Niềm vinh dự của Việt Nam

Nhân dịp “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể có giá trị tiêu biểu của nhân loại, phóng viên TTXVN tại Pháp đã phỏng vấn Đại sứ Dương Văn Quảng (ảnh), Trưởng phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) về những cảm xúc, đánh giá của ông xung quanh sự kiện này cũng như những việc Việt Nam cần làm để gìn giữ và phát huy di sản này cho các thế hệ mai sau.

 

´Xin Đại sứ cho biết những cảm tưởng của ông khi Hồ sơ “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của thế giới tại kỳ họp lần thứ 7 của Ủy ban liên chính phủ về bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể đang diễn ra tại Pari?


“Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể có giá trị tiêu biểu của nhân loại, là một tin vui, một vinh dự đối với nhân dân Việt Nam nói chung và nhân dân tỉnh Phú Thọ nói riêng. Niềm vui này đối với tỉnh Phú Thọ còn tăng lên gấp đôi vì năm 2011, Hát xoan của tỉnh Phú Thọ cũng đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp. Việc công nhận này còn thể hiện sự đánh giá rất cao của thế giới đối với đời sống tâm linh của con người Việt Nam, đặc biệt là phong tục tập quán thờ cúng tổ tiên.

 

Như chúng ta biết, Vua Hùng có công lập nên nước Việt Nam và được coi là tổ tiên của người Việt Nam. Do vậy, Nhà nước đã quyết định lấy ngày giỗ tổ Vua Hùng là ngày quốc giỗ. Khi quyết định ghi danh “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” vào danh sách tiêu biểu các di sản văn hóa phi vật thể của thế giới, trước hết UNESCO muốn vinh danh đời sống tâm linh của người Việt Nam, đồng thời qua đó muốn khuyến khích các dân tộc khác qua tấm gương của người Việt Nam, thực hiện lễ thờ cúng tổ tiên của dân tộc mình. Trong bối cảnh quốc tế hiện nay, hồ sơ này được công nhận đã chứng tỏ sức sống của văn hóa Việt Nam, và nền văn hóa này có đầy đủ khả năng hội nhập vào thế giới nói chung và vào nền văn hóa thế giới nói riêng.


´Xin ông cho biết những tiêu chí Việt Nam đã đạt được để có được vinh dự ngày hôm nay?


Theo Công ước 2003, một hồ sơ được thừa nhận là di sản văn hóa phi vật thể có giá trị tiêu biểu thì phải đáp ứng được 5 tiêu chí; nếu thiếu 1 trong 5 tiêu chí đó thì hồ sơ không được xem xét. Hồ sơ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương không những đáp ứng đầy đủ 5 tiêu chí do Công ước 2003 quy định, mà đặc biệt còn được các chuyên gia tư vấn về văn hóa đánh giá rất cao.


Qua quá trình chuẩn bị, trình, nghiên cứu xét duyệt hồ sơ, tôi thấy chúng ta cần chú ý đến một số vấn đề sau: Trước hết cần xác định được đâu là các di sản văn hóa phi vật thể thực sự có giá trị. Khi xác định được rồi cần phải xây dựng bộ hồ sơ thật súc tích, rõ ràng, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định ghi trong Công ước 2003, đặc biệt trong Văn bản hướng dẫn Công ước được bổ sung, sửa đổi năm 2011 với những cải tiến cơ bản về cách lập hồ sơ và viết hồ sơ.


´Thưa Đại sứ, trong thời gian tới, Việt Nam sẽ có những hồ sơ về di sản nào để đệ trình công nhận là di sản văn hóa của thế giới?


Việt Nam còn rất nhiều sản phẩm, công trình văn hóa, cũng như phong tục, tập quán có giá trị. Cho đến nay, nhiều thể loại hát và nhạc đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể, song văn hóa phi vật thể không chỉ giới hạn trong các làn điệu hát hay loại hình âm nhạc, mà còn phải kể đến phong tục, tập quán, lối sống... Mỗi quốc gia tự đánh giá và xác định danh sách cũng như thứ tự ưu tiên các hồ sơ cần xây dựng và trình UNESCO xem xét công nhận. Văn bản hướng dẫn Công ước được bổ sung, sửa đổi năm 2011 quy định số lượng hồ sơ được xét hàng năm với ưu tiên dành cho các nước chưa có hồ sơ nào được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể; Việt Nam là nước đã có nhiều hồ sơ được công nhận nên không trong diện ưu tiên đó. Do vậy, chúng ta phải có một lộ trình, chương trình cụ thể về việc xây dựng và trình hồ sơ. Năm tới, Việt Nam có hồ sơ “Đờn ca tài tử”, đã được trình lên Ban Thư ký của Công ước 2003; tuy nhiên theo quy định mới, hồ sơ này phải trình lại mới đủ và đúng các thủ tục.


