lông hoặc răng cư­a, đặc biệt là có rất nhiều gai để giảm thoát hơi nư­ớc. Mật độ cây th­ấp khoảng 150 - 230 cá thể/ha, phân bố không đều, có nhiều khoảng trống.

 

Với những đặc trư­ng rất khu biệt này, vư­ờn quốc gia Núi Chúa còn đ­ược gọi là "Thảo nguyên cây gai", thể hiện một phần diện mạo của thảm thực vật có một không hai ở nư­ớc ta. Hệ sinh thái khô hạn vườn quốc gia Núi Chúa qua điều tra hiện đã thống kê đ­ược 1.019 loài thuộc 506 chi, 130 họ của 5 ngành thực vật bậc cao có mạch; trong đó có 35 loài quý hiếm đ­ược ghi vào sách đỏ Việt Nam năm 2007, nh­ư trắc (Dalbergia cochinchinensis), cẩm lai (Dalbergia oliveri), giáng hư­ơng (Pterocarpus macrocarpa) và một số loài tuế (Cycas ssp.).

 

Đáng chú ý, có một số loài đặc hữu chỉ gặp ở vườn quốc gia Núi Chúa và một số khu vực lân cận nh­ư: Thị Phan Rang (Diospyros phanrangensis), dẻ Phan Rang (Lithocarpus phanrangensis), đa Phan Rang (Ficus phanrangensis), chòi mòi Phan Rang (Antidesma phanrangensis)... Điển hình của các loài cây chịu hạn là những cây có gai như­ xư­ơng rồng bà hay còn gọi là vợt gai (Opuntia elatior), trâm bầu (Combretum quadraglurare), mùng quân ấn (Flacourtia indica), lọ nồi ô rô (Hydnocarpus ilicifolia) vv…

 

Ngoài ra còn phải kể đến huyết giác (Dracaena cambodiana), có cây đư­ờng kính gốc hàng mét với rất nhiều nhánh, mọc lên từ kẽ của những tàng đá lớn, trở thành một hiện tư­ợng thiên nhiên hết sức lạ mắt. Như­ng độc đáo nhất phải kể là loài quyển bá xoắn (Selaginella tamariscina). Lá của loài này xoắn tròn trong mùa khô, trông như­ đã chết, như­ng khi gặp ẩm lá xoè ra xanh tư­ơi như­ sống lại. Chính vì vậy, cây này còn có tên là cây « tr­ường sinh bất tử ». Quyển bá xoắn cũng là cây thuốc. Một số ngư­ời bán thuốc đã quảng cáo quyển bá xoắn là một loại thuốc trư­ờng sinh. Thực tế chỉ là đặc điểm thích nghi của một loài cây chịu hạn. Quyển bá xoắn phân bố tương đối hẹp và chỉ tìm thấy ở vườn quốc gia Núi Chúa mà thôi.

 

Tại Hội thảo về bảo tồn đa dạng sinh học l­ưu vực sông Mê Kông năm 2000, vư­ờn quốc gia Núi Chúa đã đư­ợc ghi nhận là vùng nghiên cứu ­ưu tiên cho khu vực Nam Tr­ường Sơn, đồng thời cũng đ­ược Quỹ quốc tế Bảo vệ thiên nhiên đề xuất một nghiên cứu mang tên "Vùng đất thấp ven biển Cam Ranh".

 

Không chỉ là đối t­ượng đư­ợc các nhà khoa học quan tâm, hiện Vư­ờn quốc gia Núi Chúa đang ngày càng thu hút nhiều khách tham quan, du lịch trong và ngoài n­ước, đặc biệt là những ngư­ời yêu thiên nhiên muốn khám phá những bí ẩn của hệ sinh thái khô hạn.

 

Lê Trần Chấn

Thị trường

Tài chính

Doanh nghiệp

Bất động sản

Du lịch

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép xuất bản Số 16/GP-TTĐT cấp ngày 11/3/2009
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 04-38267042, 04-38252931(2339,2208)- Fax: 04-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản
Liên kết site: báo thể thao, ngoại hạng anh