Dịch “Nhật ký trong tù” sang tiếng Tày - Nùng

Hưởng ứng Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, trên khắp đất nước ta có rất nhiều người con đất Việt đã học và làm theo Bác bằng cách riêng của mình.


Ở thị xã Cao Bằng (tỉnh Cao Bằng), có ông Hoàng An - một người dân tộc Tày, đã thực hiện việc học Bác theo một cách khá đặc biệt. Suốt 3 năm ròng rã ông đã dịch tác phẩm “Nhật ký trong tù” ra tiếng Tày - Nùng”, để người dân tộc Tày - Nùng cùng được đọc thơ Bác và cùng học Bác.

Sau khi ngâm nga một vài câu thơ của Bác bằng tiếng Tày, ông Hoàng An tâm sự với chúng tôi: “Từ khi Đảng ta tiến hành cuộc vận động, tôi cứ trăn trở và suy nghĩ là phải làm một việc gì đó có ích mà hợp với sức của mình.


Cuối cùng tôi quyết định dịch tác phẩm “Nhật ký trong tù” của Bác ra tiếng Tày - Nùng. Trước đó, tôi cũng đã từng dịch “Truyện Kiều” và “Chinh phụ ngâm” ra tiếng Tày và được Nhà xuất bản Văn hóa dân tộc phát hành rộng rãi, được bà con dân tộc Tày - Nùng đón đọc rất nhiều. Tôi tin rằng bản dịch “Nhật ký trong tù” cũng sẽ vậy”.

Ông Hoàng An miệt mài dịch tác phẩm "Nhật ký trong tù" sang tiếng Tày - Nùng.


Ông Hoàng An vốn là con của dân tộc Tày, sinh ra và lớn lên ở Trùng Khánh (Cao Bằng), trải qua 40 năm dạy học ở các vùng quê đã giúp ông tích lũy được vốn từ ngữ Tày - Nùng khá phong phú.


Ông am hiểu sâu cả 3 thứ tiếng Hán, Việt và Tày - Nùng. Theo ông, tiếng Tày - Nùng rất giàu ngữ điệu, âm thanh và hình ảnh, phong phú đa dạng mà sâu thẳm như cảnh sắc thiên nhiên của núi rừng. Tiếng Tày - Nùng đã được dùng để sáng tác các tác phẩm như: “9 chúa tranh ngôi”, “Báo luông sao cải”, “Khảm hải”…

Để dịch “Nhật ký trong tù” ông đã phải tham khảo rất nhiều bản dịch quốc ngữ và nguyên bản cuốn “Ngục trung nhật ký”, sưu tầm và tra cứu nhiều từ điển Hán - Việt và Tày - Nùng.


Trong căn phòng nhỏ hẹp, ông giáo già 76 tuổi cứ thế miệt mài, cân nhắc từng con chữ, mỗi câu, mỗi bài. Sau khi dịch xong, ông lại mang đến tham khảo ý kiến bạn bè và những người có kinh nghiệm để họ đọc, thẩm định và góp ý kiến, để chỗ nào đáng sửa thì sửa.


Cứ như thế suốt 3 năm nay, ông đã dành mọi tâm huyết cho công việc này. Đến nay, bản thảo “Nhật ký trong tù” đã tương đối hoàn chỉnh, bao gồm 300 trang A4, gồm cả nguyên bản chữ Hán và thơ tiếng Tày.

Nhận xét về bản dịch này, nhà thơ Ngô Lương Ngôn cho biết: “Nhật ký trong tù” vốn ý tại ngôn ngoại, vô cùng uyên sâu. Để dịch ra chữ quốc ngữ đã rất khó sát nghĩa huống chi là ra ngôn ngữ Tày – Nùng.


Nếu người dịch không có vốn ngôn ngữ dân tộc phong phú thì không thể dịch nổi. Tuy nhiên, khi đọc bản thảo của ông Hoàng An, tôi vô cùng khâm phục vì rất sát nghĩa và làm cho người Tày - Nùng đọc, nghe đều hiểu mà vẫn thấy hay” .

Việc làm của ông Hoàng An không chỉ góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc, mà còn là một món quà vô giá dành cho đồng bào dân tộc Tày - Nùng, để có thêm tài liệu tham khảo về Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ đó có thể học tập tấm gương đạo đức của Bác một cách hiệu quả hơn.

Mạnh Hà - Lã Vinh

Tin khác
  • Khánh thành công trình thủy lợi lớn nhất Đắk Nông

    17:53 ngày 24/12/2010

    Ngày 23/12, tại xã Cư K’Nia, huyện Cư Jút (tỉnh Đắk Nông), Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Nông khánh thành và đưa vào sử dụng công trình thủy lợi Đắk Diêr với tổng vốn đầu tư gần 112 tỷ đồng (vốn trái phiếu Chính phủ). Đây là công trình thủy lợi lớn nhất của tỉnh Đắk Nông.

Phổ biến kiến thức

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép xuất bản Số 16/GP-TTĐT cấp ngày 11/3/2009
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 04-38267042, 04-38252931(2339,2208)- Fax: 04-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản
Liên kết site: báo thể thao, ngoại hạng anh