´Thưa Đại sứ, tới đây Việt Nam cần phải làm những gì để tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương xứng đáng với sự tôn vinh đó?


Đối với một hồ sơ văn hóa phi vật thể, khi đã được thừa nhận rồi thì phải bảo tồn nguyên trạng, tức là “chất” của công trình văn hóa đó không được thay đổi. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên nói chung và Vua Hùng nói riêng thể hiện đời sống tâm linh của người Việt Nam đã hình thành từ hàng nghìn năm nay; để bảo vệ những di sản này, chúng ta không thể cách tân, sửa đổi, hay vi phạm những húy kỵ trong nghi lễ thờ cúng. Bảo tồn không có nghĩa là làm mới, mà là giữ lại, duy trì các hình thức và cốt cách của di sản, để người đời sau nhìn thấy, thấy được và hiểu đúng đời sống văn hóa của cha ông và phong tục tập quán của dân tộc mình.


´Với một số lượng không nhỏ di sản văn hóa phi vật thể và di sản văn hóa, thiên nhiên được UNESCO công nhận, ngoài những hỗ trợ của UNESCO để duy trì công tác bảo tồn, phía Việt Nam có những kiến nghị hoặc yêu cầu gì để UNESCO hỗ trợ về mặt tài chính và chuyên môn?


UNESCO là cơ quan chuyên môn về giáo dục, khoa học và văn hóa của Liên hợp quốc. Khi một hồ sơ văn hóa vật thể hay phi vật thể được công nhận là di sản có giá trị tiêu biểu của nhân loại, cái quan trọng nhất là được mang danh hiệu “Di sản văn hóa của thế giới”, được sử dụng logo về di sản, được giới thiệu không chỉ với nhân dân của nước mình mà với cả thế giới. Để phát huy danh hiệu di sản, các quốc gia tự xác định các biện pháp bảo tồn và khai thác giá trị văn hóa của công trình đó, nhất là những nét đặc sắc, đa dạng của nền văn hóa dân tộc mình.


Về mặt tài chính, UNESCO không phải cơ quan tài trợ. Nhưng, một khi một công trình văn hóa được UNESCO công nhận là di sản, thì nhiều quốc gia, tổ chức phi chính phủ, hoặc doanh nghiệp sẵn sàng trợ giúp để tôn tạo, bảo tồn. Nhiều nước muốn có một công trình văn hóa được công nhận là di sản để có thể phát huy được giá trị văn hóa của nước mình, chứ mục đích không phải kêu gọi đầu tư. Cũng có nhiều nước sẵn sàng giúp đỡ những nước không có khả năng tôn tạo công trình văn hóa, cụ thể là văn hóa vật thể. Đứng về mặt tinh thần, thậm chí cả vật chất, mỗi danh hiệu di sản văn hóa đều mang lại cho quốc gia sở hữu di sản một giá trị, một lợi ích và một uy tín văn hóa nhất định.


Xin cảm ơn Đại sứ!

Đời sống văn hoá

Sáng tác

  • Bắt chuột đồng mùa nước nổi

    Bắt chuột đồng mùa nước nổi

    Đang còn ngáy ngủ, co ro trong chiếc mền dày, ông anh họ lay mạnh: "Dậy mau đi bắt chuột đồng". Như có lực thôi miên, tôi bật dậy tỉnh queo: "Sớm vậy huynh?". "Ờ, phải đi từ sáng sớm mới bắt được nhiều”. Sở dĩ ông anh tôi bảo thế vì sáng sớm, con nước lên cao, rắn, cúm núm, chuột đồng, cò... kéo nhau lên các gò cao trú ngụ. Đây là cơ hội ngàn vàng để đi săn.

  • Ký ức mùa đông

  • Mẹ, đàn con và bão lũ

  • Bà già nhà quê

Ẩm thực

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép xuất bản Số 16/GP-TTĐT cấp ngày 11/3/2009
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 04-38267042, 04-38252931(2339,2208)- Fax: 04-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản
Liên kết site: báo thể thao, ngoại hạng anh